Zamda Petkim'e uyanlar indirimde bizi uyuttular

Hürriyet Haber
03.03.1998 - 00:00 | Son Güncelleme: 03.03.1998 - 00:01

Petkim'in Uzakdoğu'da yaşanan kriz nedeniyle ürünlerinde son 2.5 ayda altı kez yaptığı fiyat indirimi, tüketiciye ulaşmadı. Petkim ürünlerini kullanan ve zamları günü gününe uygulayan sanayiciler, hammadde maliyetlerinde yüzde 30'lara varan düşüşü ürünlerine yansıtmadılar.

Ekonomik kriz içindeki petro kimya üreticisi Uzakdoğu ülkelerinin fiyatlarını düşürmesi üzerine, son 2.5 ay içinde Petkim'in de altı kez indirime gitmesi tüketiciye yansımadı. Petkim'in zamlarını anında ürünlerine yansıtan plastik, ambalaj, lastik sektörlerindeki üretici firmalar, altı kez yapılan indirimi yansıtmak için ise stoklarının tükenmesine bırakmayı uygun gördü. Oysa, Petkim son 2.5 ayda ürünlerinin fiyatını dolar bazında ortalama yüzde 9 ile 30 arasında düşürdü.

Petkim'in yaptığı indirim bugüne kadar sadece sentetik ipliğe yansıdı. İplik üreticileri yurtdışından dampingli ipliğin girmesi ve piyasalardaki daralmanın da etkisiyle uyguladıkları vade sürelerini 6 aya kadar uzattı. Bazı iplik firmaları ise peşin ve yüksek miktarda alım yapanlara yüzde 30-40 oranında fiyat indirimi de yapıyor.

Petkim'in arka arkaya yaptığı indirimin piyasalara ve tüketiciye yansımamasına en önemli neden olarak Türkiye'de vadeli ve yüksek maliyetli para kullanımı gösteriliyor. Plastik sanayicisi Ali Tacir, Petkim'in fiyatlarının zaten uzun süredir dünya fiyatlarının altında olduğunu öne sürdü. Ali Tacir, ‘‘Piyasada yüksek kredi maliyetlerinden dolayı durgunluk var. Bu nedenle sanayicinin elinde hammadde kaldı. Petkim'in indirimi piyasaya yansımadı. İhracat kaydı ile ithalat yapan sanayiciler için bu indirim avantaj olabilir. Ancak uluslararası pazarda rekabet olduğu için herkes istediği hammeddeyi istediği yerden bulabiliyor’’ dedi.

İstanbul Ticaret Odası Dokumacılar Meslek Komitesi Başkanı Selami Kuruoğlu ise bazı iplik firmalarının vade süresini uzatmalarına gerekçe olarak piyasalardaki durgunluğu ve kredi maliyetlerini gösterdi. Peşin alım yapan üreticilerin çok uygun fiyatla iplik bulabildiğini hatırlatan Kuruoğlu, şunları söyledi: ‘‘Fiyatların inmesinde veya vade süresinin uzamasında piyasalardaki durgunluğun etkisi var. Piyasalar vadeli çalıştığı için zaten hammaddeki indirim şu anda yansımaz. Ancak Sultanhamam piyasasında vade süreleri altı aya kadar uzadı. Bunda da iplik firmalarının satış yapamaması etkili oldu.’’

TEDRİCEN YANSIMALI

Petkim Genel Müdürü Mustafa Mutlu ise indirim kararının Uzakdoğa ülkelerine karşı önlem olarak alındığını ve bu indirimin piyasalara tedrici şekilde yansımasının beklendiğini söyledi. Petkim'in 10 yıldır fiyatlarını dış piyasalara göre düzenlediğini ve her ay dolar bazında ilan ettiğini anlatan Mutlu, satışların garantili fiyat kontratı ile yapıldığını hatırlattı. Mustafa Mutlu, şöyle konuştu: ‘‘Biz indirimi dolar bazında yapıyoruz. Tabii burada sanayici bizden ürünü dolar bazında aldıktan sonra dolardaki artışı da hesaba katmak gerek. İlk aşamada bu indirim piyasaya yansımaz. Çünkü sanayicinin elinde bir ay önceki yüksek fiyattan aldığı ürün bekliyor olabilir. Yeni bağlantısını indirimli fiyattan kursa bile vadeyle çalıştığından bunu maliyetlerine ancak o süre sonunda yansıtabilir. Fakat biz tedricen Petkim indiriminin belli bir süre içinde piyasalara yansıyacağını düşünüyoruz.’’

Nelerin maliyeti düştü?

Petkim, 8 Aralık ve 23 Şubat tarihleri arasında fiyatlarını altı defa indirdi. İndirim cari ve kontratlı fiyatlarla gerçekleştirildi.

PVC: Ambalajdan, dayanıklı tüketim mallarına, meşrubat sanayiinden, kapı, pencere kaplamaya kadar geniş bir alanda kullanılıyor.

POLİPREPİLEN: Çuval, halı, iplik, boru, bahçe mobilyası, gıda ambalaj, film dallarında yaygın bir hammadde.

POLİETİLEN (Yüksek yoğunluklu): Fıçı, bidon, levha, çeşitli torbalar, boruşişe, ambalaj filmi üretiminde kullanılıyor.

AKRİLONİTRİL: Akrilik elyaf imalatında ve kimya sektöründe yaygın olarak kullanılıyor.

FTALİK ANHİDRİD: Boya sanayii kullanıyor.

MONO ETİLEN GLİKOL: Pet şişe, antifriz, elyaf gibi alanlarda tüketiliyor.

Petkim'in 2.5 ayda yaptığı indirim (Ton/Dolar)

Ürün8.12.9723.02.98Değişim (%)
PVC86569020.3
Polipropilen78361821.1
Yük.Yoğ.Polietilen99983416.6
Akrilonitril67947530.1
Ftalik Anhidrid61848421.7
Aype1.0099179.2
Mono Etilen Glikol68954021.2
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı