Gündem Haberleri

    Yukos'un hisselerine el kondu

    Hürriyet Haber
    30.10.2003 - 00:00 | Son Güncelleme:

    Rusya'da, ülkenin en zengin işadamı Khodarkovski'nin petrol şirketi Yukos'un hisselerinin yüzde 53'üne el konuldu.Rusya'nın en büyük petrol üreticisi Yukos şirketinin Başkanı Mihail Khodarkovski'nin tutuklanmasıyla başlayan siyasi ve ekonomik kriz devam ederken, bugün akşam saatlerinde Yukos'un hisselerinin yüzde 53'üne el konulduğu açıklandı.  Prime-Tass, Moskova Savcılığının Yukos'un Yatırım Bankası'nda bulunan hisselerinin yüzde 53'üne el konulduğunu duyurdu.  Yukos Basın Danışmanı Aleksandır Şadrin, savcıların bu hisselerin fiili olarak Khodarkovski'ye ait olduğu gerekçesiyle el koyduğunu belirterek, hisselerin resmi olarak ''Yukos Universal Lmt'' ve ''Hully Girişim'' adlı şirketlere ait olduğunu kaydetti.  Rusya'nın en zengin adamı Khodarkovski'nin tutuklanmasıyla piyasalarda başlayan karmaşanın, beş yıl öncekine benzer bir ekonomik krize dönüşüp dönüşmeyeceği tartışması yaşanıyor.  Khodarkovski'nin tutuklanmasıyla pazartesi günü yüzde 14'e yakın değer kaybeden Rus mali piyasaları önceki gün biraz toparlanır gibi olsa da bugün yeni bir  dalgalanma daha yaşadı.  Yukos hisseleri bugün de yüzde 11.98 değer kaybederken, Rusya Borsası da yüzde 8.14'lük düşüş yaşadı. Rus rublesi de bugün dolar karşısında 10 kapik değer kaybına uğrarken serbest piyasada önceki gün1 dolar 30 ruble iken bugün 1 dolar 29.70 ve 29.85 ruble arasında işlem gördü.       SON OLAYLAR DARBE     Rus basınında son günlerde yaşanan gelişmeleri ''darbe''ye benzeten yorumlar giderek artıyor. Gazetelere göre, Khodarkovski'nin tutuklanması Kremlin'deki ''şahinlerle'', ''güvercinler'' arasında çatışmanın doğrudan sonucu.  Nezavisimaya gazetesinde bugün yer alan haberde, Khodarkovski'nin tutuklanmasının üzerinden bir hafta geçtiği belirtilerek, yabancıların Rusya'da yatırım yapmayı reddettiğini öne sürdü. Haberde, ülkeden sermaye kaçışının gerçeğe döndüğü savunularak, şunlar kaydedildi:  ''Dün Fransız Danone şirketi Rusya'daki Wimm-Bill-Dann'ın hisseleri konusundaki görüşmeleri durdurdu. Görüşmeleri durdurmaları Khodarkovski'nin gözaltına alınmasıyla doğrudan ilintili. Borsa depresyonda: Spekülatörler bile bir şey satmayarak, kendilerini Rus hükümetinin riskli oyunlarından korumaya çalışıyorlar. Ülkeden para kaçışı şu an kaçınılmaz gibi görünüyor. Dünya Bankası'nın baş ekonomistlerinden Christophe Ruhl, önümüzdeki 3 ay içinde Rusya'dan 10milyar dolar paranın yurtdışına kaçacağını tahmin ediyor.''       İZVESTİA     İzvestiya gazetesi de Kremlin İdari işler Müdürü Aleksandır Valoşin'in istifasının bu akşam ya da yarın kamuoyuna açıklanacağını  belirtti. İzvestiya, Volaşin'in istifasının ''Rusya'da elitlerin değişiminin'' sembolü olacağını savunarak, şunları kaydetti:  ''İstifa bazı yorumcuların ve politikacıların dillendirdiği gibi bir politika değişikliği anlamına gelecek mi? Bu şu an zayıf bir varsayım gibi duruyor. Ancak, varlığın yeniden dağıtımı gündeme gelecek. Tarih, elitlerin değiştiği durumlarda malların yeniden paylaşılmadığı hiçbir vakayı yazmamıştır. Mutlaka yeniden paylaşım olmuştur.  Valoşin perde arkasındaki bir ustaydı. Çok zeki bir yönetici ve Putin'e yakın arkadaşlarından daha az sadık. Siyaset sahnesine çıktığında Putin'in tarafındaydı.''  İzvestiya, Valoşin'in emekliliği için izin istediğini ve yeni ekiple uyuşmadığını bildiğini belirterek, Valoşin'in ayrılmasıyla yenibir elit grubun iktidara geleceğini ve bu elitin de farklı güç beklentisinin olduğunu duyurdu.  Valoşin'in ''Kremlin İdari İşler Müdürlüğü'' unvanı ilk bakışta önemli bir görevi çağrıştırmasa da Valoşin, Kremlin'in ''2 numaralı'' ismi. Valoşin, şu anda Kremlin'de ''oligark'' olarak adlandırılan zengin işadamlarının temsilcisi durumunda.  Gazeteler, ''şahinleri'' gizli servis yetkililerinin temsil ettiğini, Yukos'un patronunun tutuklanmasını onaylayan Putin'in de bu kişilerin yanında saf tuttuğunu yazıyor.  1998'deki krizin etkisini, yüksek petrol fiyatlarının da yardımıyla kısa sürede atlatmayı başaran Rusya'da, beklenmedik bir anda siyasetin yeniden kırılgan hale dönüşmesinin, Rusya'ya yatırım yapmak için zamanın geldiğini düşünmeye başlayan Batılı yatırımcılarınkafasını da karıştırdı.  Khodarkovski'nin tutuklanmasının zamanlamasında dikkati çeken bir başka unsuru da, Exxon Mobil'in Yukos hisselerini almaya hazırlandığı bir dönemde Khodarkovski'nin cezaevine konulması oluşturuyor.KAÇAK İŞADAMI BEREZOVSKİ'DEN PUTİN ALEYHİNDE İLANRusya'nın en büyük petrol üreten  şirketi olan Yukos Başkanı Mihail Hodarkovski'nin tutuklanmasıyla ortaya çıkan siyasi tartışmalara, kaçak işadamı Boris Berezovski de bir gazeteye ilan vererek katıldı. Putin'in iktidara gelmesiyle Kremlin üzerinde etkisini kaybeden, Rusya'nın en güçlü şahıslardan biri konumundan yurt dışına kaçarak sığınmacı haline gelen ünlü medya kralı işadamı Berezovski, bugün Kommersant gazetesine ''Rusya'daki Siyasi Partilere'' başlığıyla tam sayfa ilan verdi. İlanda Yukos'un son yaşadığı olayların ''Putin rejiminin bu ülke için tehlikeli olmaya başladığını'' gösterdiğini savunarak, şunlar kaydedildi: ''Putin'in rejimi meşruiyetini kaybetti ve devletin siyasi sistemiimha edildi. (Rus Parlamentosu'nun alt kanadı) Duma Kremlin'in yasal dairesine dönüştü. Çeçenistan'daki sivil savaş 4. yılına giriyor ve birçok askeri suçları, soykırımları da beraberinde getiriyor. 1999 yılında bombalanan binalarla ve Moskova'daki tiyatro baskınıyla ilgiligerçekler saklanıyor. Yetkililer bilinçli olarak birçok suçu örtbas ediyor. Sermayenin yeni kanlı paylaşımı başladı. Kremlin bu ülkeyi büyük bir iç savaşa sürüklüyor.'' Putin yönetiminden kurtulmak için sağ ve sol siyasi partilerin işbirliği yapması gerektiğini belirten Berezovski'nin ilanı , ''Nasıl kazanacağız? Sadece kendi gücümüze güvenerek'' sözleriyle sona eriyor.      NODARKOVSKİ ANKETLERDE PUTİN'İ GEÇTİ     Siyasi gözlemciler, Rusya'daki bütün zenginler gibi Hodarkovski'nin de servetinin kaynağının kuşkulu olduğunu belirterek, ''Bu nedenle halk diğer oligarklar kadar kendisinden de nefret ediyordu. Ancak, şimdi mağdur pozisyonuna düştü ve cezaevine konularakbir anda popüler oldu. Rus halkı da geleneksel olarak mazlumun yanındaolduğu için popülaritesi arttı'' dediler. Moskova'da yayınlanan Eko Radyo da düzenlediği ankette dinleyicilerine, ''Bu çatışmada Hodarkovski'yi mi, Putin'i mi destekliyorsunuz?'' sorusunu sordu. Radyo, soruya internet siteleri üzerinden yanıt veren dinleyicilerinin yüzde 87'sinin, telefonla arayanların da yüzde 75'inin Hodarkovski'yi desteklediğini duyurdu. Moscow Times gazetesi de politikacı ve siyasi gözlemciler arasında düzenlediği ankette, Hodarkovski'nin 2004 yılındaki Devlet Başkanlığı seçiminde Putin'e karşı aday olarak çıkabileceği sonucunun çıktığını bildirdi. Gazeteye açıklama yapan ve 4 yıl Yukos'ta çalışan Komünist Partisi Enformasyon Bölümü yetkilisi İlya Ponomaryov, Hodarkovski'nin bu gelişmelerle Devlet Başkanlığı seçimlerinde aday olmaya zorlanacağını belirterek, ''Devlet Başkanı adayı olarak kayıtlara geçmesi halinde, dokunulmazlık alarak serbest bırakılmak zorunda kalacak'' dedi. Sağ Güçler Birliği liderlerinden İrina Hakamada da Moscow Times'a yaptığı açıklamada, Hodarkovski'nin hapiste kalmasının siyasi bir kimliğe kavuşmasına neden olacağını belirterek, ''Hapiste ne kadar fazla kalırsa, siyasi kimliği o kadar artar. Ruslar şehitleri sever. Onun bir oligark (azınlık gücü) olduğunu unutacaklar'' dedi. Siyasi gözlemciler de son olayları seçim startı verilmesi şeklinde değerlendirerek, şunları kaydetti: ''Tüm bu olanlar başkanlık seçimine start verildiğini gösteriyor. Çünkü, Moskova'da yaşananların seçimleri etkilememesi mümkün değil. Bundan bir hafta önce başkanlık seçimini kim kazanacak diye sorsalardı, herhalde herkes Putin derdi. Ama şu anda hava biraz değişti.'' Rus basınının bir haftadır gündemini oluşturan Yukos olayı, Putin'e yönelik eleştirilerin de basında yoğun bir şekilde yer almasına neden oldu. Çoğunluğu Rusya'da sonradan zenginler tarafından kontrol edilen medyada Putin'in sert görünümlü resimlerine yer verildi. Putin'e yönelik eleştirilere Moscow Times da, Hodarkovski'nun tutuklanmasıyla ilgili olarak, ''Demokrasi Putin için öncelik değil'',''Devlet Başkanlığı'nın zayıflığı'' başlıklı yorum-haberleriyle katıldı.  
    Etiketler:

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı