Yine sen-siz muhabbeti

Atatürk Havalimanı’nda bir arkadaşımı bekliyorum. Dış hatlar gelişte. İçeride, yolcuların çıktığı kapının karşısında dikiliyorum. Yolcu karşılamaya gelenler, nedense, beni görevli veya ‘bu işlerden anlar’ bildiler, iki üç kişi danışma olarak kullanıyor.

Hürriyet Haber
19.09.2005 - 17:59 | Son Güncelleme :

Mesela biri ‘Soldaki kalkış, sağdaki iniş saati mi?’ diye soruyor. ‘Hayır, soldaki normal iniş saati, sağdaki fiili, hani gecikme filan varsa...’

Bir diğeri ‘Aynı saatte, aynı yerden iki uçak mı geliyor?’ diyor. ‘Hayır, onlar aynı uçağı paylaşan iki şirket... Yani aynı uçuş, sadece şirketi ve numarası değişik.’

Derken, kendisinden önce bana ‘danışanlar’dan cesaret alarak belki de, mütereddit bir ses duydum sağ cenahımda:

- Affedersin, (uçuşları gösteren panoyu çenesiyle işaret ederek) bunlardan hangisi Şututgart?

- Bakalım... Stuttgart uçuşu görünmüyor burada teyzeciğim...

Derken fark ettim ki, teyzeciğim dediğim kadın taş çatlasa benim kadar. Toparlayayım istedim:

- Saat kaçta senin beklediğin uçak?

Derken, bu sefer de kadına ‘sen’ diye hitap ettim. Başörtülü, uzun entarili ‘İstanbul’da yerleşik köylü’ kadıncağızın yanında duran ve gözümün içine bakarak beni dinleyen 10-11 yaşlarındaki kız çocuğuna sordum:

-Senin okuman yazman vardır, sen...

‘Bu panoda Şututgart ‘Stuttgart’ diye yazar’ diyeceğim, kadın alçak sesle araya girdi:

- Yok, ben okuma yazma biliyorum da...

Artık tamamen bittim. Tükendim.

*

Bir yandan, ‘bu da bizim toplumumuzun bir güzelliği’ diyorum, hani insanların birbirine (yerine - durumuna - kişisine göre belirlenen müthiş bir kod sistemine dayanarak) abi - abla - amca - dayı - anne - teyze - emmi filan diye hitap etmesi, ‘sen’ demesi...

Bir yandan da utanıyor ve eziliyorum.

*

Kadının kılığına kıyafetine bakarak - içimde Allah için en küçük<ı> bilinçli bir küçümseme veya üstünlük hissi olmaksızın - önyargıyla karar veriyorum:

- Sosyal üstünlüğüm bana, kadına ‘sen’ diye hitap etme hakkı verir (otomatik)
- Yaşı ne olursa olsun (bu belki de yaşlandığımı idrak edemeyişimdendir) ‘teyze’ demem gerekir (‘Abla’ sanki avam geliyor, ‘teyze’den bir farkı varmış gibi)
- Hani yabancı dil bilmeyenler ‘bağırarak söylersem turistler Türkçe’yi anlar’ zanneder ya... kılık kıyafetine bakınca ‘bu kadının okuma yazma bilmemesi gerekir...’ diye düşünüyorum!

Asıl alçaklık, bu kadından önce bana danışan iki kişiye - kılık kıyafetleri daha şehirliydi - ‘siz’ diye hitap etmem, yanı ‘dış görünüşe göre peşin ayırım’ !..

Zaten o da, bana ‘sen’ dese bile (siz ayrı ve zor bir hitaptır) ‘abi’ demeyi, kılığıma-halime bakarak vehmettiği ‘ekonomik-kültürel-sosyal’ üstünlüğümü baştan kabul ettiğini bana belli etmeyi unutmuyor.

Bildiğim yerden örnek vereceğim: Fransa’da evini temizlemeye gelen hizmetçi kadına, bahçeni çapalayan bahçıvana (ki eğitimsiz, fakir, muhtemelen ‘yabancı kökenli’ yani Arap veya Portekizli’dir - yani evlerinde köylerinde ‘senli benli’ konuşmaya alışıktır) ‘SEN’ diye hitap et de bak, ne ediyor seni! ‘Madame’ diyeceksin, ‘Monsieur’ diyeceksin, özel samimiyetin yoksa ‘siz’ diye hitap edeceksin...

Çünkü o memlekette, sosyal statüsü, maddi durumu, eğitimi ne olursa olsun, herkes VATANDAŞ olarak hemzemindir!

Teoride yanut şekilde, en azından...

*

Her konuda olduğu gibi, bu konuda da ... BİLEMİYORUM!

Hangisi daha iyi, hangisi daha güzel?

Ben hâlâ ısrarla ‘bizimki’ diyorum, ama, içindeki ‘paternalist-korumacı’ tavırdan utanıyor, ‘kendini-üstün-görme’ ve ‘böylece-daha-merhaba-derken-herkes-yerini-seviyesini-bilecek’ mesajı içermesinden endişe ediyorum.

Ben sosyoloji filan okumalıymışım!

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün