« Hürriyet.com.tr

Yerin 700 km altını incelediler

Hürriyet Haber
X
Yerküreyi oluşturan katmanlardan manto içindeki kayaçların müthiş basınç ve sıcaklık altında uğradığı değişiklikler, laboratuvar koşullarında ilk kez ''üretilip'' incelendi.Nature dergisi, Fransız ve Macar bilim adamlarının laboratuvarda elde ettiği sonuçların, sismik verilerin ve yeryüzünün derin tabakalarındaki enerjinin yeniden yorumlanmasını sağlayacağını bildirdi.  2900 km kalınlığa ulaşabilen manto, yüzde 80 oranında ''perovskit'' adı verilen kristal yapılı silikattan oluşuyor. Mantoda sıcaklık binlerce dereceyi buluyor. Basınç ise hava basıncından en az bir milyon kat fazla.  Gezegenimiz, bağrındaki harareti mantonun ağır ve büyük ''konveksiyon'' hareketleriyle tahliye ediyor. Tektonik levhalar bu nedenle hareket ediyor, depremler de bu yüzden oluyor. Perovskitin bu esnada uğradığı deformasyonu anlamak, derin mantonun daha iyi anlaşılmasını sağlayacak.  Uzmanlar, mantonun 700 km derinlerindeki basınç ve harareti laboratuvar koşullarında yaratmayı başararak, perovskit kristallerini ''deforme ettiler.''  6371 kilometre yarıçapındaki yerküre, dıştan içe doğru yerkabuğu, manto ve çekirdek olarak adlandırılan katmanlardan oluşuyor. Manto, üst ve alt manto olarak iki bölüme ayrılırken, çekirdek de dış ve iç çekirdek olarak alt katmanlardan oluşur.  Yerin en dıştaki katmanı olan yerkabuğu, karalarda ortalama 30-50 kilometre kalınlıktayken, okyanusların altında 7 kilometrelik kalınlığa kadar düşmektedir.   Litosfer denilen taşküre, yerkabuğu ve mantonun en üst kısmından oluşmuştur. Astenosfer ise üst mantonun eriyik halde bulunan kısmıdır. Magma olarak bilinen bu eriyik, yanardağlarla yeryüzüne ulaşmaktadır.

Kaynak:

Seyahat HaberiSeyahat Haberi
Dünyadaki büyüleyici 12 merdiven
Hafta sonu Hafta sonu
Hafta sonu gidilecek İstanbul’a yakın yerler! Şimdi tam zamanı...
Seyahat HaberiSeyahat Haberi
İmparatorların yazlık dağ sarayı: Chengde
Hafta sonu Hafta sonu
Şimdi tam zamanı: Sapanca
KaradağKaradağ
72 saatte Karadağ
Seyahat HaberiSeyahat Haberi
Avrupa'da doğal güzellik: Lago di Braies