Gündem Haberleri

GÜNDEM

    YERİN 500 METRE ALTINDA, MADEN OCAĞINDA İFTAR;

    Zeynep GÜRCANLI- Merzifon
    21.07.2012 - 07:16 | Son Güncelleme:

    Ramazan’ın ilk iftarını, en ağır işçilerle yaptık.

    Türkiye, dünyanın en büyük 20 ekonomisi içinde ve büyümeye devam ediyor.

    YERİN 500 METRE ALTINDA İFTAR / FOTO GALERİ 

    Ancak bu büyüme, insanlarının emeğiyle, çalışmasıyla, alınteriyle oluyor.

    Ramazan’ın ilk iftarını, Türkiye’nin büyümesinde, enerjisinde en çok katkısı olanlarla, en ağır işçilerle yaptık;
    Maden işçileriyle...

    /images/100/0x0/55eb092af018fbb8f8a6d353Emeği gördük.

    Merzifon’daki Yeni Çeltik Linyit İşletmesindeydik dün.

    Enerji ve Tabii kaynaklar Bakanı Taner Yıldız’la girdik yerin yaklaşık 500 metre, tam olarak 480 metre altına.

    Öyle kolay değil yeraltına inmek; Güvenlik önemli.

    Bu yüzden, Bakan dahil, hepimiz özel madenci kıyafetleri giydik, botları ayağımıza geçirdik,  baretlerimizi ve eldivenlerimizi taktık.

    Ardından, bir asansörün başına geldik.

    Heyet kalabalık, oysa asansör sadece 8 kişi alıyor. Madencileri aşağıya taşıyan, çıkarılan kömürleri de yukarı getiren asansör iki bölümden oluşuyor. Ve her bölüme ancak dört kişi, sıkışarak binebiliyor.

    Bakan Yıldız’la aynı bölüme biniyorum asansörde.

    Madenciler hergün iniyorlar, ama benim için bir ilk yerin bu kadar altına inmek. Biraz ürküyorum. Bakan teskin ediyor; “Allah bilir” diyor; Kimse kurtulamaz denilen kazalardan sağ sağlim çıkanları, hiç beklenmedik bir olayda ölüverenleri örnek gösteriyor. “Ne olacağımızı sadece O yazar...”

    Yerin tam olarak 480 metre altına, yaklaşık 4 dakikalık bir yolculukla indik. Bizi madenciler bekliyordu aşağıda;

    İftar için ara vermişlerdi o ağır mesailerine. Bizi bekliyorlardı yüzlerindeki kömür karası, ama emek parıltısı ile...

    Tek tek hatırımızı soruyorlar. Ardından bizi buyur ediyorlar yerin altında, oracıkta kurmuş oldukları iftar sofrasına.

    Yemek masaları, asansörün olduğu yerden yaklaşık 50 metre yürüyüşle varılan görece geniş (ancak geniş derken, yanyana en fazla altı-yedi kişi sığacak ende) bir holde kurulu.

    Aslında madencilerin normalde yemeklerini burada yemediklerini, bu masaların bizim için kurulduğunu anlatıyorlar. Bizim için kurulmuştu, çünkü eğer madencilerin yemek yedikleri yere gitseydik, 2.5 kilometre yürümemiz gerekecekti.

    HER GÜN MADEN İÇİNDE 5 KİLOMETRE YÜRÜYORLAR

    Evet; Yanlış okumadınız..

    Bizi karşılayan o madenciler, asansörden indikten sonra, her gün, çalışma yerlerine gitmek için 2.5 kilometre yol yürüyorlar. Mesai bitiminde de aynı yolu yine yürüyerek geri dönüyorlar. Toplam 5 kilometre...

    Yeni Çeltik madeni, yatay eğimli bir maden. Bizim indiğimiz yer yerden 480 metre aşağıdaydı. Madenciler ise kömür çıkartmaya, daha aşağıya doğru yürüyorlar ve çalıştıkları yer 700 metre derine kadar ulaşıyor.

    Mesaileri 8 saat. Bunun yaklaşık yarısını, kömür kazacakları yere gidip-gelerek geçiriyorlar.

    Orada konuştuğum 18 yıllık madenci Sadık Dursun’a soruyorum; “çok zorlanmıyor musunuz?” “alıştık” diye yanıtlıyor ve ekliyor; “Ne yaparsın? Ekmek parası...”

    Ardından anlatıyor çalışma koşullarını; “3 vardiya halinde çalışıyoruz. Vardiyalar 15 günde bir değişiyor. Haftada altı gün çalışıyorum...”

    O hep söylediğimiz atasözü, “ekmeğini taştan çıkartmak” tam anlamıyla yaşanıyor maden ocağında.

    İKİ PATLAMA YAŞANMIŞ; 133 KİŞİ HAYATINI KAYBETMİŞ...

    Çalışma koşullarının zorlukları bir yana, ölüm tehlikesi de her an yanınızda madende; Göçük olabilir, gaz sızıntısı olabilir, patlama olabilir...

    İşletmede bugüne kadar iki patlama olmuş. İlki 1960’lı yıllarda, ikincisi ise 1990’da gerçekleşen iki kazada tolam 133 işçi hayatını kaybetmiş.

    1990’dan bu yana güvenlik önlemleri geliştirilmiş. İşçiler, önlemlerden memnun;

    18 yıldır işletmede çalışan Sadık Dursun, “benim dönemimde hiçbir patlama olmadı. Hatta gaz seviyesinde tehlike sinyali bile verilmedi” diye anlatıyor.

    11 senedir çalışan, üç erkek kardeşi de işçi olan Saffet Engin ise devam ediyor;  “güvenlik önlemleri alınıyor. Bizi eğitiyorlar. Biz de yeni gelenleri eğitiyoruz..”

    “ÇOCUKLARIM OKUSUN...”

    Ancak her iki işçi de, “oğlunuzun burada çalışmasını ister misiniz? “ sorusuna aynı yanıtı veriyor;

    “okusunlar. Burada çalışmak zor..”

    Madende ortaya çıkabilecek metan ve karbonmonoksit gazına karşı toplam 7 sensör kurulmuş. Ayrıca üç vardiya halinde çalışan işçilerin grup başlarında elde taşınan bir de gaz ölçer alet sürekli bulunuyor. Madende metan ve karbondioksit oranının tehlike yaratan seviyesi yüzde 4.5’un üzerine çıkması. Ancak sensörler, yüzde 1,5’a oran ulaştığında otomatik olarak elektrik sistemini kesiyor. Ayrıca maden boşaltılıyor. Yetkililer, “tehlikeli seviyenin çok altında müdahale ediyoruz. O yüzden bir sıkıntı yaşanmadı. Ancak burası bir maden. En ufak bir göçükte ne olacağını bilmek mümkün değil. Birden yüksek miktarda gaz salınımı olabiliyor” diyorlar.

    Yeni Çeltik’teki işçilerin tümü sendikalı. Dolayısıyla iş güvenceleri diğer işletmelere göre daha yüksek. Aldıkları ortalama aylık maaş ise 2000 ila 2500 TL civarında.

    “AMAN İŞLETMEYİ KAPATMAYIN...”

    Biraz sohbetin ardından, iftar vakti geliyor. Ezanı da bizzat bir madenci okuyor...

    Bakan Yıldız’ın işçilerin arasına oturduğu softara menü bulunduğumuz yere çok uygun; mütevazı;
    “tavuk, karpuz, domates, biber, salatalık ve meyve...”

    Daha sofraya oturmadan işçilere “soğan var mı?” diye soruna Bakan Yıldız, belli ki daha önce yaptığı maden ziyaretlerinden hazırlıklı; “Madende sofrada kuru soğan ve yoğurt olmazsa olmaz” diyor..

    “İŞİNİZ ÇOK ZOR. SİZİN SEVABINIZ BİZDEN ÇOK...”

    Yemek masasında maden işçiliğinin zorluğunu bildiğini vurgulayan Bakan Yıldız, işçilere hitaben “sizin işiniz çok zor. Sizin sevabınız da bizden daha çok” da diyor.

    Çalışma şartları zor, ama sonuçta çıkan kömürün gittiği yer de önemli. Merzifon’daki bu işletmenin, bu açıdan kritik bir yeri var;

    “BU KÖMÜR FAKİR FUKARAYA GİDİYOR”

    Yeni Çeltik İşletmeleri’nin yüzde 50’si Türkiye Kömür İşletmeleri’ne bağlı. Diğer yüzde 50’ hisse ise belediyeler ve pancar kooperatifine ait. Dolayısıyla, çıkarılan linyit kömürü, özellikle fakirlere dağıtılmakta kullanılıyor. Bu duruma dikkat çeken Bakan Yıldız, “Bu kömür, fakirlerin evlerinin ısıtılmasında kullanılıyor. Dolayısıyla, tabiri caizse, bir taşla, kuş sürüsü vuruyoruz” diyor.

    SURİYE’YE MESAJ

    Yeraltındaki iftar sofrasında Suriye’yi de unutmuyor Bakan Yıldız;

    “Ramazan ayının kalbimize şevkat vermesini diliyorum. İnsan olduğumuzu hatırlamamız, hissetmemiz lazım. Günde 200-300 kişinin hayatını kaybettiği bir ortam var. Allah onların kalbine rahmet versin”

    İŞÇİLERDEN MESAJ: İŞLETMEYİ KAPATMAYIN

    Yeni Çeltik işletmesi 1955’den beri faal durumda. İşletmede, bölge halkı genellikle işçi olarak çalışıyor. İşçiler arasında, babası, hatta dedesi de bu işletmede görev yapanlar bulunuyor. Ancak Merzifon’daki işletme zarar ediyor. Dolayısıyla maden işçilerinin Bakan ve heyetinden beklentisi ise, işletmenin bu zarar nedeniyle kapatılmaması. Sohbet ettiğimiz işçilerden Sadık Dursun, “burada 500 kişi çalışıyor. Bölge insanı buradan ekmek yiyor” diye konuştu.

    EMEKLİLİK YAŞI SORUNU...

    Madencilerin bir başka sorunu ise, emeklilik konusunda. Daha önce 20 yıl sigortalı olan ve 4 bin işgününü tamamlayan işçiler emekli olabiliyormuş.

    Oysa son çıkan sosyal güvenlik yasası ile maden işçilerine de emeklilik için asgari yaş olarak 51 koyulmuş. Bu da, madenlerde, bu zor şartlarda çalışma süresini 30 yıldan fazlaya çıkarmış fiilen.

    İşçiler işte bundan şikayetçi; “20 yıl bile çok burada çalışmaya. Ama şimdi, emeklilik hakkını doldurup, bir de yaşı beklememiz gerekiyor. Mecburen çalışıyoruz...”
    Hakikaten yıpranıyorlar; Yüzlerine de yansıyor bu yıpranma.
    Kömür karasının ardında, yüzlerinde çizgiler çok belirgin. Yaşlarını soruyorum; Kimi 36 diyor, kimi 40. Ama hepsi, ama hepsi bu yaştan çok daha büyük görünüyorlar.

    Madenin, yeraltının olgunluğu olmalı...

    Geldiğimiz gibi, vedalaşarak ayrılıyoruz ocaktan. Arkamızdan el sallıyorlar asansöre bindiğimizde.

    Bakan Yıldız tek bir cümleyle anlatıyor hepimizin duygularını; “Bu zor şartlara rağmen, bir de böyle vefalıdır işte bizim maden işçimiz....”

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı