Yenidoğan sarılığı fizyolojiktir

Yenidoğan bebeklerde sarılık çoğu kez aileyi ürkütür. Endişe, mutluluğun önüne geçebilir. Her şeyin yolunda gitmesine hazırlanan aile, en küçük bir pürüzde bile büyük bir panik yaşar. Sarılıktan korkmaya gerek yok ama kontrollü davranmakta da yarar var.

Günün Uzmanı: Prof. Dr. Yıldız PERK
09.04.2004 - 00:58

Bebekler neden sarılık olur? Çocuk ve yetişkin sarılıklarından farkı nedir?

Sarılık kırmızı kan hücrelerinin (eritrositler) yıkımı ile açığa çıkan, bilirubin adı verilen maddeyle belirir. Deri ve göz akı sararır.

Sarılıkta önemli olan hangi etkenin bu yıkımı yaptığı. Yenidoğanlarda kırmızı kan hücre sayısının fazlalığı, kan grubu uygunsuzlukları ön sırada yer alırken, büyük çocuk ve erişkinlerde daha çok enfeksiyonlara bağlı bulaşıcı tipte sarılıklarla karşılaşılır. Bebeklerdekine fizyolojik sarılık diyoruz.

Sık görülüyor gibi...

Zamanında ve gününe göre uygun ağırlıkta doğan bebeklerin yarıdan fazlasında 2’inci ve 3’üncü günlerde sarılık başlıyor. Yenidoğanın eritrosit yükünün fazlalığı, karaciğerin bilirubini temizleme gücünün sınırlılığı, bebeğin ilk günlerde hem annenin hem de bebeğin acemiliğinden kaynaklanan beslenme yetersizliği ‘fizyolojik sarılık’a yol açıyor. Halk arasında da benimsenen sarılık tipi budur ve olağan kabul edildiği için de hemen her bebeğin ‘çeyiz bohçasında’ kız- erkek fark etmeksizin sarı oyalı tülbent, havlu ya da sarı tulum vardır. Yaklaşık 5’inci günde en yüksek düzeye çıkar ve 2- 3 haftada geçer.

Kan uyumsuzluğuna bağlı sarılık önemli mi?

Kan uygunsuzluklarında anne O, bebek A veya B ya da anne Rh (-), bebek Rh (+) dir. Bu durumlarda ise sarılık genellikle ilk günde başlar. Hızla yükselir ve tedavi edilmeyi gerektirebilir. Erken başlaması uyarıcı olmalıdır. Nadiren bazı metabolik, hematolojik hastalıklarda ve alt grup uygunsuzluklarında da sarılık gelişebilir.

Yenidoğan sarılığı bulaşıcı mı?

Bu tür sarılık enfeksiyon kökenli olmadığı için bulaşıcı değil. Evdeki kardeşe geçmez veya hastanedeki bebekler birbirlerine bulaştırmazlar. Bulaşıcı sarılıkta ve safra yollarındaki tıkanıklık durumunda hastanın idrarı çay rengi ve dışkısı renksizdir.

Ne zaman tehlikeli?

İlk 24 saatte bebek sarı, ayak topuklarına kadar sarı, iyi emmiyor, uyukluyorsa, kusuyor, az idrar ve dışkı yapıyorsa, idrarı çay rengi, kakası renksizse, anne ile baba arasında kan grubu uygunsuzluğu varsa, sarılık üç haftadan uzun sürüyorsa nadir nedenler açısından mutlaka araştırılmalı. Zaten kural olarak her bebek doğumdan sonra ilk hafta içinde bir sağlık personeli tarafından görülmeli.

Tedavisi nasıl yapılıyor?

Işın verilerek (fototerapi) veya kan değişimi ile nadiren ilaçlarla bebeğe yardım edilir. Cam kenarında yatan bebeklerde sarılığın çabuk geçtiğinin gözlenmesiyle geliştirilmiş bir teknik. Evde de uygulamanın katkısı olabilir. Ancak yetmeyebilir. Ancak unutulmaması gereken kural sarılığın aile değil, doktor tarafından değerlendirilmesi gerektiği.

<ı>Hazırlayan: Mesude ERŞAN

Yayınlanma Tarihi : 09.04.2004 - 00:58
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün