Gündem Haberleri

    Yeni hükümet için yeni hukuki tartışma

    hurriyet.com.tr
    09.07.2015 - 12:42 | Son Güncelleme:

    7 Haziran sonrasında ortaya atılan hükümet senaryolarına, bugünlerde bir de "güvenoyu senaryosu" eklendi. Kulislerde son konuşulanlar, AK Parti'nin hükümet kurması durumunda 276 oya ihtiyaç duymayabileceği yönünde.

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan henüz yeni hükümetin kurulması için bir görevlendirme yapmadı.
    Ancak olası hükümetin kurulma aşamasındaki "güvenoyu" süreci konusunda tartışma başladı.

    MHP DESTEKLİ AK PARTİ AZINLIK HÜKÜMETİ SENARYOSU

    Tartışmayı, kulislerde konuşulan "MHP'nin dışardan desteklediği AK Parti koalisyon hükümeti" senaryosu başlattı.
    Siyasi kulislerde, Türkiye'yi seçime götürecek bir AK Parti hükümeti oluşturulması için, MHP'nin TBMM'de kurulacak AK Parti azınlık hükümetine "güvenoyu vermesine bile gerek olmadığı" konuşulmaya başlandı. Senaryoya göre, MHP'li 80 milletvekilinin sadece oylamaya girerek, boş oy bile vermeleri halinde, AK Parti azınlık hükümeti "güvenoyu almış sayılabilecek".

    Peki bu durum nasıl gerçekleşecek? Türk siyasi tarihinde örneği var mı?
    İşte bu soruların yanıtları;

    ANAYASA'DA "GÖREVE BAŞLAMA GÜVENOYU" KONUSU YORUMA AÇIK

    Anayasa Profesörü Kemal Gözler'in Türk Anayasa Hukuku sitesindeki yazısında da aynı yoruma yer veriliyor.
    Yeni kurulan hükümetin TBMM'den ihtiyaç duyacağı güvenoyu ile, zaten kurulmuş olan bir hükümetin daha sonradan başvuracağı güven oyunun birbirinden farklı olduğunu kaydeden Gözler, yazısında şu ifadeyi kullandı;
    "Kurulan Bakanlar Kurulunun Türkiye Büyük Millet Meclisinden güvenoyu alması gerekmektedir. Bu güvenoyu aslında kurulmuş olan ve hukuken göreve başlamış olan Bakanlar Kurulu hakkında yapılmaktadır. Ancak, Anayasamızın 110’uncu maddesinin başlığından hareketle, Anayasada öngörülen diğer iki çeşit güvenoyundan ayırmak için buradaki güvenoyuna “göreve başlama sırasında güvenoyu” denmektedir."

    Gözler, Anayasa'nın 110. maddesine göre yapılacak güvenoylamasında, hükümetin kurulabilmesi için alması gereken "karar yeter sayısı" konusunda ise şöyle yazdı;
    "Anayasa'nın 111 ve 99’uncu maddelerinde karar yeter sayısının nasıl hesaplanacağı belirtilmiş olmasına rağmen, 110’uncu maddede göreve başlama sırasında başvurulan güven oylamasında karar yeter sayısının nasıl hesaplanacağı belirtilmemiştir. Acaba göreve yeni başlayan Bakanlar Kurulunun güvenoyu almış sayılabilmesi için en az kaç milletvekilinin güven oyunu almış olması gerekir? Burada, 110’uncu maddede ayrıca bir toplantı ve karar yeter sayısı öngörülmediğine göre, toplantı ve karar yetersayısı konusunda genel hüküm olan 96’ncı maddeye bakmak gerekir. Bu maddeye göre, “Anayasada, başkaca bir hüküm yoksa, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının en az üçte biri ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiç bir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz”

    Gözler, tüm bu maddeleri sıraladıktan sonra görüşünü ise şöyle belirtti;

    "GÜVENOYU İÇİN TOPLANTIYA KATILANLARIN SALT ÇOĞUNLUĞU YETERLİ"

    "O halde, Bakanlar Kurulunun göreve başlama sırasında güven oyu alabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğu (276 oy) gerekmemektedir. Toplantıya katılanların salt çoğunluğunun güven oyu, yeni kurulan Bakanlar Kurulunun güven oyu almış olması için yeterlidir."

    DAHA ÖNCE DE OLMUŞTU; ANAYASA MAHKEMESİ'NİN MESUT YILMAZ HÜKÜMETİ KARARI

    Güvenoyu konusunda benzer bir tartışma, 1995 genel seçimlerinden sonra da yaşanmıştı. Mesut Yılmaz, DYP'yle yapılan koalisyon protokolü ile ANAYOL hükümetini kurdu.

    ANAYOL koalisyon hükümeti için TBMM'de yapılan güven oylamasına 544 vekil katıldı. Oylama sonucunda, 257 kabul (güven), 207 ret (güvensizlik) ve 80 çekimser oy çıktı.

    Ancak bu güvenoyu Anayasa Mahkemesi'ne taşındı.

    Ve Anayasa Mahkemesi, hükümetin yeterli güvenoyunu almadığı kararına vardı. Anayasa Mahkemesi 14 Mayıs 1996 tarih ve K.1996/13 sayılı Kararında şöyle denildi;

    "Bakanlar Kurulu göreve başlarken yapılması gereken güven oylamasının düzenlendiği 110. maddede, görev sırasında güven oyuna ilişkin 111. maddede olduğu gibi özel bir kurala yer verilmemesi karşısında bu konuda genel kural olan 96. maddenin uygulanması gerekir... Bakanlar Kurulu’nun güvenoyu aldığına ilişkin dava konusu karar, oylamaya katılan 544 milletvekilinin salt çoğunluğuna ulaşamayan 207 ret, 80 çekimser oya karşı 257 kabul oyu ile alınmıştır. Oysa Bakanlar Kurulu’nun güven oyu almış sayılabilmesi için toplantıya katılan 544 üyenin yarısının bir fazlası olan 273 kabul oyu gerekirdi”

    Etiketler: hükümet
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı