"Uğur Cebeci" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Uğur Cebeci" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Uğur Cebeci

Yeni havayolu şirketi

TURKISH EXPRESSTürk Hava Yolları’nda uzun süredir bir iç hat şirketi kurulması fikri vardı. Daha önce kurulan THT başarılı olamamıştı. Ama o zaman işin kuruluş şeması tümüyle yanlıştı. THT'de işe giren pilotlar bile bir fırsatını bulup THY'ye geçmek istiyorlardı. Şirkette çalışan personel için de durum böyleydi. Çalışanlar bile o şirketi benimsemediler. Sonunda THT ya da açık adıyla Türk Hava Taşımacılığı şirketi tarihe karıştı. Geçmişteki bu kötü tecrübe aslında THY için önemli bir deneyim oldu. Özelleşme öncesi iç hat seferi yapan Türk Bölgesel Hava Yolu Şirketi kurulması fikri hızla geliştirildi.Asıl amaç ana üssü Ankara olacak bu şirketin uçaklarının Ankara'dan çeşitli illere sık aralıklarla uçması ve işletme maliyetlerinin düşürülerek karlılığın sağlanmasıydı.Trabzon'dan Siirt ya da Isparta'ya gidecek bir kişi mutlaka İstanbul'a gelmek zorundaydı. Haftanın bir iki günü uygun bir bağlantı bulsa bile Ankara'da uzun süre havalimanında beklemesi gerekiyordu. Ankara çıkışlı bir havayolu şirketi olmaması yüzünden Türkiye'nin havayolu taşımacılığı da yeterli hızla gelişmiyordu. Gelişiyor gibi görünse de her zaman dünya standartlarının çok altında kalıyordu. THY bu tür bağlantılar için dış hatlardan gelen uçakları bekliyor, bağlantılar karışıyor, seferler aksıyor, maliyetler yükseliyordu. İstanbul'a gelmeden Ankara üzerinden gidecekleri illere uçmak isteyenler inanılmaz bir zaman kaybına uğruyorlardı. Uçakla seyahat etmelerine karşın genellikle bir güne yakın bir zamanları havalimanlarında geçiyordu. Otobüsle seyahat etseler çok daha kısa zamanda gidecekleri yerlere ulaşabiliyorlardı. Bu durumda havayolu yolculuğunun cazibesini azaltıyordu. Üstelik fiyatlarda buna eklenince,yeni modern otobüslerle yapılacak yolculuk tercih nedeni oluyordu.THY'nin bölgesel havayolu şirketi hazırlıkları sürerken Park Ekspress adıyla bir şirket kuruldu. İç hat seferi yapacak bu şirket üçü kesin, ikisi opsiyonlu 5 RJ100 uçağı siparişi verdi. Tamamı deri ve 121 koltuklu olarak sipariş edilen uçaklar kasım ve aralık aylarında teslim edilecek. Ancak iki ya da üç uçakla Türkiye'de yaygın ve yeterli iç hat seferi yapmak mümkün değildi. THY önce bir hata yaparak bu şirketi de içine almayı düşündü ama sonra doğan tepkiler üzerine Türk Bölgesel Havayolu Şirketini kendi kurma kararı aldı. Karara göre önce yüzde 100'ü THY'nin olacak şirket daha sonra diğer istekli şirketlere ortaklık için açılacak. THY'nin hissesi yüzde 40'a kadar düşebilecek. İsviçreliler de bu işe hevesli görünüyor. Başta İstanbul Havayolları olmak üzere bazı özel havayolu şirketleride bu ortaklıktan pay almak isteyeceklerdir. Ama şirket hisse yapısı ne şekilde olursa olsun THY iç hat seferi yapacak bir havayolu şirketini kurmakta kararlı görünüyor. Üstelik bunu hızla yaparak bu yılın son aylarında uçuşlara başlamak niyetinde.Türk Bölgesel Havayolu şirketinin hemen 13 uçağı olacak. Türk Hava Yolları elindeki RJ100 ve 70 serisi toplam 13 uçağı yeni şirkete devredecek. Yoğun sezon geçmiş olacağı için THY'de ciddi bir uçak sorunu çıkmayacak. Çünki bu arada Boeing'den alınan ve teslimatları geciken 737-800 uçakları birbiri ardına gelmeye başlayacak.Raporda neler varTürk Bölgesel Havayolu şirketinin amacı hazırlanan raporda şöyle belirtiliyor:'Türkiye'de Ankara merkezli özerk bir havayolu kurarak düşük maliyetli güvenilir ve genişletilmiş bir hizmet ağı arzı ile pazar ihtiyaçlarına cevap verecek karlı bir işletme sağlamak'Türk Hava Yolları 1997 yılında iç hatlarda yaklaşık 6 trilyon liralık bir zarara uğradı. Ama bu yeni kurulacak iç hat şirketinin de mutlaka zarar edeceği anlamına gelmiyor. İç hatlarda zarar eden hatlar yeni şirkete devredilecek ama mutlaka karlılık sağlanabilecek çözümler bulunacak. Bu yüzden THY bu konuda stratejisini çizerken, süratle Ankara'da bir iç hat operasyonu merkezi oluşturmayı, bağlantı sayılarını arttırarak iç hatlar uçuş ağını geliştirip hava ulaşımının ulaştırma sektörü içindeki payını arttırmayı da hedefledi.Dört dalgalı tarifeYeni şirketin merkezi Ankara olacak. Pilotlar, hostesler, teknisyenler Ankara'da oturacak. Böylece THY her gece en az 50-60 otel odası parasından kurtulacak. Dört Dalgalı Tarife Sistemi’ne göre sabah 06.00,12.00 ve öğleden sonra 16.00 ve 20.00'de Ankara'dan çeşitli illere ve bu illerden Ankara'ya uçuşlar yapılacak. Bu saatlere uygun bağlantı sistemi sayesinde 90 dakika içerisinde çok sayıda il birbirine bağlanmış olacak. Bugüne kadar Ankara üzerinden haftada 380 olan uçuş bağlantısı 2070'e çıkacak. Bir saat içindeki haftalık bağlantı sayısı da 1082 olacak. Böylece Türkiye'nin bir çok ili ve yakın yurt dışı noktaları ile gerçek anlamda hava köprüsü kurulmuş olacak. Örneğin sabah 06.55 ile 07.15 arasında Bursa'dan Ankara'ya gelen bir yolcu kısa bir beklemeden sonra Elazığ'a uçabilecek. Öğleden önce saat 11.30 sıralarında Kars'dan Ankara'ya uçan bir yolcu kısa bir beklemeden sonra Siirt'e gidebilecek. Sistem sabah saat 06.00 ile gece 22.15 arasında Ankara üzerinden çok sayıda bağlantı imkanı verecek. Dört dalgalı tarife sistemi oturduktan ve Bölgesel Havayolu şirketi geliştikten sonra iller arası uçuşlar gündeme gelecek. Örneğin Gaziantep-Antalya arasında Ankara'ya uçulmadan bağlantı sağlanacak. Sınırlarımıza yakın dış noktalarla Ankara ve diğer iller arasında bağlantı oluşturulacak. Bu tarife sistemi THY'nin yurt dışı bağlantıları ile de uyum içinde olacak. Eskiden Elazığ'dan gelip Frankfurt'a gitmek isteyen bir yolcu bir gece İstanbul ya da Ankara'da konaklarken, kısa süre içinde konaklamadan bir bağlantı ile THY'nin Frankfurt uçaklarından birine yetişme imkanı bulacak.Turkish Express şirketinin uçakları sadece kendi bağlantılarını yapacağı ve dış hattan beklenmeyeceği için sistemin hızla ve ekonomik çalışmasıda mümkün olacak. Uygun bağlantılarla cazipleşecek ve daha az masrafla çalışacak şirketin iç hatlarda kar etmesi de mümkün olacak. Yeni şirket THY Rezervasyon sistemini ücretini ödeyerek kullanacak. Uçakların bakımları İstanbul ve Ankara'da yine THY'ye parası ödenerek yapılacak. THY'nin tecrübeli personeli sayesinde sistemin kısa sürede oturtulacağı sanılıyor. Türkiye'nin yeni Bölgesel Havayolu Şirketi Ankara üzerinden karlı hatlar Dalaman, Bodrum, Antalya, İzmir'e de uçacak. İşin mimarı Sertaç HAYBATYeni şirketin yapısını THY Planlamadan sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Uçak Mühendisi Sertaç Haybat ortaya çıkardı. Uzun yıllar THY'de uçak mühendisi, APK uzmanı, Singapur Müdürü olarak görev yapan Sertaç Haybat bugünkü THY filosunu da oluşturdu. Uzun menzilli A340 uçaklarının tercih edilmesinde önemli rol oynadı. Turkish Express fikri ortaya atıldıktan sonra bu şirketin stratejilerini belirleyen Haybat, Yeni Türk Bölgesel Havayolu şirketinin Dört Dalgalı Tarife Sistemi ile kısa sürede kar edebileği düşüncesinde.NEDEN TURKISH EXPRESSTürk Bölgesel Havayolu şirketi için bir isim aranırken Türk Ekspres adının en uygunu olabileceğine karar verildi. Ancak aynı adda bir seyahat acentası bulunması nedeniyle ismin belirlenmesi bir süre ertelendi. Bir sorun çıkmadığı takdirde şirketin adı Turkish Express olacak. Bu ada uygun bir amblem hazırlanacak. Ve yeni amblem RJ uçaklarının kuyruk dikmelerine işlenecek. Uçak üzerine halen var olan Turkish yazısının yanına değişik ya da aynı harf karakteri ile Express eklenecek. Böylece çok daha az masrafla uçaklar Turkish Express uçağı haline gelecek.Küçük uçaklardan korkmayınÇok sayıda yolcu, pervaneli, küçük yolcu uçaklarına binmekten korkuyor. Türkiye'de pervaneli uçak işleten havayolu sayısı çok az olmasına karşın bu tür uçaklar dünyada yaygın olarak kullanılıyor. Yolculuğunuzu küçük bir uçakla yapacaksanız, hiç üzülmeyin. Küçük uçakların büyük jetlerde olmayan bir çok avantajı var. Öncelikle küçük uçakları genellikle küçük havayoları kullanır. Bu gibi şirketlerde personel sayısı çok fazla olmadığı için ilişkileriniz yüz yüzedir. Bunun avantajının tüm uçuş sırasında görürürsünüz. İlişkil
X

YAZARIN DİĞER YAZILARI