Yeni fiyat endeksleri ve ekonomik verilerin güvenilirliği

Hürriyet Haber
07 Şubat 2005 - 00:01:00

ÜRETİCİ ve tüketici fiyat endeksleri yeniden oluşturuldu. Endekslerin hem kapsamı, hem endeks içine giren mal ve hizmetlerin ağırlıkları, hem de endekslerin baz yılı değiştirildi.Fiyat hareketlerinin endeks bazında ayrıntıları verilmeye başlandı. Bu denli kapsamlı bir değişikliği kısa sürede hazmetmek kolay değil.Fiyat verilerini hazmetmeyi zorlaştıran bir diğer etken Devlet İstatistik Enstitüsü’nün (DİE) yeni endekslerin 2003 ve 2004 yıllarındaki değerlerini vermemiş olmasıdır. Basında çıkan 2004 yılına yönelik endeksler ve yüzde artışlar eski endekslerdir. Yenileriyle karşılaştırma olanağı yoktur. Sanki hayat 2005 yılının ocak ayında başlamış gibi, yeni endeksin yalnızca 2005 yılı ocak ayı değerini biliyoruz. Bir de, 2003 yılının tümünde yeni endeksin aldığı ortalama değerin 100 olduğunu biliyoruz. Bir yıllık artışlarla yıllık ortalama artışların hangi endeksle nasıl hesaplandığı dahi açık değildir.GÜVENİLİRLİKBildiklerimizle ancak şunları söyleyebiliyoruz: 2005 yılı ocak ayı ortalama tüketici fiyatları 2003 yılı ortalama fiyat düzeyinin yüzde 14.5 üzerinde gerçekleşmiştir. Aynı şekilde, 2005 yılı ocak ayı üretici fiyatları 2003 yılı ortalama fiyat düzeyinin yüzde 18.6 üzerinde gerçekleşmiştir. Bunların dışında, aynı bazda, fiyat gelişmeleri konusunda başka hiçbir şey bilmiyoruz. Endeks sayıları verilirken, 2004 yılı için eski endeks sayıları kullanılıyor. Halbuki, yeni endeks bazında DİE’nin 2003 ve 2004 yıllarındaki fiyat endekslerini mutlaka hesapladı. Aksi taktirde, 2005 yılı ocak ayı fiyat endekslerini bulması olanaksız olurdu. O halde, bu rakamlar neden yayınlanmadı?İki olasılık var. Tamamen düşüncesizlikten kaynaklanarak eski yılların yeni endeks bazında fiyat endekslerinin yayınlanması atlandı. Yayınlanması önemli bulunmadı. Boşuna Aylık Fiyat İstatistikleri Bülteni’nin rakamlarla şişirileceği düşünüldü. İkinci olasılık çok daha vahimdir. Aylık bazda yeni ve eski fiyat istatistikleri 2003 ve 2004 yıllarında açıklanması kolay olmayan farklı bir seyir izliyor olabilirler. Bu konuda DİE yeni yayınladığı fiyat istatistikleri konusunda bir tartışma yaratmaktansa, eski yılların yeni endeks bazında fiyat istatistiklerini yayınlamamış olabilir. Bu olasılık çok daha vahimdir, çünkü tartışmadan kaçarken çok daha önemli bir tartışma başlatma olasılığı yaratılmıştır. O da, fiyat istatistiklerinin kamuoyu önündeki itibarı ve inandırıcılığıdır. Durumun böyle olduğunu düşünmek bile istemiyorum.Kamuoyunun büyük bir bölümü zaten ‘enflasyon’ (fiyat düzeyinin yükselmesi) ile ‘fiyat düzeyi’ kavramlarını karıştırmaktadır. Enflasyon düşüyor dedikçe, ‘ ne düşmesi, yalan! Domatesin, patatesin fiyatlarını görmüyor musun?’ diyerek fiyat düzeyinin yüksekliğinden şikayet ediyor. Kamuoyu fiyat istatistiklerinin güvenilirliğini sorguluyor. Hatta, fiyat istatistiklerinin doğruyu yansıtıp yansıtmadığını tartışan belli bir uzman kesim dahi var. ZAMAN VARBöyle bir ortamda, fiyat istatistiklerinin itibarını sorgulatabilecek davranışlardan kaçınmak çok daha önemli olmaktadır. Zaman henüz erkendir. DİE’nin zaman kaybetmeden 2003 ve 2004 yıllarına ait yeni endeksleri aylık bazda açıklamasında çok büyük faydalar vardır. Bu şekilde, kamuoyunda gereksiz bir tartışma başlatılmayacaktır. Akademisyenlerin ve sayıları giderek artan ekonomiyi analiz edenlerin işleri kolaylaştırılacaktır.İki farklı endeks elbette belli farklılıklar göstereceklerdir. Bırakın, kamuoyu bu farklılıkları tartışsın. Ama, kamuoyunun DİE’nin yayınladığı verilerin doğru olup olmadıklarını tartışması çok daha tehlikelidir.

Yayınlanma Tarihi : 07 Şubat 2005 - 00:00:00
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün