Yemeğinizi burnunuzla tadın

Korkmayın, koklayın: Soğanı, maydanozu, kerevizi, baharatı, sosları, yağları, sirkeleri, meyveleri... Yemeği gerçekten tatmanın yolu ağızdan geçmiyor çünkü.

Mehmet Yaşin
16.04.2016 - 11:25 | Son Güncelleme :

Herkes yemek yer. Zorunlu bir eylemdir bu. Yapılan bir araştırmaya göre, ortalama ömrü 72 yıl olan insan 39.420 saatini sofrada geçiriyor. Ama yemekten tat almak ustalık işidir. Bunu edinmek için konuşmak, okumak, bilmek, seçmek, en önemlisi de tatmak gerekir.

Yemek yemek duyulara keyif verir. Bu duyular ihmal edilirse, kullanılmayan organlar gibi körelir. Beyin onları unutur.

Tat almak beyni ve düşünceyi diri tutar. Yazar Guy de Maupassant da benim gibi düşünüp şunları söyleyivermiş: “Tat almanın sırrına vakıf olabilmek için belli bir zekâya ihtiyaç vardır. Aptal insanlar asla ağzının tadını bilmezler.” Daha da ileri gidip, “Tat almak, insan olmanın bir parçasıdır” diyelim. Hatta, tat almanın şehvetle de ilişkili olduğunu söyleyerek işi bir adım daha ileriye taşıyalım.

 

Yemeğinizi burnunuzla tadın

 

Nasıl tat alırız? Tat almak öğrenilebilir mi? Tat almanın sırrı nedir?

Sanırız ki tat alma organı ağzımızdır! Yanlış değildir ama tam olarak doğru olduğu da söylenemez. Çünkü tat almada öncelik burundadır. Yani koklayarak yiyeceğin tadı anlaşılır. Bilim insanları, insanın tat aldığına inandığı her şeyin gerçekte kokusunu aldıklarını öne sürer.

Burnun içindeki milyonlarca duyu hücresi, kokuları çözümleyerek lezzet hakkında ipuçları verir.

Gerçek tadı anlayabilmek için burnun hassas olması gerekir. İyi bir burun on bin farklı kokuyu algılayabilir. Ama ne yazık ki, sigara ve kirli kent havası koklama duyusunu zedeliyor. Hatta algılanan koku miktarı 30-40’a kadar düşüyor.

Kokular anıları da tazeler. Örneğin ne zaman sıcak pide kokusu duysam, aklıma çocukluk anılarım üşüşür. Annemi, iftar sofrasındaki yemekleri, onların tatlarını hatırlarım. Aradan onca yıl geçmesine rağmen pide kokusu hâlâ ağzımı sulandırır.

 

 

Yemeğinizi burnunuzla tadın

Kokular anıları da tazeler. Örneğin simit kokusu aklımıza neler neler düşürebilir...

 

Mangaldan yükselen isli, yağlı dumanın kokusu burnuma ulaştığında, kızaranın pirzola mı, ciğer mi, böbrek mi olduğunu hemen ayırt ederim. Onların lezzeti hakkında ahkâm kesebilirim.

Midye tava kokusu burnuma ulaştığında, kendimi birden Çiçek Pasajı’nda bulurum. Fırının önünden geçerken burnunuza ulaşan ekşi maya kokusunun dünyanın en lezzetli kokusu olduğu hiç aklınıza geldi mi?

DAMAĞIM DA ÇATLIYOR AMA...

Koku alma nasıl geliştirilir? Tabii ki bol bol koklayarak. Ben hâlâ ne bulursam kokluyorum. Bunlar sadece hoş kokular değil, insanın midesini altüst eden kokular da olabiliyor. Maksat, koku hafızamızdaki koku miktarını artırabilmek.

Korkmayın, koklayın: Soğanı, maydanozu, kerevizi, baharatı, sosları, yağları, sirkeleri, meyveleri... Yani önünüze çıkan her şeyi. Sonra kendinizi sınayın. Gözünüzü kapatın, size uzatılanı koklayın, ne olduğunu tahmin edin. Doğru sayınız arttıkça burnunuz hassaslaşacaktır.

Bunun için ‘koku eğitimi setleri’ satılıyor. Bu önemli eğitim için kesenin ağzını açmakta tereddüt etmeyin. Yemeği ağzınıza koymadan önce uzun uzun koklayın. Burnunuza gelen kokulardan kullanılan malzemeleri, baharatı tahmin etmeye çalışın. Bunların yan yana gelmesiyle oluşacak lezzetleri hayal edin. Sonra damağınızı devreye sokun. Burunla damağınız ne kadar uyuşmuş bakalım?

Tat konusunda burunu ön plana çıkarıp, ağza haksızlık etmeyelim. Ne de olsa lezzet denince ilk akla gelen organ ağız. Ben bile yediğim yemeğin çok lezzetli olduğunu vurgulamak için, “damağım çatladı” demiyor muyum?

 

 

Yemeğinizi burnunuzla tadın

 

FESLEĞEN KOKLAYIN İYİ GELİR

Koku iyileştirir de: Oğulotunun öfkeye ve hiddete, fesleğen kokusunun depresyonla melankoliye, gül kokusunun kıskançlıktan kurtulmaya iyi geldiği söylenir.

NE SICAK NE SOĞUK

Dilin, yumuşak damağın ve gırtlak kapağının mukozasında bulunan tat hücrelerinin marifetidir lezzeti çözümlemek. İnsanda bu tat tomurcuklarının sayısı iki ile beş bin arasındadır. Damağın lezzeti çözümleyebilmesi için yemeğin çok sıcak veya çok soğuk olmaması gerekir. Çok sıcak tomurcukları yakar, çok soğuk da dondurup hissizleştirir. Onun için yiyeceğin uygun sıcaklıkta olması gerekir. Ama burun, her sıcaklıktaki kokuyu ayırt edebilir.

Sözün özüne gelelim: Yemeğinizin tadına burnunuzla bakın. Lokmayı ağzınıza götürmeden önce derin derin koklayın. Uzun uzun çiğneyin. Ağzınızdaki yiyeceğe konsantre olun.



EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün