Yelkovan kuşları çoğaldı

Tüm dünya nüfusunun 90 bin olduğunu düşünüyorduk. Sonra bir gün Boğaz’da 4 saat içinde tek yöne doğru 90 bin yelkovan sayıldı. Ya yelkovanlar Boğaz’da resmi geçit yaptı, ya da nüfusu bildiğimizden çok ama çok daha fazlaydı. Dünyada kuşlar konusunda otorite kurum Bird Life İnternational, durumu ‘üreme başarısı’ olarak karşıladı. Kuşları sayan yelkovan uzmanı Dilek Şahin’e göre ise bu yeni bir popülasyon, yeni keşif. Bize göreyse ‘yaşasın, oley’...

Yücel SÖNMEZ
07 Ocak 2017 - 15:05:20

Ömrü Boğaz’da geçmiş 40 yıldır balıkçılık yaparak geçimini sağlayan Mesut Soydaner ile birlikte gün doğumunda yunusların peşinde koştururken az ilerimizde martıların yaratığı bir kaosa denk geldik. Yaklaştığımızda martıların bir yelkovan kuşuna saldırdığını, onu yaraladıklarını gördük. Mesut kaptanın kurtardığı yaralı yelkovanı elimde tutarken onun tüm dünyada sadece Akdeniz’de yaşayan 90 bin yelkovandan biri olduğunu düşünüyordum. Meğer öyle değilmiş. İyi ki de değilmiş.

Yelkovan kuşları çoğaldı

2010 yılından beri bir grup kuş gözlemcisi iki haftada bir Boğaz’dan geçen yelkovanları sayıyor. Çalışmanın başında doktorasını da yelkovanlar konusunda yapan Dilek Şahin bulunuyor. Bu ekibin Karadeniz’e doğru dört saatte 90 bin yelkovan sayması sadece bu kuşla ilgili değil denizlerimize ilişkin bilgilerimizi de değiştirebilir. Çünkü  yelkovanlar, bir zincirin zayıf olduğu düşünülen halkalarından biriydi. O güçlüyse diğerleri neden olmasın?

BÜYÜKTEN KÜÇÜĞE DOĞRU

Yelkovan kuşları çoğaldı

Eskiden lüfer sürüleri hamsi gibi küçük balık sürülerini, yelkovan kuşları lüfer sürülerini, balıkçılar da yelkovan kuşlarını takip edermiş. Sonra hepsi bir araya gelip küçük balık sürülerine dalarmış. İşler böyle bir şekilde dengede giderken, derken sürüler kuşla değil teknolojiyle bulunmaya başlanmış. Ortaklık bozulup insan denizden ne var ne yok toplamaya başlayınca insandan gayri ne varsa zora düşmüş. Küçük balıkların sürüleri giderek küçülmüş. Onlar azalınca lüfer, lüfer azalınca da yelkovanlar azalmaya başlamış. Bu nedenle Dünya Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) ‘Kırmızı Liste’sinde yani yok olma tehlikesindeki türler listesinde yer alıyor. Artık yelkovanların sayısının tahminlerimizden çok daha fazla olduğunun kesinleştiğine dikkat çeken Dilek Şahin, “Üstelik de bu sayıyı tam üreme dönemi öncesi gördük. Yuva konusunda koruyucu olan yelkovanlar üreme zamanı çok uzaklaşmaz. Bu nedenle saydıklarımızın yeni keşif olduğuna inanıyorum. Bu hem denizlerimizin durumu hem de yelkovanlarımız için çok iyi haber” diyor.

 Yelkovan kuşları çoğaldı

DENİZDE OLTA, KARADA FARE DÜŞMAN

Yelkovanlar için tehlike, denizde ve karada olmak üzere ikiye ayrılıyor. Deniz ekosistemindeki kötüye gidişle birlikte balıkçıların uzun oltaları en ciddi sorun. Oltalardaki balıkları almaya çalışan yelkovanlar kancalara takılıp boğulup ölüyor. Karadaki en büyük tehlike ise insanlarla birikte adalara taşınan fareler. Ege ve Akdeniz’deki ıssız adalarda yaşayan yelkovanlar yılda bir kez yumurtluyor. Fareler ise yumurtaları yediği için üreme başarısı düşüyor. 

KARADA İŞLERİ YOK

Yelkovan kuşları çoğaldı

Ortalama ömrü 15 yıl, kanat açıklığı 76-82 cm., ağırlığı 700 g. Karaya sadece üremek için karanlık olduğunda çıkarlar. Yuvalarına çok sadıktırlar. 

EVİNE SADIK

Yelkovan kuşları çoğaldı

Deney için alınan iki yelkovandan biri Venedik’te (İtalya’da), diğeri Boston’da (ABD’de) serbest bırakıldı. İlki, 1300 km’lik yolu iki haftada, İkincisi ise 500 km’yi 12,5 günde alarak yuvasını buldu. 

TUZLU SUYU ARITIYOR

Gagalarının üzerinde, denizdeki tuzu filtre etmelerine yarayan 2 tane tüp şeklinde delik bulunur. Bu sayede tatlı suya ihtiyaç duymadan uzun süre yaşamlarını denizde geçirebilirler.

 Yelkovan kuşları çoğaldı

İstanbul Boğazı’nda Karadeniz’e doğru yunuslar balık sürülerini, yelkovan kuşları da yunusları takip ediyor.

Yayınlanma Tarihi : 07 Ocak 2017 - 14:56:00


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün