Yelkovan kuşları çoğaldı

Tüm dünya nüfusunun 90 bin olduğunu düşünüyorduk. Sonra bir gün Boğaz’da 4 saat içinde tek yöne doğru 90 bin yelkovan sayıldı. Ya yelkovanlar Boğaz’da resmi geçit yaptı, ya da nüfusu bildiğimizden çok ama çok daha fazlaydı. Dünyada kuşlar konusunda otorite kurum Bird Life İnternational, durumu ‘üreme başarısı’ olarak karşıladı. Kuşları sayan yelkovan uzmanı Dilek Şahin’e göre ise bu yeni bir popülasyon, yeni keşif. Bize göreyse ‘yaşasın, oley’...

07 Ocak 2017 - 15:05:20

Ömrü Boğaz’da geçmiş 40 yıldır balıkçılık yaparak geçimini sağlayan Mesut Soydaner ile birlikte gün doğumunda yunusların peşinde koştururken az ilerimizde martıların yaratığı bir kaosa denk geldik. Yaklaştığımızda martıların bir yelkovan kuşuna saldırdığını, onu yaraladıklarını gördük. Mesut kaptanın kurtardığı yaralı yelkovanı elimde tutarken onun tüm dünyada sadece Akdeniz’de yaşayan 90 bin yelkovandan biri olduğunu düşünüyordum. Meğer öyle değilmiş. İyi ki de değilmiş.

Yelkovan kuşları çoğaldı

2010 yılından beri bir grup kuş gözlemcisi iki haftada bir Boğaz’dan geçen yelkovanları sayıyor. Çalışmanın başında doktorasını da yelkovanlar konusunda yapan Dilek Şahin bulunuyor. Bu ekibin Karadeniz’e doğru dört saatte 90 bin yelkovan sayması sadece bu kuşla ilgili değil denizlerimize ilişkin bilgilerimizi de değiştirebilir. Çünkü  yelkovanlar, bir zincirin zayıf olduğu düşünülen halkalarından biriydi. O güçlüyse diğerleri neden olmasın?

BÜYÜKTEN KÜÇÜĞE DOĞRU

Yelkovan kuşları çoğaldı

Eskiden lüfer sürüleri hamsi gibi küçük balık sürülerini, yelkovan kuşları lüfer sürülerini, balıkçılar da yelkovan kuşlarını takip edermiş. Sonra hepsi bir araya gelip küçük balık sürülerine dalarmış. İşler böyle bir şekilde dengede giderken, derken sürüler kuşla değil teknolojiyle bulunmaya başlanmış. Ortaklık bozulup insan denizden ne var ne yok toplamaya başlayınca insandan gayri ne varsa zora düşmüş. Küçük balıkların sürüleri giderek küçülmüş. Onlar azalınca lüfer, lüfer azalınca da yelkovanlar azalmaya başlamış. Bu nedenle Dünya Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) ‘Kırmızı Liste’sinde yani yok olma tehlikesindeki türler listesinde yer alıyor. Artık yelkovanların sayısının tahminlerimizden çok daha fazla olduğunun kesinleştiğine dikkat çeken Dilek Şahin, “Üstelik de bu sayıyı tam üreme dönemi öncesi gördük. Yuva konusunda koruyucu olan yelkovanlar üreme zamanı çok uzaklaşmaz. Bu nedenle saydıklarımızın yeni keşif olduğuna inanıyorum. Bu hem denizlerimizin durumu hem de yelkovanlarımız için çok iyi haber” diyor.

 Yelkovan kuşları çoğaldı

DENİZDE OLTA, KARADA FARE DÜŞMAN

Yelkovanlar için tehlike, denizde ve karada olmak üzere ikiye ayrılıyor. Deniz ekosistemindeki kötüye gidişle birlikte balıkçıların uzun oltaları en ciddi sorun. Oltalardaki balıkları almaya çalışan yelkovanlar kancalara takılıp boğulup ölüyor. Karadaki en büyük tehlike ise insanlarla birikte adalara taşınan fareler. Ege ve Akdeniz’deki ıssız adalarda yaşayan yelkovanlar yılda bir kez yumurtluyor. Fareler ise yumurtaları yediği için üreme başarısı düşüyor. 

KARADA İŞLERİ YOK

Yelkovan kuşları çoğaldı

Ortalama ömrü 15 yıl, kanat açıklığı 76-82 cm., ağırlığı 700 g. Karaya sadece üremek için karanlık olduğunda çıkarlar. Yuvalarına çok sadıktırlar. 

EVİNE SADIK

Yelkovan kuşları çoğaldı

Deney için alınan iki yelkovandan biri Venedik’te (İtalya’da), diğeri Boston’da (ABD’de) serbest bırakıldı. İlki, 1300 km’lik yolu iki haftada, İkincisi ise 500 km’yi 12,5 günde alarak yuvasını buldu. 

TUZLU SUYU ARITIYOR

Gagalarının üzerinde, denizdeki tuzu filtre etmelerine yarayan 2 tane tüp şeklinde delik bulunur. Bu sayede tatlı suya ihtiyaç duymadan uzun süre yaşamlarını denizde geçirebilirler.

 Yelkovan kuşları çoğaldı

İstanbul Boğazı’nda Karadeniz’e doğru yunuslar balık sürülerini, yelkovan kuşları da yunusları takip ediyor.

Yayınlanma Tarihi : 07 Ocak 2017 - 14:56:00

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      (21 MART - 20 NİSAN)

      Bazı tartışmalar ya da hareketlerinizi eleştiren kişiler söz konusu olabilir. Ancak, romantik jestler veya sürprizlerin de söz konusu olabileceği bir hafta...Koç Burcu Günlük Yorumu

      Boğa Burcu
      (21 NİSAN - 20 MAYIS)

      Konuşmalarınız ve konuşma tarzınızla insanları etkileyebileceğiniz ve verimli diyaloglar içine girebileceğiniz bir hafta sonundasınız. Fikirlerinizi sizden farklı fikirlere...Boğa Burcu Günlük Yorumu

      İkizler Burcu
      (21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

      Bugünlerde, kendinizi en iyi şekilde ifade edebilir, dikkatleri üzerinize çekebilirsiniz. Ancak bazı konularda gerçeklere bağlı kalmadan belli...İkizler Burcu Günlük Yorumu

      Aslan Burcu
      (23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

      Sizden bazı bilgi ya da haberleri gizleyen kişiler olabilir. Kulaktan dolma bilgilerle hareket etmemenizde ve düşüncelerinizi paylaşmamanızda fayda var. Aşk hayatınıza...Aslan Burcu Günlük Yorumu

      Başak Burcu
      (24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

      Sizden fayda sağlamaya çalışan kişiler olabilir. Doğru hesaplar yapmalısınız. Bazı önerilerde bulunabilirsiniz, ama başkalarının hatalarını kapatmak ya da...Başak Burcu Günlük Yorumu

      Terazi Burcu
      (24 EYLÜL - 23 EKİM)

      Eviniz veya ailenizle bağlantılı tartışmalar ve tartışmalarla bağlantılı istenmeyen değişiklikler söz konusu olabilir. Eski tanıdıklar hafızanızı tazelemenize neden olabilir....Terazi Burcu Günlük Yorumu

      Oğlak Burcu
      (22 ARALIK - 20 OCAK)

      Bu hafta sonu, biraz şanslı hissedebileceğiniz tarihlerden ufak riskler alabilirsiniz, büyük değil! Duygularınızı ve düşüncelerinizi açıkça...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

      Kova Burcu
      (21 OCAK - 18 ŞUBAT)

      Bu hafta sonu, ruhen ve fiziken sağlığınızı ihmal etmemeli ve bu alanda yeniliklere önem vermelisiniz. Biraz ortam değişikliği, grup aktiviteleri veya sizinle aynı...Kova Burcu Günlük Yorumu

      Balık Burcu
      (21 OCAK - 18 ŞUBAT)

      Bu hafta sonu, ruhen ve fiziken sağlığınızı ihmal etmemeli ve bu alanda yeniliklere önem vermelisiniz. Biraz ortam değişikliği, grup aktiviteleri veya sizinle aynı...Kova Burcu Günlük Yorumu