"Mesude Erşan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Mesude Erşan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Mesude Erşan

Yazdan sonra kıştan önce

Sonbahar hem beden hem de ruh olarak kışa hazırlık zamanı. Kapıda bekleyen hastalıklara karşı metabolizmamızı kuvvetlendirirken azalan güneşin çağırdığı depresyona karşı da alınması gereken önlemler var.

HASTALIKLARA KARŞI

Aşı, hijyen, spor ve dengeli beslenme

Sonbaharla birlikte açık havadaki etkinliklerimizden, kapalı ortamlara çekiliyoruz. Kalabalık mekânlar enfeksiyon bulaşmasını kolaylaştırıyor. Bu koşullarla baş etmenin en etkili yolu bağışıklığı güçlü tutmak. Bunun için atacağınız en önemli adım yeterli ve dengeli beslenmek. Riskli gruptaysanız, grip ve zatürree aşılarını yaptırmanın tam zamanı. Yeri gelmişken hatırlatayım, SGK kronik hastalığı bulunan 65 yaş üstü kişilerin aşılarını karşılıyor. Artık sıcağı bahane edemezsiniz, her fırsatta yürüyün veya egzersiz yapın. Uykunuzu iyi alın, bol su için. Enfeksiyona karşı en iyi önlemlerden biri de ellerinizi sık sık sabunlamak. Parmaklarınızı burun ve gözlerinize sürmeyin. Kapalı ve havasız ortamlarda uzun uzun zaman geçirmeyin.

SONBAHAR DİYETİ

Bağışıklığın üç silahşörü

Birçok kişi sağlığını korumak için vitamin-mineral tabletleri alıyor. Örneğin antioksidan vitaminler A, C, E bağışıklık sistemini güçlendirir. Hücre ve doku hasarına yol açan serbest radikallerin vücuttan uzaklaştırılmasını sağlar.
Yumurta, süt, balık, ıspanak, havuç, kayısı gibi sarı, turuncu ve yeşil sebze ve meyvelerde bulunan A vitamini güçlü bir antioksidan. Vücutta savunma sisteminde görev alıyor, lenfosit yapımı ve antikor oluşumunu artırıyor. Böylece enfeksiyonlara karşı vücudu koruyor.
Fındık, ceviz, badem gibi yağlı tohumlar, sıvı yağlar, kurubaklagiller, tahin gibi besinlerde bulunan diğer bir antioksidan da E vitamini.
Haftada iki kez kurubaklagil tüketmek, haftada iki-üç kez altı-yedi fındık, iki-üç ceviz tüketimiyle E vitamin alınabilir.
Ayrıca, gün içinde karbonhidrat, yağ, protein, mineral ve vitaminleri dengeli ve yeterli tüketin. Kızartma yerine ızgara, buğulama, haşlama gibi pişirme yöntemlerini kullanın. Vücuttan toksik maddeleri uzaklaştırmak için 2-2.5 litre su için.

DEPRESYON ÖNLEMLERİ

Güneş topla kendin için

Bazı bünyeler yağmurlu, karanlık günleri sükunet ve hatta mutlulukla karşılarken, benim de için de yer aldığım bir grup tüm sonbahar ve kışı uykuda geçirmeye hazır. Yorgunluk,  isteksizlik yakamıza yapışıyor.
Aslına bakarsanız sonbahar bile tek başına depresyon riskini artırıyor. Güneş ışınlarının insanların biyolojik ritmi üzerindeki etkisi malûm. Havaların serinlemeye başlamasıyla güneş ışınlarının etkisinin azalması, anksiyete, depresyon gibi ruhsal problemlerin ortaya çıkmasına neden oluyor. Çünkü karanlık, fiziki hareketleri yavaşlatan, uykuyu kolaylaştıran, ruh halini dinginleştiren melatonin hormonunu salgılatıyor. Mutluluk hormonu seratoninse daha az üretiliyor.
Uyku ve konsantrasyon bozuklukları, iştah ve fiziksel aktivite değişiklikleri de depresyonu işaret eden diğer belirtiler. Sonbahar ve kışın başlayıp ilkbaharda düzelen bu duygusal rahatsızlıklara ‘mevsimsel depresyon’ deniyor.
Bu arada tatil dönüşü depresyonundan söz etmeden olmaz. Tatili ister çok hareketli, ister şezlonga uzanarak, ister sabaha kadar eğlenerek geçirin, dönüşte normal hayata uyum sağlamak zor gelebiliyor. Kimimiz birkaç günde gerçeğimize alışıyor toparlıyoruz, kimimizse konsantrasyon güçlüğü, karamsarlık yaşıyor. Sabah yorgun kalkıyor. Hatta sosyal ilişkilerde bile zorlanıyor. İşte buna da, ‘tatil dönüşü depresyonu’ deniyor.
Depresyonla baş etmek için, güneşli günleri fırsat bilin, açık havaya çıkın ve şarkıda dendiği gibi ‘güneş toplayın’. Açık havada yürüyün, bisiklete binin. Fiziksel veya duygusal stres oluşturacak ortam, iş ve mümkünse insanlardan kaçının. Tatil en iyi ilaç! İmkânları zorlayarak birkaç gün şehir dışına çıkın. Alkolden kaçının. İlk başta enerji verse de sonrasında daha da yorgun hissetmenize neden olacaktır. Uyku düzenine dikkat edin. Çalıştığınız yeri doğal ışıkla aydınlatıp, havalandırmaya çalışın. Kas gevşetici egzersizler yapın.

ÜNLÜLERDEN SAĞLIK SIRLARI

Sinan Güler (Milli basketbolcu)

Asla sigara içmem. Dehidrasyon yaşamamak için sürekli ve bol bol su içiyorum. Antrenmanlar ve maçlardan boş vakit kaldığında pilates yapmaya çalışıyorum. Metabolizmam şu anki programım ve beslenmem nedeniyle çok hızlı çalışıyor. Basket oynamayı bıraktıktan sonra da fit kalmak ve aynı seviyeyi korumak için beslenmeme dikkat edeceğim ve elimden geldiğince antrenman yapacağım. Bence vücut ağırlığıyla çalışmak çok önemli. Bu nedenle haftada üç gün şınav ve mekik çekmek çok yararlı. Çok katı kurallarla beslenmeyi düzenlemek şart değil. Her şeyin dozunda yenilmesi yeterli.

1 SORU 1 CEVAP

Sigara içenlerin balgamlı öksürmesi normal mi?
Sigara içenlerde balgamlı öksürük sık görülüyor. Tiryakiler de genellikle buna alışıyor. Ancak uzmanların önerisi bu öksürüklerinizi ciddiye almanız. Zira kronik bronşit, amfizem ve akciğer kanseri gibi önemli akciğer hastalıkların habercisi balgamlı öksürüğün
ta kendisi olabilir.

ŞİFA NİYETİNE

Günde 10 bin adım atın

Sağlıklı beden ve zihin için günde en az 10 bin adım atın. Adımlarınız formda kalmayı sağlar, tansiyonu dengeler, kan yağlarının düşmesine yardımcı olur, yaşlılık etkilerini azaltır, cilt elastikiyetinizi artırır, selüliti engeller, sindirim sisteminizi ve uykunuzu düzenler, kas kaybını azaltır, yaşlılık hastalıklarına karşı korur, eklem yerlerindeki sıvı azalmasını engeller.

X