"Uğur Cebeci" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Uğur Cebeci" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Uğur Cebeci

Patronlar büyük uçak istiyor

Zaman zaman patlayan krizlerin özel iş jetlerinde daha küçük gövdelere olan tercihi arttıracağı sanılıyordu. Öyle olmadı. Her krizden sonra daha büyük gövdeler ortaya çıktı. İmalatçılar bu isteklerin müşterilerden geldiğini söylüyorlar.

Patronlar büyük uçak istiyor

EKONOMİK kriz dönemleri dahil patronların kullandığı iş jetlerdeki tercihleri giderek ultra uzun menzilli, geniş gövdeli uçaklara doğru büyüyor. Daha birkaç yıl öncesine kadar patronlar orta büyüklükteki gövdeleri tercih ederken, şimdi daha çok 14 koltuk ve üzeri uçaklara ilgi duyuyorlar.

Bu iş biraz patronların tekne konusundaki rekabetçi ihtiraslarına benziyor. Sürekli teknelerini büyütenler, yine ihtiyaçları olmadığı halde ultra uzun menzilli, büyük gövdeli iş jetlerini alıyorlar.

Örneğin Dubai’den ya da İstanbul’dan yılda bir iki defa ABD’ye uçan işadamları, ultra uzun menzilli iş jeti peşindeler. Oysa Amerika uçuşlarında bir yere teknik iniş yani yakıt alma amacıyla inip kalkınması çok önemli sorun değil ve zaman kaybı da vazgeçilemeyecek kadar önemli değil. Ama tercihler büyüyor, uzuyor.

Bu yüzden imalatçılarda büyük uçaklara yöneldiler ve yıllarca değiştirmedikleri kabinleri büyüttüler. Kabini genişletmek, gövde çapını büyütmek artık yeni bir uçak yapmak anlamına geliyor. Yapanlar yani pazardaki hareketi çok önceden algılayabilenler yepyeni uçaklarla ortaya çıktılar. Yatırımda, tasarımda gecikenler pazardaki paylarını kaybetmemek için satıştaki modellerini uzatarak hızla yerlerini aldılar.

Amerikan Gulfstream, Fransız Dassault, Kanadalı Bombardier patron isteklerine en hızlı cevap veren şirketler oldular.

219 MİLYAR $’LIK SEKTÖR

- Dünyada iki kişilik, tek motorlu pervaneli uçaktan kıtalar arası uçabilen özel jetlere toplam genel havacılık yani havayolları hariç uçak sayısı 416 bine ulaştı.

- Bu uçakların 210 bini ABD’de.

- Avrupa’da ise 140 bin uçak var.

- Sadece ABD’de özel uçaklar yılda 24 milyon saat uçuyor.

- Sektör ABD’de 1 milyon 100 bin kişiye iş sağlıyor.

- Türkiye’deki toplam genel havacılık uçak sayısı 100’den fazla.

İMALATÇILARIN BÜYÜK UÇAKLARI

Gulfstream, yıllardır imal ettiği 450 ve 550 modellerinden hızla vazgeçti. Ankara-Los Angeles menzilli uçak yerini yeni çok daha geniş gövdeli ve yine uzun menzilli G650 ye bıraktı. Ama imalatçı boş durmadı ve bu arada G650’nin altında olan ama yine geniş gövdeli, G600 ve G500 olarak adlandırılan iki yeni uçak tasarladı. G650’nin de menzilini ‘ER’ modeliyle 926 kilometre daha uzattı.

G600: Maksimum 18 koltuklu uçak, 11.482 kilometre menzilli. Fiyatı 56.2 milyon dolar.

G650ER: Koltuk kapasitesi 18’e kadar çıkan uçağın menzili 13 bin 890 kilometre. Fiyatı 69.4 milyon dolar.

Fransız Dassault Falcon 7X uçağını hızla uzatarak Falcon 8’ini yaptı. Bu arada G650 uçağından da daha geniş gövdeli Falcon 5X için kolları sıvadı. Uçak imal edildi ama motor seçiminde sorun çıktı. Teslimatları yaklaşması gereken projede motor değiştirildi ve Pratt&Whitney’in imal edeceği motora dönüldü. Böyle olunca 5X projesi sil baştan tasarlanmaya başlandı. Menzili uzatılan uçak büyük ihtimalle Falcon 9X olarak hayata geçecek.

Falcon 7X: Maksimum 19 koltuklu, 11.020 km menzilli, fiyatı 53.80 milyon dolar.

Falcon 8X: Maksimum 19 koltuklu,11.945 km menzilli, fiyatı 58.40 milyon dolar.

Kanadalı Bombardier, Global Express adıla geniş gövdeli uzun menzilli uçağı olmasına rağmen yeni bir seriye yöneldi. Piyasada rakipleri ile daha çok yakın uçaklarla da savaşmak istedi. Yeni yaptığı modellerde satış başarısı yakalamaya başladı. 10 bin kilometre menzilin üstündeki üç modelle Falcon serisi ile Golfstream’ın yeni uçaklarının önünü kesmeye çalışıyor.

Global 6000: Maksimum 17 koltuklu. 11.112 km menzil. Standart fiyatı 62.31 milyon dolar.

Global 7000: Maksimum 19 koltuklu, 13.705 km menzilli, fiyatı 72.8 milyon dolar.

Global 8000: Maksimum 17 koltuklu, 14.631 km menzilli,fiyatı 69 milyon dolar.

Patronlar büyük uçak istiyor

www.thy.com İŞKENCESİ

TÜRK Hava Yolları yeni site yaptı. Eskisini de sistemden çekti. Eskisi tıkır tıkır çalışıyordu. İnternetten bilet almak isteyenlerin şikâyeti de olmuyordu. Eskisini sistemden çektiler, yenisini salıverdiler. Giren bin pişman. Örneğin bir uçuşu seçtiniz, seçtiğiniz yetmiyor bir yeri daha tıklamanız gerekiyor. Ağır, hantal bir site. Check-in yaptıracaksınız site bir anda beyaz da oluveriyor, sanıyorsunuz internet bağlantınız gitti. Hareket kabiliyetiniz sıkıntılı. Siteyi inşa edenler, biraz teknolojiden anlayanlar için yola çıkmışlar. Tam olarak test etmeden paldür-küldür iş yapılınca bir sürü saçmalık çıkıyor ortaya. Oysa o sitenin son derece basit, hızlı olması gerekirdi. Sonuçta amaç internetten daha çok bilet satıp, komisyon kaptırmamak. Kendileri için bir site yapmışlar. Biz de çile çekip anlamaya çalışıyoruz.

Diretmeyin. Kimseyi perişan etmeyin.

X