"Uğur Cebeci" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Uğur Cebeci" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Uğur Cebeci

Kentlerin altı üstüne gelecek

Daha birkaç yıl öncesi ile bugün arasında bile uçan taksiler, otomobiller, drone taşıyıcıları hızla yol aldı. Baş döndürücü bir şekilde modeller artıyor, başarılı testler ilan ediliyor.

TRAFİKTE yaşadığımız işkence elbette hemen bitmeyecek.

Araçların arasında slalom yapan motorlu paket taşıyıcıları, birbirleri ile yarışan kargocular, yemek servisi yetiştiren motorlu kuryeler... Çarpmamak için elimizden geleni yapıyoruz. Ama kazalar birbirini kovalıyor.

Çok değil artık 2020 yılından söz ediyoruz.

Kentlerin altı üstüne gelecek

Her şeyi gökyüzüne taşımak için havacılık ile ilgili çalışmalar yapanlara, küçük imalatçılara, Airbus gibi devler de eklendi.

Büyük finans kuruluşları drone tabanına bağlı çalışmaları dikkatle izliyorlar ve destekliyorlar. Gelecek değil, yakın gelecek artık drone tabanlı sistemlerde olacak. O kadar ki, taksi sisteminin büyük oyuncusu Uber şirketi de sisteme dahil oldu. Havadan yolcu taşımak için yapılan harcamalara bile katılmaya başladı.

Sanırım bu devrimde ki bu gerçekten bir devrim ilk aşamada paket taşıma işi öne çıkacak. Bu küçük elektrik motorlu uçan oyuncaklar çok çabuk elimizden çıktı ve iş yapmaya başladılar. Oysa ilk çıktıklarında sandık ki, en fazla havadan fotoğraf çekimlerinde çığır açacaklar. Meğer ne büyük bir devrimmiş hayatımıza girmeleri.

Bu sistem sayesinde yakın gelecekte yoldan taksi çevirmek yerine havadan drone taksi çağırmak hayatımıza girecek.

Elbette yeryüzü hafifleyecek ama çok büyük sanılan gökyüzü bakalım bu yoğunluğu kaldırmada nasıl disipline edilecek...

Bu sistemlerin devreye girmesiyle oluşacak kargaşa için önce Singapur, Dubai gibi kentlerde hava yolu üzerinde uçuş caddeleri, sokakları oluşturuluyor. Drone’ların istasyonları, şarj merkezleri ya da paket toplama üniteleri, özel taksi durakları belirlenmeye başladı bile. Bu arada uçan otomobillerdeki gelişmelerde hızla ilerliyor. Ağırlıklı olarak elektrik motorlu bu araçların 2020’den sonra fiyatları çok düşecek ve otomobil mi yoksa uçan bir otomobil mi tercihleri öne çıkacak.

Bunları yaşayıp görmek için çok uzun bir zaman olmadığını düşünüyorum.

AİRBUS’TAN  SKYWAYS

AIRBUS’ın helikopter bölümü, paket taşıma için imal edilen drone’u ilk olarak Singapur Ulusal Üniversitesi’nde test etti. Drone, üniversite içindeki özel bakım merkezinden kalktı. Bir paket dağıtım istasyonunun çatısına indi. Buradaki paket, robot kolu aracılığı ile otomatik olarak drone’a yüklendi. Tekrar kalkıp paketi götüreceği yere uçup otomatik boşaltma işlemini tamamladı. Projenin ortakları arasında Singapur Posta İdaresi de bulunuyor.

Denemelerde, sistem 150 futbol sahası büyüklüğündeki kampüs içinde belirlenen paket istasyonları arasında 2 ila 4 kg ağırlığında paketleri başarı ile taşıdı. Yönlendirilen yerlere doğru zamanda götürüp bıraktı.

A3 VAHANA

AIRBUS’ın geliştirmeye başladığı insansız tek kişilik bir drone taksi,
8 adet motorla uçacak. Otomotik pilot ile yolcu istenildiği noktadan alınıp diğerine uçurulacak. Tasarım halen Airbus’ın Kaliforniya’daki merkezinde sürüyor.

VOLOCOPTER DUBAİ’DE UÇUYOR

ALMAN  Volocopter şirketinin tasarımı drone taksi, eylül ayında Dubai’de boş olarak test uçuşu yaptı. 2022’de hayata geçecek projede, yolcular drone taksiyi çağıracak. Özel heliporta inip yolcusunu alacak drone taksi, ‘pilotsuz’ olarak ana merkezden kontrollü istenilen yere yolcusunu götürecek.

YATIRIM YAPIP TESTLERİ İSTİYORLAR

İNSANSIZ drone tabancı hava araçları en çok Ortadoğu ve Uzakdoğu ülkelerinden destek buldu. Singapur gibi finans konusunda doğru yatırım yapan ülkeler batılı tasarımcıların hemen her uçan modelleri ile ilgileniyorlar. Uzun vadeli ortaklıklar kuruyorlar. Hem Dubai, hemde Singapur yapılan ve uçurulan her modelin birebir kendi ülkelerinde test edilmelerini istiyorlar.

NİŞANIN ARDINDAKİ CESARET

Kentlerin altı üstüne gelecek

PEGASUS Havayolları’nın patronu Ali Sabancı, geçtiğimiz günlerde İstanbul Beyoğlu’ndaki Fransız Sarayı’nda bir nişan ile ödüllendirildi.

Türkiye ile Fransa arasındaki ekonomik ilişkilere yaptığı katkı nedeniyle Pegasus Havayolları Yönetim Kurulu Başkanı ve Esas Holding Yönetim Kurulu üyesi Ali Sabancı’ya Fransa’nın en prestijlisi sayılan ‘Chevalier dans I’Ordre National de la Légion d’Honneur’ nişanı verildi.

Tören Fransa’nın Ankara Büyükelçisi Charles Fries ve İstanbul Başkonsolosu Bertrand Buchwalter ev sahipliğinde yapıldı.

CESARET HİKÂYESİ

Bu nişanın arkasında aslında bir cesaret hikâyesi vardı. Belki de dünyada hiçbir havayolunda onun yaptığı kadar büyük bir değişim gerçekleşmedi. Yıllarca Amerikan Boeing 737 uçakları kullanan şirket, birden Avrupalı Airbus’ın A320neo uçaklarına geçti. 100 uçaklık anlaşma ile o tarihteki en büyük siparişi veren şirket oldu. Ana üssü Fransa’nın Toulouse kentindeki Airbus, yeni nesil A320neo uçaklarındaki başarısını Ali Sabancı ile dünyaya duyurdu.

Bu da yetmedi. Ali Sabancı ekibiyle yaptığı çalışma sonrası aldığı uçaklar için CFMI imalatı LEAP-1 motorunu tercih etti. Yani 100 uçak için yedekleri ile birlikte 200’den fazla motor alım anlaşması yapıldı. Yarısı Fransız yarısı Amerikan olan bu motorun aynı zamanda dünyadaki ilk kullanıcısı Pegasus oldu.

Elbette ticari minnet duyguları kabaran Fransızlar, Ali Sabancı’yı ödüllendireceklerdi. Ama bu ödülün arkasında satın alma rakamları dışında bir büyük yatırımcının risk alarak yaptığı ciddi değişim de vardı.

Ali Sabancı çok iyi ve özel ilişkiler kurduğu Boeing’den kopup bütün uçaklarını Airbus’a çevirmişti. Daha önceden alınımını taahhüt ettiği Boeing 737’ler de gelecek ama büyüyen
filo içinde parmakla sayılabilecek kadar az sayıda kalacaklar.

 

X