"Uğur Cebeci" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Uğur Cebeci" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Uğur Cebeci

‘Deli Mayk’ 21 yaşında

TÜRK Hava Yolları, 27 Mart 1990’da toplam 5 adet Airbus A340 uçağı siparişi verdiğinde yeni bir dönem başlıyordu. Genel Müdür ve Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Cem Kozlu, Teknikten sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Yusuf Bolayırlı ve Uçuş İşletmenin başında efsane Kaptan Pilot Atilla Çelebi vardı.

Dört motorlu A340’larla Amerika-Uzakdoğu seferleri ‘duraksız’ yapılacaktı. Sipariş verildiğinde A340 kâğıt üzerindeydi. Yani uçmamıştı. Gökyüzüyle 25 Ekim 1991’de tanışacaktı.

THY’nin ilk A340 uçağı TC-JDJ ‘İstanbul’ Temmuz 1993’te teslim edildi. Serinin dördüncü A340’ı, TC-JDM tesciliyle ‘İzmir’di. Airbus fabrikasından 1996’da çıktı. Nisan ayında THY’ye verildi. 21 yıldır da aralıksız uçuyor. Hatta uçak tesliminde Airbus yetkilileri uçağın anahtarı diye Yusuf Bolayırlı’ya kargo bölümünde bulunan ekip dinlenme odasının (Crew Rest) anahtarını verdiler.

‘Deli Mayk’ 21 yaşında

AYRI KARAKTERİ VAR

Tabi ki uçaklar binlerce parçadan oluşur, birer makinedir. Ama TC-JDM’nin makineden öte farklı bir karakteri vardır. Her ne kadar havacılıkta A’ya ‘alfa’dan başlayan uluslararası kod verilse de bu uçağın THY Teknik personeli için takma adı TC-JDM tescilindeki son iki harfi Delta Mike yazılsa da ‘Deli Mayk’tır.

FİLONUN İHTİYARI AMA

Bunun nedeni, beklenmedik anda çıkarttığı arızalardır. THY teknisyenleri der ki, “Deli Mayk isterse dünyanın öbür ucuna sorunsuz uçar. Canı istemezse, yerde 1 metre bile gitmez.” Gün gelir dıştaki ışıklarını kendi kendine açar. Tam müdahale ederken söndürür. Teknisyenler tüm sistemleri söker, yazılımlarını yeniden yükler. Ama son kararı Deli Mayk verir. Uçuştaki güvenliğinde ise sorun yoktur.

Bir dönem sayıları 9’a kadar çıkan A340’lardan bugün 4’ü kaldı. Filoya katılan ilk üç uçak, emekli edildi. Hatta biri restoran oldu. Şu an en kıdemli A340 ‘Deli Mayk’.

Kalan 4 uçak, en son geçen yıl tarifeli uçtu. Sonra da tekrar bakıma alındı. Kabini tek sınıflı 354 koltuklu hale getirildi.

Son A340’lar bir yıldır sadece hac uçuşları için kullanılıyor. Finansmanı yıllar önce tamamlanmış, THY’nin öz malı haline gelmiş A340’lar yıllara meydan okuyup şirketine para kazandırmaya devam ediyor. İyi bakım sayesinde  THY A340’ları 2021’e kadar kullanmayı hedefliyor.

İLK FALCON 8X’İ KOÇ GRUBU SATIN ALDI

FRANSIZ Dassult imalatı Falcon uçakların en uzun menzillisi 8X’in ilkini Koç grubu satın aldı.

‘Deli Mayk’ 21 yaşında

Şirket, 14 koltuklu yeni uçağını Ekim ayı sonunda Dassult’nun teslim merkezi olan ABD’de Little Rock’tan alacak. Standart fiyatı 58 milyon dolar olan üç motorlu Falcon 8X’in uzunluğu 24,46 metre. Kanat açılığı 26,90 metre. Menzili ise 11 bin 945 km. Yani İstanbul kalkışından sonra hiçbir yere inmeden Amerika’nın en batı yakasında bir çok noktaya non-stop uçabiliyor. Maksimum kalkış ağırlığı olan 33 bin 113 kg ile 1792 metrelik pistten kalkabiliyor. 51 bin feet yani 15 bin 545 metreye kadar çıkabiliyor. Bu yükseklik türbülansların neredeyse sıfıra indiği, hava trafiğinin yolcu uçaklarının da olmadığı en sakin zirvesi. Uçak inişte 680 metre içinde durabiliyor. Şirket filosunda kullandığı Falcon 900LX uçağını imalatçıya iade edecek. Koç grubu, Türkiye’nin en yaygın iş jeti kullanan gruplarının başında geliyor.

Rahmetli Mustafa Koç’un havacılığa merakı ve pilot oluşu şirketin havacılık yapısındaki doğru büyümeyi de sağlamıştı. Koç grubunun filosunda 14 koltuklu bir adet Falcon 7X, bir adet Falcon 900LX, 9’ar yolcu kapasiteli iki adet AgustaWestland 139 tipi helikopter ile 8 yolcu taşıyabilen amfibik yani hem denize hem karaya inip kalkabilen Cessna Grand Caravan tipi deniz uçağı bulunuyor.

ACIBADEM GRUBU G650 UÇAĞI İÇİN PAZARLIKTA

‘Deli Mayk’ 21 yaşında

AMERİKALI uçak imalatçısı Gulfstream’in yeni Türkiye temsilcisi Kaan Havacılık, G650 satışı için Acıbadem grubuyla masaya oturdu.
Şu anda dünyadaki en geniş gövdeli ve uzun menzilli iş jeti olan G650, genellikle hükümet filolarında yer alıyor. Halen filosunda bir adet Dassault Falcon 7X uçağı bulunan Acıbadem grubu bu uçakla İstanbul kalkışlı non stop,yani hiçbir yere inmeden dünyanın en doğu ve batısındaki büyük merkezlere uçabiliyor. Menzili 12 bin 964 kilometre olan Gulfstream G650 kabin genişliği ile rekortmen bir uçak. 51 bin feet yüksekliğe çıkan iş jetinin gövde uzunluğu 30,41 metre. Kanat açılığı ise 30,36 metre. Koltuk kapasitesi 19’a kadar çıkıyor. Maksimum kalkış ağırlığı ise 45 bin 178 kg.
G650’nin standart donanımlı fiyatı 70 milyon dolar,ER olarak adlandırılan daha uzun menzilli modeli ise 72 milyon Dolardan satılıyor. Bu uçak,Boeing ve Airbus’ın imal ettiği iş jetlerinden sonraki en büyük özel uçak olarak biliniyor. Anlaşma sağlandığında da Türk pazarındaki en büyük iş jeti olacak.

THY DARBOĞAZDAN ÇIKIYOR

‘Deli Mayk’ 21 yaşında

ZOR zamanlar yaşadılar. Atatürk Havalimanı saldırısı, 15 Temmuz... Tabii ki daha önce Rusya ile yaşanan kriz yolcu trafiğini alt üst etmişti. Neyse ki o günler geride kaldı. THY o dönemlerin bir kısmında yolcusunu üzmeden ikramı kısmıştı. Küçük dokunuşlarla tasarruf yapılmıştı.
Şimdi şirket eski varlık akışına kavuşmaya başladı. Tabii hemen kendisine ödüller aldıran ikram konsepti ile oynamaya başladı. Ağır, ağır ve kararlı. Örneğin iç hatlardaki çok beğeni alan sıcak sandviçe devam edilecek. Ama bazı yurt dışı kısa hatlarda tepsi ile sunuma geçilecek.
Uzun uçuşlarda değişik menüler oluşturuluyor. Servis düzeni yeniden şekillendiriliyor. Gerekli personel için çalışmalar başlatıldı. Ama yolcunun daha fazla çeşitle tercihini kullanması sağlanacak. İngiliz havayolları British Airways bile Avrupa hatlarında yemeği para ile satıyor. Ama Türk Hava Yolları bu tip uygulamaları aklından bile geçirmiyor.

 

 

SON 24 SAATTE YAŞANANLAR

 

X