Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

3D yazıcıyla kalp dokusu

Tel Aviv Üniversitesi’nde İsrailli bilim insaları, vücudun en önemli görevini üstlenen kalbi, bütün damar yapısı ve dokularıyla birlikte 3D yazıcıda üretmeyi başardı.

Kalp, vücudumuzun hiç durmadan çalışan en hassas organı. Bazı hastalıklar ve yaşam tarzı, zamanla kalpteki damarların tıkanmasına ve hasar görmesine yol açabilir. Bu hasarlar da zamanla hem kalbi yıpratır, hem de kalp krizi gibi riskleri barındırır. Bunlar baz alınarak yapılan çalışmalarla organ nakli ve kalp kası çalışmaları son zamanlarda giderek hız kazandı. Ancak, organların başka bir vücuda uyum sağlaması oldukça zorken kalp konusunda bu durumun daha da hassas olması organ nakli ihtimalini de oldukça zorlaştırabilir. Daha önce yapılmaya çalışılan kalp kaslarında ise damar cerrahisi açısından problemler oluşabiliyordu. 3D yazıcı ile oluşturulmaya çalışılan kalpler de yeni değil. Ancak, ilk kez kalpte damar yolları ve hücreler de üretilebildi. Bütün kalp hücreleri, kan damarları, odacıkları ve karıncıklarıyla birlikte bir bütün olarak başarılı bir şekilde tasarlandı ve üretildi.

ŞİMDİLİK TAVŞAN KALBİ BÜYÜKLÜĞÜNDE

Şimdilik sadece tavşan kalbi büyüklüğünde üretilebilen kalp, insanlar için de boyutu büyütülerek denenmeye başlayacak. Bu yapay kalp üç saatte oluşturulabiliyor ve boyutu 2.5 cm kadar. Üretirken en büyük veri olarak yine hastanın kendisi kullanılıyor. Hastanın yağlı dokularından alınan biyolojik materyaller ile üretilmesi de vücudun organı reddetme riskini azaltmış oluyor.

HAYVANLARDA DENENMEYE BAŞLAYACAK

Odacıkları, dokuları ve damar sistemiyle kusursuza yakın olan bu yapay kalp, bir sene içinde hayvanlarda denenmeye başlanacak. İlerleyen tarihlerde hastanelerde prosedür haline gelip yazıcıdan kalp üretimini desteklemeyi amaçlayan ekibin insanlar üzerinde kullanılmak için üretilecek kalple ilgili çalışmaları da devam ediyor.

ÖĞRENMEDEN GEÇMEYİN

TİTREME

Hareket halinde ya da durduk yere titremeleriniz oluyor ve bu durum sizi işinizden alıkoyuyorsa, dikkat!
Titreme için, “her yaşta görülebilen, vücudun bir veya daha fazla kısmının istemsiz ve ritmik bir şekilde kasılması” diyebiliriz. Her titremede telaşlanmaya gerek yok elbette. Ancak, sinir sistemiyle alakalı olanlarında dikkat edilmeli.
Titremeleri de yaş ve nedenine göre ayırmak mümkün. Genellikle titremeler yaş ilerledikçe ortaya çıkabilir ya da artabilir. Bunun yanında sinir sistemini etkileyen sara hastalığı gibi şiddetli titremeler de MR çekilerek ve farklı testlerle belirlenebilir. Doktor gözetiminde ilaç tedavisi gerektiren bu durum da hastaların günlük yaşamlarını oldukça etkileyebilmekte. Ancak, her titreme bunun belirtisi değil. Birkaç gün ya da birkaç saat süren geçici titremeler ise genellikle titreyen kası çok çalıştırmaktan kaynaklı kas depresyonu dediğimiz durumdan kaynaklı titremelerdir. Ağrının da eşlik edebildiği bu durumda kası dinlendirmek ve daha dikkatli davranmak tekrarlamasını da önleyecektir. Bununla birlikte dikkat edilmesi gereken diğer tür de kalıtsal olan titremeler. Genç yaşlarda ortaya çıkabilen bu titreme türü genellikle dinlenme halinde görülür. Teşhisi yapıldıktan sonra ilaç kullanımı ve belirli egzersizler gerektiren bu titreme türü de oldukça önemli. Titreme, çoğu insanın önemsemeyip geçtiği bir durum olsa da tekrarlanmaları halinde günlük yaşamı oldukça etkileyen bir duruma dönüşebiliyor. Uzun süren ve tekrar eden titremelerde doktora görünmek ve tedaviye uymak oldukça önemli.

X