"Sefer Levent" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Sefer Levent" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Sefer Levent

Kuru temizlemeye dikkat!

Kuru temizleme firmalarının bazıları tarafından kullanılan kimyasal maddeler sağlık açısından önemli bir tehdit haline gelebiliyor. Kimya Mühendisleri Odası, kuru temizlemede tekstil üzerinde yağ ve lekelerin çıkarılması için kullanılan perkloretilen isimli çözücünün kanserojen etkisine dikkat çekiyor.

OCAK ayında elektronik postama düşen bir gönderiyi iyice incelemek için kenara ayırmıştım. Araya birçok konu girdi ama aklımdan da çıkarmadım. İncelememi tamamladığımda ortaya bu haftanın konusu çıktı: Kuru temizleme...

İnatçı lekelerin, hassas kumaşların, vakti olmayanların imdadıdır kuru temizlemeciler. Ancak her kuru temizleme ne yazık ki temizlemiyor. Daha doğrusu sizin temizlik sandığınız işlem bir anda sağlığınız için önemli bir tehdit haline geliveriyor. Özellikle kuru temizleme işleminde kullanılan kimyasallar cilt başta olmak üzere sağlık açısından büyük risk taşıyor. Ucuza maliyet için insan sağlına zararlı kimyasalların kullanılması halinde başımıza gelebilecekler konusunda Kimya Mühendisleri Odası’nın (KMO) görüşlerine kulak vermekte fayda var.

KANSEROJEN ETKİSİ

Ocak ayında KMO bir açıklama yaparak kuru temizleme sistemlerinde tekstil üzerindeki özellikle yağ ve lekelerin çıkartılmasında kullanılan perkloretilen (tetrachlorethylene) isimli klorlu çözücünün kanserojen etkisine dikkat çekti. 

Kaliforniya ve Norveç, İsveç, Danimarka, Japonya gibi ülkelerde, belirlenen kimyasal oranların düşürüldüğünü veya tamamen yasaklandığı belirtilen açıklamada, “Gelişmiş ülkelerde ve Avrupa Birliği’nde perkloretilen damıtma atıklarının özel hava sızdırmaz konteynerlerde toplanıp, özel bertaraf tesislerinde imha edildiğine dikkat çekildi.  Binlerce ton ithal edilen Perkloretilen’in kontrolsüz olarak piyasada kullanılması halinde olası etkileri konusunda da uyarıda bulunuldu. 

KULLANIMI DENETLENMELİ

Açıklamada, “Kuru temizlemeye verilen ürünlerde kg tekstil başına maksimum 20 mg.’ın aşılması durumunda insan sağlığını tehdit eden yapısı nedeniyle bu kimyasalın kullanımı ölçülerek denetlenmelidir. Bunun dışında kuru temizlemecilerin soğutmalı ve bacalı sistem makineleri sınırlandırılmalı, ortam emisyon değerleri ve tekstil üzerindeki kalıntı miktarı ölçülmelidir” ifadelerine yer verildi.

Özetle, kuru temizlemede kimyasalların temizlik işlemi sonrası kıyafetlerimizden tam olarak arındırılmış olması gerekiyor.

Siz siz olun kuru temizleme sonrasında kıyafetlerinizde keskin, belirgin koku veya kalıntı hissediyorsanız mutlaka önlem alın.

AB MERCEK ALTINA ALDI

AVRUPA Birliği 11 Mart 1999 tarihinde aldığı kararlar sonucu, 31 Ekim 2007 tarihine kadar kuru temizleme makinelerinde kullanılan Perkloretilen’in havaya karışma oranını minimize etme ve atıklarını kontrol etme kararı aldı.  Oranı temizlenecek kg tekstil başına maksimum 20 mg olarak belirledi. Çalışma yerinde havadaki emisyon oranı ise en fazla 2 mg metreküp, suda ise 0.005 mg olarak tespit edildi. Bazı ülkelerde ise perkloretilen kullanımı tamamen yasaklandı. Perkloretilen’in kuru temizleme makinelerinden çıkan damıtma atıklarının normal evsel atıklarla çöple atılması yasaklandı ve özel bertaraf tesislerinde kapalı ambalajlarda özel imha yöntemleri ile imha edilmesi kararlaştırıldı.

 

MERDİVEN ALTINDA BÜYÜK TEHLİKE

 

SEKTÖR temsilcileri yeterli kimyasal emilimi sağlamadığı için Avrupa’da kullanımı yasaklanan, hurdaya çıkmış kuru temizleme makinelerinin bir şekilde Türkiye pazarına sokulmasıyla merdiven altı kuru temizlemenin hızla arttığına dikkat çekiyor. Bu makinelerle yapılan kuru temizlemenin, birçok cilt ve solunum yolu hastalığı ile birlikte kanser riskine neden olduğu da belirtiliyor. Piyasada fiyatların semt, şehir veya bölgeye göre farklılık göstermesi dikkat çekerken, özellikle çok ucuza yapılan kuru temizlemelerin maliyetler göz önüne alındığında riskli olabileceği vurgulanıyor.

X