"Şahver Kaya" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Şahver Kaya" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Şahver Kaya

Kandilli'deki "Deprem Dede" teknolojisi Ege depremini bildi

Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü bir yapay zeka algoritması geliştirir. Kaybettiğimiz deprem uzmanı Ahmet Mete Işıkara'nın anısına bu teknolojiye "Deprem Dede" DD adı verilir.

Işıkara yaşarken deprem tahmini ve analizi yapıyordu. Öldükten sonra onun adını taşıyan DD 182 adlı yapay zeka teknolojisi Ege'deki 5.3 şiddetindeki son depremi 78 saniye önceden haber verir.

Kandilli konusunda dünyanın en önde gelen bilim adamları ile çalışır. Geliştirdiği ileri teknolojilerle Kandilli deprem güvenliği konusunda bir dünya markası haline gelmiştir.

Kandilli son yıllarda Amerika ve Japonya’dan çok sayıda doktora öğrenci başvurusu da almaya başlamıştır.

Yukarıda yazılanlar gerçek olmayan bir senaryo, ama ileride neden gerçeğe dönüşmesin?

Yapay zeka yapay depremi öngörebildi 

Cambridge Üniversitesi’nde doktorasını tamamlayan genç Fransız bilimadamı Bertran Rouet Leduc Amerika’da Los Alamos National Laboratory’de önemli çalışmalarda bulunur.

Geliştirdikleri yapay zeka algoritmalarını geçmiş sarsıntı verileri ile eğitirler.  Makina öğrenme teknikleri ile geliştirdikleri bu teknoloji, labroratuvardaki yapay deprem sarsıntılarını kendi kendine öngörebilir.

Silikon Vadisi’ndeki Quake Finder isimli bir başka takım da aynı konuda kritik çalışmalar gerçekleştirir. Onlar da depremi öngörebilen yapay zeka araştırma projelerinde hızla yol aldıklarını belirtirler.

Bu akıllı algoritmalar, akıllı nesne/cihazlarında yardımıyla, depremleri öngörebilir hale gelme yolunda ilerlemektedir.

Türkiye deprem güvenliği konusunda ileri teknolojiler nasıl geliştirebilir?

1- Bertrand Rouet-Leduc gibi deprem konusunda yapay zeka çalışmaları yapan bilim adamlarını Türkiye’de çalışmaya davet ederek

2- Onların ülkemizde çalışabilecekleri ideal koşulları oluşturup, ihtiyaç duydukları kaynakları sağlayıp, çalışmalarını burada yapmalarını sağlayarak

3- Yapay zeka konusunda çalışan kendi genç ve yaratıcı bilim adamlarımızı bu laboratuvarlarda yetiştirerek

Batılı bir bilim adamı neden asya’da çalışmak ister?

Çin toplum huzur ve güvenine yönelik öngörüler için yapay zeka araştırmalarına odaklanmıştır.

Hatta, New York Times’in raporuna göre bu konuda dünya liderliği koltuğuna oturmuş bile olabilir.

Çin, Batı’nın en iyi üniversitelerinden mezun olmuş kaliteli bilim adamlarını Şangay Teknik Üniversitesi gibi platformlarda çalışmak için ikna edebiliyor. Bunun için donanımlı laboratuvarlar sağlıyor. Bu donanımlı laboratuvarlarda, bilim adamları ülkedeki en zeki Çin’li ogrencilerle çalışarak araştırmalar yapıyor.

Yarının iddialı ekonomilerinden birine sahip olmak için kaynak yaratabilmek bu olsa gerek!

İşte bu şekilde bir ülkede inovasyon ekosistemi oluşturulur. Genç öğrenciler de bu sistemin tam merkezinde olgunlaşır.

Yapay zeka alanında Çin hızla ilerlerken, Nesnelerin İnterneti konusunda dünya liderliğini hedefleyen Çin’le yakın akraba bir başka ülke var.

O ülkenin dijital ekonomi için yol haritası

Tayvan, diğer adı ile Çin Cumhuriyeti, Dünya Bankası ülkeler sıralamasında 15. sırada yer alır. 23.5 milyon nüfusuyla, Konya büyüklüğünde bir ülkedir. 

Kişi başına düşen geliri neredeyse Türkiye'nin 2.5 katına eşittir.  Girişimciliğin yüksek olduğu bir toplumdur. Türkiye’de işletmelerin yüzde 99’u KOBİ’lerden oluşurken, Tayvan’da bu oran yüzde 97’dir.

Tayvan DIGI+ adını verdiği 8 yıllık Milli Dijital Kalkınma Planı’nı 2017’de hayata geçirir. Bu planın hedefleri:

1- Dijital ekonomide bölgesel liderlik

2- Nesnelerin İnterneti alanında küresel liderlik3

3- KOBİ’lerin Endüstri 4.0 vizyonu doğrultusunda dönüştürülmesi

İlk 10 dijital ekonomi arasına girmek için yol haritası nasıl olur?

Tayvan 2025 itibarıyla 206 milyar dolarlık bir dijital ekonomi oluşturmayı planlar. (bu GDP’sinin yaklaşık yüzde 30’una karşılık gelir)

Amaç, bilgi teknolojileri konusunda dünyanın ilk 10 ekonomisi arasında olmaktır.

Peki bu hedefe ulaşmanın maliyeti ne olacaktır?

2017’de 360 milyon dolar.

2018’den 2025’e kadar da her yıl 650 milyon dolar harcananarak hedefe ulaşılabilecektir.

Bu bütçenin 6 alanda kullanılması planlanmıştır:

DIGI+ Altyapı, dijital yaşam altyapısının tesisi

DIGI+ İnsan Gücü, kaliteli dijital iş gücünün artırılması, teknik eğitimin güçlendirilmesi

DIGI+ Endüstri, KOBİ’lerin Endüstri 4.0 vizyonu doğrultusunda dönüştürülmesi

DIGI+ İnsan Hakları, dijital ortamda kişisel hak ve özgürlüklerin garanti altına alınması

DIGI+ Şehirler, şehirlerin ve kırsal bölgelerin ‘akıllı’ hale getirilmesi

DIGI+ Global, dijital servisler konusunda Tayvan’ın küresel statüsünün yükseltilmesi

Bu, yarının ihtiyaçlarına göre dizayn edilmiş, dijital yaşamı her açıdan ele alan, 360 derecelik bir yaklaşımdır.

Hızla evrilen dijital ekonomide bölgesel liderlik koltuğunu kimseye kaptırmamak

Tayvan icinde bulunduğu coğrafi bölgenin teknoloji merkezi olmak istemektedir.

Bu şekilde hızla büyüyen dijital ekonomide bölgesel bir lider olarak karşımıza çıkacaktır.

Ve dünya lideri

Tayvan kendisini küresel olarak teknoloji girişimcileri için bir cazibe merkezine dönüştürmektedir. 2016 yılında hükümet Asia.Silicon Valley Kalkınma Programı’nı hayata geçirmiştir.  

Çin (Çin Halk Cumhuriyeti) Yapay Zeka konusunda dünya lideri olma yönünde hızla ilerlerken, Tayvan (Çin Cumhuriyeti) Nesnelerin İnterneti (IoT) konusunda dünya liderliğini hedeflemiştir.

İki Çin ekonomisi Endüstri 4.0 vizyonunu oluşturan iki temel teknolojide liderlik için yola çıkmışlardır.

Türkiye hangi ileri teknoloji alanlarında var olabilecektir? Hangilerinde dünya lideri olabilecektir? 

Bu arada, Türkiye deprem güvenliği konusunda ileri teknolojilerde yetkinlik edinene kadar, Deprem Dede’ye kulak vermekte yarar var:

 

 

 

 

X