"Rıza Özel" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Rıza Özel" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Rıza Özel

Türkiye’nin fotoğraf “Depo”su

Türkiye’de yüzlerce foto muhabirini tek bir çatı altında toplamayı başaran kolektif fotoğraf ajansı Depo Photos, arşivinde Türkiye’nin yakın tarihine tanıklık eden kareleri barındırıyor.

Ajans, 2 yılı aşkın bir süredir devam eden hazırlıkların ardından geçtiğimiz aylarda faaliyete geçti. Şimdiden web sayfasında 500 binden fazla fotoğrafı kullanıcıları ile paylaşan ajans, arşivine ise milyonlarca kare fotoğrafı toplamayı başardı. Resmi olarak açılış duyurusu bile yapılmadan AP, Reuters, AFP, EPA, Getty Images gibi sıcak haber ajanslarının fotoğraflarını aldığı hatta New York Times’ın birinci sayfasından Nepal’deki derginin kapağına sayısız yerde kareleri yayınlanan Depo Photos’un Yayın Yönetmeni Abdurrahman Antakyalı, “Tarihe doğru bilgiyi bırakmak için alternatif gözlere ihtiyaç var. Depo’da farklı bakış açılarıyla Türkiye’nin “gerçek” görsel tarihini oluşturmaya çalışıyoruz” diye konuştu.

DEV FOTOĞRAF BANKASI

Türkiye’nin yakın tarihindeki en önemli foto muhabirlerinden Tolga Adanalı, Hikmet Saatçi ile arşiv uzmanı Hikmet Köseçavuş’un kurucuları arasında yer aldığı Depo Photos ajansının Genel Yayın Yönetmeni Abdurrahman Antakyalı, arşivlerinde Osmanlı’dan günümüze ülkede kaydadeğer ne yaşandı ya da şu an yaşanıyorsa o olayların görsellerinin bulunduğunu söyledi. Siyasetten spora, toplumsal olaylardan ekonomiye, kültür ve sanattan eğlence yaşamına, kent görsellerinden günlük yaşama kadar çok geniş bir yelpazede tekil ve fotoröportaj görsellerin Depo’nun içeriğini oluşturduğunu belirten Antakyalı yeni oluşumu şöyle anlattı: “Depo Photos dev bir telifli fotoğraf bankası. Türkiye’nin ciddi bir editöryal fotoğraf arşivine gereksinim duyduğu gerçeğinden yola çıktık. Bunu oluşturmanın en akılcı yolu da; geçmişten günümüze bu ülkenin tarihini belgeleyen foto muhabirlerinin, belgesel fotoğrafçıların, koleksiyonerlerin ellerinde bulunan dağınık arşivi bir çatı altında toplamaktı. Bu gereksinime yanıt vermek için 2 yılı aşkın bir süredir, bu projeyi pratiğe geçirmek için çalışıyoruz ve nihayet hazır hale geldi. Şu an yüzbinlerce telifli fotoğraf ( www.depophotos.com ) adresinden online olarak görebilir. Kullanıcılar, bu dev bankadan dilediklerine küçük bir aramayla ulaşabilecek. Yaklaşık 500 bin fotoğraf web sayfamızda yer alıyor. Sisteme henüz aktarmadığımız ancak milyonlarca kare içinden seçimini yaptığımız, filmlerden taradığımız ancak edit aşamasında olan yüzbinlerce fotoğraf da cabası.

FOTOĞRAF MENAJERLİĞİ

Ülkemizde son yıllarda çok sayıda freelance fotoğraf kolektifi kuruldu. Ama Depo Photos, bugün itibari ile Türkiye’nin en geniş katılımlı freelance fotoğraf ajansı olarak yolculuğuna başlıyor. Şu an ülke çapında 200’ün üzerinde fotoğrafçı Depo Photos kadrosunda yer alıyor. Bu kollektif yapı yıllarca basın fotoğrafçılığında yöneticilik, arşiv editörlük ve foto muhabirliği yapan isimlerden oluşuyor. Yaş grubumuz 18 ila 90 arasında değişiyor dersem Depo Photos’un heyecan verici yapısı hakkında bir fikir edinebilirsiniz. ‘Birlikten güç doğar’, bizim oluşturduğumuz çok büyük bir fotoğrafçı kolektifi böyle bir yapı. Depo Photos bu anlamda yüzbinlerce nitelikli görselin ve yüzlerce fotoğrafçının menajerliği görevini üstleniyor. Depo, fotoğrafçılarının fotoğraflarının tekil ya da abone usulüyle satılmasının yanısıra telif haklarının korunması ile ilgili de profesyonel bir platform. Birlikte çalıştığımız hukuk ofisi sadece Türkiye’de değil uluslararası alanda da çok etkin bir koruma sağlıyor görsellerimize.

İDEAL “GERÇEK” PEŞİNDEYİZ

Peşinde konuştuğumuz ana ideal ‘gerçek’. O nedenle, farklı görüş ve disiplinlerden sayısız fotoğrafçının fotoğraflarıyla bu gerçeği hep beraber inşa etmeye çalışıyoruz. Depo Photos fotoğrafçılarının; farklı ideolojileri, siyasi kimlikleri, yaşam tarzları var ama Depo Photos’ta hepsi bir arada sunuluyor ve ülkenin ‘gerçek görsel tarihi’ oluşturulmaya çalışılıyor. Bu gerçekliği zedeleyecek, evrensel gazetecilik ilkelerine aykırı düşecek fotoğraflara yer vermiyoruz. İzleyiciler, görsel almak isteyen müşteriler, medya kuruluşları, gereksinim duydukları fotoğrafları bulacakları Türkiye’deki en büyük katılımlı yapının bir parçası oluyorlar. Hedef müşteri kitlesi arasında gazeteler, TV’ler, internet siteleri, bilgi ekranları, dergiler, sergiler, kitap yayıncıları hatta direkt olarak kişiler bile var. Fotoğrafların ücretleri de kullanıldığı mecraya göre farklılık gösteriyor. Şöyle açıklayayım; aynı fotoğrafın kullanılacağı alana göre 100’e yakın farklı fiyatı var.”

DEPO PHOTOS

Yüzbinlerce karenin yeraldığı, sıcak fotoğrafların da aktığı Depo Photos arşivine www.depophotos.com adresinden ulaşılabilir. Serbest fotoğrafçılar da ajansın kadrosuna katılmak için depo@depophotos.com mailine başvuru yapabilir. Çalışmak isteyen üye adayları arasından seçim yapılıyor, sistemin sağlıklı yürümesi için ortak kriterler paylaşılıyor. Bu kriterler ışığında kısa süreli bir test aşaması ardından fotoğrafçı bu kolektif yapıya dahil oluyor.

“DEPO”DAN TARİHİ KARELER

Türkiye’nin fotoğraf “Depo”su

DİREKSİYONDA NAZMİYE DEMİREL
Nazmiye Demirel otomobil kullandı, Süleyman Demirel ise yanı başındaki koltuktaydı. Bu anı foto muhabiri Sökmen Baykara fotoğrafladı.

Türkiye’nin fotoğraf “Depo”su

HARUN REŞİD’İN GÖZDESİ, PEKKAN
Yeşilçam fotoğrafçısı Güngör Özsoy, Ajda Pekkan’ı, Harun Reşidin Gözdesi filminde böyle fotoğrafladı.

Türkiye’nin fotoğraf “Depo”su

BAYAR VE MENDERES
3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve Başbakan Adnan Menderes, Sarıyar Barajı ve Hidroelektrik Tesisleri açılışından sonra vatandaşların arasından üstü açık otomobille böyle geçti. 2 Aralık 1956’da açılan Sarıyar Barajı yapıldığı tarihte Türkiyenin en yüksek barajıydı, 100 metre yüksekliğinde ve 250 metre uzunluğundaydı. (Fotoğraf: Hüzeyin Ezer / Depo Photos)

Türkiye’nin fotoğraf “Depo”su

ERBAKAN’DAN DEMİREL’E KADAYIF İKRAMI
Başbakan Süleyman Demirel, MSP Genel Başkanı Necmettın Erbakan’ı Meclis’teki makam odasında Cumhurbaskanı seçimi dolayısıyla ziyaret etti. Erbakan, ziyarette Demirel’e kadayıf ikram etti. (Fotoğraf: Sökmen Baykara / Depo Photos)

Türkiye’nin fotoğraf “Depo”su

ZEKİ MÜREN VE GÖNÜL YAZAR
Sanat Güneşi Zeki Müren ve Taş Bebek Gönül Yazar, Yeşilçam fotoğrafçısı Güngör Özsoy aynı karede böyle fotoğrafladı.

Türkiye’nin fotoğraf “Depo”su

KEMAL SUNAL
Kemal Sunal (Fotoğraf: Güngör Özsoy / Depo Photos)

Türkiye’nin fotoğraf “Depo”su

IRAK’TAN TÜRKİYE’YE KÜRT GÖÇÜ
Coşkun Aral’ın bu fotoğraf karesi, 1991’de yaşanan Kürt göçünün tarihi anlarından birini yansıtıyor. 1991deki 1. Körfez Savaşı ardından kaçan Kürtler, Irak sınırından Türkiye’ye girerek Hakkari Çukurcaya sığındı. Savaş sırasında çıkan Kürt ayaklanmasını şiddetli bir şekilde bastıran Irak yönetiminden kaçan 1,5 milyon Iraklı Kürt, Türkiye-Irak sınırına yığıldı. 450 bin Iraklı Kürt, dağları aşarak yasadışı yollardan Türkiye’ye girdi. Mart ve Nisan 1991’de ağırlıklı olarak Hakkari kırsalına gelen Iraklı Kürtler, gerekli güvenlik önlemi sağlanınca Temmuz ayında ülkelerine geri döndü. (Fotoğraf: Coşkun Aral / Depo Photos)

Türkiye’nin fotoğraf “Depo”su

BULGARİSTAN GÖÇMENLERİ
Bulgaristandan Jivkov rejiminin baskısından kaçarak Kapıkule sınır kapısından Türkiye’ye gelen Türk asıllı Bulgar vatandaşları toprağı öptü. (Fotoğraf: Ramazan Öztürk/ Depo Photos)

Türkiye’nin fotoğraf “Depo”su

DARBENİN BOŞ CADDELERİ
12 Eylül Askeri Darbesi sabahı, duyurulan sokağa çıkma yasağı nedeniye Ankara caddeleri bom boştu. (Fotoğraf: Kubilay Çalıkoğlu / Depo Photos)

Türkiye’nin fotoğraf “Depo”su

26 HAZİRAN’DA 19 MAYIS
İptal edilen 19 Mayıs Gençlik Bayramı gösterileri 27 Mayıs İhtilali sonrası, 26 Haziran’da yapıldı. (Fotoğraf: Hikmet Tanılkan/ Depo Photos)

Türkiye’nin fotoğraf “Depo”su

TARİHİ HALEPÇE KARESİ
Irakın Halepçe kentinde, Saddam Hüseyin yönetimi tarafından kullanılan kimyasal gaz ile 6 bine yakın Kürt öldürüldü. (Fotoğraf: Ramazan Öztürk / Depo Photos)

X

YAZARIN DİĞER YAZILARI