"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Yürümek dinlendirir!

Yürümek ruhu dinlendirir ve sakinleştirir. Üst beyin ile alt beyin arasındaki itiş kakışa son vermek, dolayısıyla stres meselesinin üstesinden gelmek istiyorsanız fırsat buldukça yürüyün.

Hafta sonunu Bodrum’da geçirdim. Cumartesi 25 bin, pazar günü de 17 bin 500 adım attım. Görüntüleri de Instagram sayfamda izleyicilerle paylaştım. Peki doğru mu yaptım? Adım sayısı aşırı mıydı? Bence hayır.
Nedeni şu: Yürümek, düzenli yürüyüşler yapmak sağlığın en önemli belirleyicilerinden biri. Yürümenin yararlı bir neticesi de şu: Yürümek ruhu dinlendirir ve sakinleştirir. Üst beyin ile alt beyin arasındaki itiş kakışa son vermek, dolayısıyla stres meselesinin üstesinden gelmek istiyorsanız fırsat buldukça yürüyün.
Tekrarlanan ritmik hareketler (tespih çevirmek, yürümek) üst-alt beyin arasındaki bağlantıyı düzene sokuyor.
Neticede de üst beyinden (korteks) gelen aşırı uyaran yüklü stres yaratıcı mesajlar geçici de olsa bir ölçü de azalabiliyor. Yürümenin teskin edip sakinleştirici olma özelliğini de bu süreç sağlıyor. Kısacası günlük yürüyüşlerinizin aynı zamanda güçlü birer stres savar olabileceği aklınızda bulunsun.

Ispanak mı, pazı mı?

Yarışı göğüs farkıyla da olsa ıspanağın kazanabileceğini söyleyebilirim. Nedeni şu... Ispanak dünyanın en güçlü antioksidan, antikanser, damar ve bellek dostu, kas gücü arkadaşı maddelerinden, ayrıca enerji üretim merkezleri mitokondrilerin en önemli takviyelerinden sayılan “Koenzim Q10”un en güçlü besinsel kaynaklarından biri.
Ünlü “Temel Reis’in enerji mucizesi” de içindeki “demir”den çok koenzimde saklı.
Ispanakta başka neler var? Karotenoidlerden lütein (göz dostu), zeaksantin (antioksidan) ve beta karoten (antikanser). En güçlü antioksidanlardan glutation, alfa lipoik asit, C ve E vitaminleri, kemik dostu ve pıhtılaşma dengeleyici K vitamini, B vitaminlerinden tiamin, riboflavin, folat ve B6, minerallerden, kalsiyum, demir, magnezyum, çinko, homosistein düzeyini düşüren damar dostu “betain”. Mutfağınızda lütfen ıspanağa daha çok ve sık yer verin ve mümkünse sadece pişmiş haliyle değil, çiğ olarak da yemeye gayret edin. Ispanak salatası gerçekten leziz oluyor.
Son bir not: Yeni yayınlanan önemli bir çalışma, ıspanağın içindeki özel bir maddenin iştahı azaltarak kilo kontrolüne de yardımcı olabileceğini de gösterdi. “Pazıya hayır” demeyin ama önceliğinizi ıspanağa verin derim.

Probiyotik takviyelerle zayıflamak mümkün mü?

Probiyotik gücün azalması, faydalı bakterilerin yerini zararlı olabilme potansiyeli yüksek başka bakterilerin alması anlamına geliyor.
Bunlara “potansiyel patojen” yani “muhtemel zararlı” mikroplar da diyebiliriz.
İşte bu değişim, bağırsaklarda sindirilmeyen karbonhidratlardan enerji üretebilen yeni bazı bileşiklerin oluşmasına (yani ek kalori üretimine), aynı zamanda da yağ hücrelerinde trigliseridin (depo yağlar) daha hızlı ve fazla dağılmasına yol açabiliyor.
Bir başka olumsuz sonuç daha var: Bu faydasız ve muhtemelen zararlı da olabilen bakteriler ürettikleri yeni moleküllerle (metabolitler) beyne daha sık ve çok yemek, daha fazla şeker ve nişasta bazlı besin tüketme yönünde mesajlar da gönderebiliyorlar.
Kısacası bağırdaklarımızdaki bakteriyel dengemizin kilo yönetimi bakımından da çok önemli bir anlamı var.

Glüten hassasiyeti olanlar ne yapmalı?

Biliyorsunuz glüten tahıllarda bol bulunan ve bağışıklık bozukluğu, otoimmün hastalıklar ve çölyak hastalığı ile ilişkilendirilen problemli bir protein.
Bağırsak duvarında hasara yol açabiliyor ve ucu çölyaktan romatizmal sorunlara kadar uzanabilen bir dizi probleme neden olabiliyor.
Eğer glüten hassasiyetinizin olduğunu düşünüyorsanız (mesela şişkinlik, karın ağrısı, ishal, eklem- kas ağrıları, yorgunluk, ödem, baş ağrılarından yakınıyorsanız) gidip hemen bir gıda duyarlılığı testi yaptırmayın.
Glüten hassasiyetini araştıran bu testlerin çoğu maalesef güvenilir değil. Güvenli olanlar çölyak hastalığının varlığını gösteren ciddi antikor değerlendirmeleri.
Eğer bu testler pozitifse beklemeden bir doktordan yardım isteyin ve kesinlikle katı bir glütensiz diyete geçin.
Eğer bu testler negatifse toplam glüten tüketiminizi- yani tahıl tüketiminizi- mümkün olduğu ölçüde azaltmayı deneyin.

Hayatınıza daha fazla yeşil ekleyin

Eğer “Daha sağlıklı nasıl beslenebilirim?” diye düşünüyorsanız benim tavsiyem, her gün en az bir öğüne koca bir tabak salata eklemeniz olacak. Olabildiğince farklı yeşillikleri içeren bu salataya mümkünse badem, ceviz kırıntıları, haşlanmış ya da filizlenmiş bezelye, nohut ve/veya mercimekle, rendelenmiş lor peyniri de eklemeyi unutmayın.
Salatalarda kullandığınız yeşillikleri de mümkünse sık sık değiştirin. Salatalarınız için sebzeleri seçerken başlığa bakıp sadece yeşil olanlar ile de süreci sınırlamayın. Renkli sebzelere de fırsat tanıyın.
Çünkü her farklı renk, farklı bir antioksidan güç anlamına geliyor. Bir tavsiyem daha var.
Mümkün olan her salatada bebek ıspanak parçaları da kullanın. Ispanak muazzam bir yeşil eczane. İçinde sadece C vitamini, folik asit, farklı mineraller barındırmıyor; alfa lipoik asitten koenzim Q10’a kadar çoğu antioksidanları da barındırıyor.

X