"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Trigliserid nasıl azalır?

Trigliserid sorununu en az kolesterol yüksekliği kadar ciddiye almamız lazım. Peki yüksek trigliserid seviyelerini düşüren yaşam tarzı değişimlerimiz neler olmalı? Yanıt için buyurun...

Trigliserid fazlalığı önemini çok geç fark ettiğimiz oldukça mühim bir sağlık sorunu. Onu da en az kolesterol yüksekliği kadar ciddiye almamız lazım.
O da damarların plaklarla tıkanmasında, yani kalp krizleri ve felçlere giden yolculukta çok önemli bir oyuncu.
Özellikle yüzde 200 mg ve üzerindeki değerler, insülin fazlalığı ile birlikte ise kalp ve beyin damarlarının pıhtılarla daralıp tıkanmasına sebep olabiliyor.
Bu nedenle kan seviyelerinin mümkünse 100’den düşük tutulması önemle tavsiye ediliyor.
Peki yüksek trigliserid seviyelerini düşüren yaşam tarzı değişimlerimiz neler olmalı?
Yapmamız gereken ilk 10 şeyi aşağıdaki kutuda özetledik, buyurun...

Trigliseridi azaltmanın 10 etkili yolu

◊ Kahvenize, çayınıza şeker eklemeyin.
◊ Balı, pekmezi, reçeli sofranızdan kaldırın.
◊ Meyve sularının her türlüsüne veda edin.
◊ Meyve tüketiminizi günde bir porsiyonla sınırlayın.
◊ Fırın ve pastanelerle samimiyete son verin.
◊ Ekmek dahil unlu gıdaları iyice azaltın.
◊ Pirinci bırakıp bulgurun da azı ile yetinin.
◊ Sebze ağırlıklı bir beslenmeye geçin.
◊ Fazla kilolarınız varsa verin.
◊ Her gün en az 30-45 dakika tempolu yürüyün.

Kızartılmış et bunamayı kolaylaştırıyor

Bu yeni değil eski bir bilgi ama çok önemli. Dayandığı araştırma ise 3-4 yıl kadar önce yayınlandı. O araştırmada uzmanlar ızgara ya da tavada fazla kızartılmış etlerin demans (bunama) riskini artırabileceğini saptadı. Nedeni de bu tür pişirme sürecinde oluşan ve ileri (son) glikasyon (şekerlenme) ürünleri denilen maddelerin kızartılmış, yanmış, aşırı ısıtılmış et ürünlerinde çok fazla bulunmaları.
Araştırma insanlar değil, hayvanlar üzerinde yapıldı. AGE ve benzeri toksik maddelerin sadece bunamadan değil, damar sertliğinden böbrek yetmezliğine, kalp güçsüzlüğünden cilt kırışıklığına kadar pek çok kronik sorundan da sorumlu olabilecekleri çok iyi biliniyor.
İleri glikasyon son ürünleri (AGE) denilen bu ürünlerin protein ve yağların kandaki şekerle etkileşmeleri neticesinde de oluşabildikleri ise çok iyi bilinen bir konu.
Kızartılmış, yanmış, aşırı ısıda pişmiş gıdaların bedenimize yüklediği AGE miktarlarını da bir başka yazıda paylaşacağım.
Şimdilik şunu bilelim yeterli: Besinleri kızartmak ya da çok yüksek ısıda pişirmek iyi bir seçim değil. Özellikle kuru sıcakta, yani nemsiz ortamda ve yüksek ısılarda pişirilen yemeklerin sadece besin değerleri azalmıyor, içlerinde AGE ve benzeri toksik yapılar da oluşuyor.

Tiroit tembelleşince bakın neler oluyor?

Tiroit bezinin tembelleşmesi (hipotiroidi) onun metabolizmamızın ihtiyacı olan T3 ve T4 hormonlarını yeteri kadar üretememesi anlamına geliyor. T3 ve T4 üretimindeki azalmanın şiddeti ise oluşabilecek şikâyetlerin yoğunluğunu belirliyor.
Tiroit bezi metabolik sistemin orkestra şefi. O beden orkestrasının hızına karar veren ana merkez. Hormon üretimi azaldıkça orkestranın hızının düşmesi (metabolizmanın yavaşlaması), vücudun daha çabuk yorulması (enerji üretiminin azalması), daha kolay üşümesi (ısı üretiminin düşmesi), daha unutkan olması (bellek fonksiyonlarının yavaşlaması), dikkat dağınıklığı ve ruhsal çöküntü, hatta depresyon benzeri işaretlerin devreye girmesi demek.
Aynı şekilde kalp hızının yavaşlaması nabız hızının düşmesine, ter ve yağ bezlerinin fonksiyonunun duraklaması cildin kurumasına, saçların, kaşların dökülmesine, tırnakların kırılmasına, bağırsak hareketlerinin azalması ise kabızlığa yol açıyor.
Kısacası hipotiroidi mühim bir sağlık sorunu.
Taklit etmediği hiçbir sağlık sorunu, çalışmasını engellemediği hiçbir doku ya da organ yok. Depresyon tanısı konulan bazı kişilerde de esas nedeninin arkada yatan gizli bir hipotiroidi sorunu olduğunu görünce de hiç şaşırmamak lazım.

Egzersiz yapmaya karar verdiyseniz şunları unutmayın

◊ Yaptığınız egzersiz çalışması sizi germemeli, eğlendirmeli. Yormamalı, aksine dinlendirmeli.
◊ Her gün farklı saatlerde değil, aynı saatte egzersiz yapmaya gayret edilmeli. Ancak egzersizin yoğunluğu, çeşidi ve süresi de sık sık değiştirilmeli.
◊ Eğer herhangi bir sağlık problemi varsa özellikle kalp damar hastalığı, hipertansiyon, şeker hastalığı, eklem sorunları söz konusuysa egzersiz seçimi yapmadan önce mutlaka bir doktorla da konuşulmalı.
◊ Sadece aerobik egzersizlerle yetinilmemeli, ağırlık ve direnç egzersizleri de devreye alınmalı.
◊ Her egzersiz çalışması esneme aktiviteleriyle başlatılmalı ve sonuçlandırılmalı.

X