"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Temel Reis neden ıspanak yer?

Temel reis akıllı adammış, ıspanakta hayat var. Mutfağınızda bu süper besine daha sık ve bol yer açın. Sadece pişmişinden değil, çiğinden de faydalanın.

Sorunun net ve açık yanıtı şudur: Ispanak bir süper besin olduğu için! 
Beslenme konusundaki fikirlerini ilgiyle izlediğim hekimlerden biri de Scrips (ABD) Kliniği uzmanlarından Dr. Steven Pratt’tır. 
Bakın Dr. Pratt ıspanağa ne övgüler düzmüş: Eğer ıspanağın etken maddelerini içeren bir hap kullanıyor olsaydınız kansere karşı elinizde büyük bir silah olurdu. 
Ispanak hayranlık uyandıracak pek çok mikro besini tek başına içeriyor: Lütein, zeaksantin, betakaroten, bitkisel omega-3’ler, glutation, alfa lipoik asit, CoQ10, C ve E vitaminleri, B1, B2, B6 vitaminleri, folik asit, K vitamini, kalsiyum, demir, magnezyum, manganez, çinko. 
Peki ilaç şirketlerinin tüm bu maddeleri içeren bir “besin kapsülü” yapmaları iyi olmaz mıydı? Bir süper gıda olarak ıspanakta bulunduğu miktarlarda bu maddeleri içeren bir hap yapmaya kalkarsanız o hap çok pahalı ve kâr getirmeyecek olması bir yana, yutulması imkânsız bir büyüklükte olurdu. Ayrıca ıspanaktaki gibi mükemmel “doğal” bir “mikro besin sinerjisini” yakalamak da mümkün olamazdı. 
Özeti şu: Temel reis akıllı adammış, ıspanakta hayat var. Mutfağınızda bu süper besine daha sık ve bol yer açın. Sadece pişmişinden değil, çiğinden de faydalanın. 
Mesela mı? Tavsiyem ıspanak salatasını denemenizdir.

 


NOT ALIN

10 mühim beslenme önerisi 
Beslenme konusunda hepimiz az çok bir şeyler öğrendik ama hâlâ yapmaya devam ettiğimiz ortak bazı yanlışlarımız var. 
Bu haftaya o yanlışların ilk 10’unu hatırlayarak başlayalım istedik. Buyurun...

- Sağlıklı gıdaları seçin ama bu seçimleri yaparken de dikkatli olun. Yağlı tohumlar, kuruyemişler, kırmızıbiber sağlığa faydalı besinler ama küflendiklerinde ciddi sorunlar, hatta zehirlenmeler yaratabiliyorlar. 
Küf kokan hiçbir kabuklu yemişi, yağlı tohumu, tahılı, bakliyatı yemeyin.
- Bitkisel kaynaklı da olsalar katı yağları ve bunlarla hazırlanan ürünleri kullanmamaya, margarinlerden uzak durmaya çalışın. 
- Dışarıda yemek yediğinizde “yağda kızartılmış yiyeceklerden” özellikle uzak durun. 
Bilhassa “yağda kızartılan patatesler, tavuklar, etler ve sebzeler” söz konusu ise “istemem, kalsın!” deyin. 
Tekrar tekrar kullanılan kızartmalık yağlar sağlığa son derece zararlı bileşenler içeriyor. 
- Prensip olarak önce zeytinyağını tercih edin. Pahalı olduğunu biliyoruz ama bütçenizi biraz zorlamaya çalışın. 
Zeytinyağının alternatifi yine diğer yağlara göre biraz daha pahalı olan tereyağıdır. Ağırlığı zeytinyağına verin, tereyağını ikinci sıraya yerleştirin. 
Üçe bir makul bir oran olabilir. Zeytinyağını da sınırlı kullanın. Havayla, ışıkla, ısıyla temas ettirmeyin. 
- Hiçbir yağı asla dumanı çıkana kadar ateşte tutmayın, aşırı ısıtmayın. 
Yüksek ısılarda ısıtılmış yağları (kızartmalık yağlar) tekrar tekrar kullanmayın. 
- Bahar geliyor, mangal sezonu açılıyor. Mangal yaparken dikkatli olun. 
Eti (tavuk, kırmızı et fark etmiyor) ateşte kömürde yakarak pişirmeyin. Kömürleşme ette lezzeti artırabilen ama kanserojen madde de üretebilen bir değişimdir. 
- Bitkisel yağ satın alırken imkanınız varsa soğuk sıkma ya da mekanik sıkma olanları tercih edin. 
- Prensip olarak daha az hayvansal gıda, daha çok bitkisel besin tüketin.
- Protein ihtiyacını sadece hayvansal ürünlerden (et, balık, tavuk, yumurta, süt ürünü) değil, bitkisel ürünlerden de (fasulye, mercimek) karşılamaya gayret edin. 
- Meyve sebze tüketiminde ağırlığı sebzeye verin. Günde beş porsiyon meyve sebze hakkınızın dördünü sebzeden birini meyveden yana kullanın.

 


OKUR SORUSU

Hangi ginkgo?
Ginkgo biloba ağacı yapraklarının içinde bulunan doğal kimyasalların belleği güçlendirebildiği ya da gücü azalmış belleğe destek olabildiğine inananlar da var, inanmayanlar da. 
Farklı merkezlerde yapılan farklı araştırmalardan bazıları faydalı olabileceğini gösterirken bazıları da hiçbir faydası olmadığı sonucuna varmış. 
Benim kanaatime gelince; düşüncem, bilinçli kullanıldıklarında ginkgo özlerinin faydalı olabilecekleri yönündedir. 
Nedeni şu: Ginkgo yapraklarında flavon glukozitleri ve terpen laktonları var. 
İyi, kaliteli bir ginkgo özütü yüzde 24 ginkgo flavon glukoziti ve yüzde 6 terpen laktonu içermeli. 
Günlük doz ise yemekle birlikte günde iki kez 60-120 mg olarak ayarlanmalı. Kullanım süresi de 6-8 haftadan da az olmamalı. 
Ginkgo özlerini doğrudan yapraklarını kurutarak haplara kapsüllere tıkıp satan firmalar da var, bu özleri farmakolojik düzeyde ilaç haline getirerek güvenli ürünler halinde pazarlayanlar da. 
Doğru olanı ilaç kalitesinde üretilenleri kullanmak. Ginkgo özlerini bazı öğrenciler sınavlardan önce de alıyorlar. 
Ben bunun doğru olmadığını düşünüyorum. Bana göre ginkgo özleri yalnızca beyinde kan deveranı yetersiz kişilerde işe yarıyor ve en az iki aylık bir kullanımdan sonra etkisini göstermeye başlıyor. 
Özeti şu: Her ginkgo aynı değil. Ginkgo hapları itfaiye gibi anında işe yaramaz. Tıpkı her glukozamin, her omega-3 aynı olmadığı gibi ginkgo özlerinin de işe yarayanları, yaramayanları var.

 

 

OKUR SORUSU

Elektro sensivite ne anlama geliyor?
Teknoloji bağımlısı olduğumuz kesin. Özellikle kullanımı hızla artan kablosuz bağlantıların yaydığı elektromanyetik dalgalar hepimizin ayrılmaz birer parçaları haline çoktan geldiler. Gel gelelim bu vazgeçilmez dalgaların sağlığa zararlı olabileceğini gösteren kanıtların sayısı da artıyor. 
Bu dalgalar en azından bazı kişilerde baş ağrısı, yorgunluk, uykusuzluk, dikkat dağınıklığı, iştah sapkınlığı gibi sorunlara yol açabiliyor. Eğer bu sorunları yaşayan biriyseniz sizin de bir “elektro sensitivite” probleminiz yani elektromanyetik dalgalara aşırı duyarlılığınız söz konusu olabilir. 
Peki, ne yapmalısınız? Gerekli olmadıkça bu teknolojilerden uzak kalmalı, kullanmanız gerektiğinde de kablolu interneti veya kulaklığı olan bir cep telefonunu tercih etmelisiniz. Yatarken cep telefonunuzu en az 2-3 metre uzağınızda bırakmanız da iyi olur.

 

 

OKUR SORUSU

Kasları güçlendirmek için ağırlık çalışmasında kaç tekrar yapmalı?
Ağırlık kaldırarak ya da direnç egzersizleri yaparak kaslarını güçlendirmek isteyenlere yaptıkları hareketi üst üste tekrarlamaları tavsiye edilir. 
Eğer gücünüzü giderek artırmayı hedefliyorsanız kaslarınızı aşırı yormayacak şekilde 4-6 set halinde ve 8-12 tekrar yapmanıza izin veren ağırlıklar kaldırmanız daha doğrudur. 
Detaylı ve doğru bilgi için bir egzersiz danışmanı ile görüşün.

 

KESİP SAKLAYIN


Bu 10 rakam çok mühim 

Kan analizlerinizde gördüğünüz rakamlardan bazıları çok mühim. 
Onların “normal” değerlerini ya aklınızda tutun ya da bir kenara not edip gerektiğinde bakın. 
En iyisi yazının bu bölümünü kesip saklayın. 
- D vitamini: 50’nin üzerinde olmalı.
- Demir: 50’nin üzerinde olmalı.
- B12 vitamini: 500’ün üzerinde olmalı.
- HbA1c: 5,9’un altında olmalı.
- Açlık şekeri: 100’den az olmalı.
- Açlık insülini: 5’ten az olmalı.
- İnsülin direnci: 2,5’tan az olmalı.
- HDL kolesterol: 45’ten yüksek olmalı.
- Trigliserid: 150’den az olmalı.
- TSH: 2,5’tan az olmalı.

X