"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Tek sorun yüksek kolesterol mu?

Kolesterol yüksekliği, damar yaşlanmasını hızlandıran risk faktörlerinden biri. Ama unutmayalım ki sadece biri...

En az kolesterol yüksekliği kadar, hatta ondan daha da mühim ve tehlikeli başka riskler de var.
Mesela sigara içmek. Mesela yüksek kan şekeri. Mesela hipertansiyon. Mesela trigliserid fazlalığı.
Bu listede obeziteye, strese, depresyona, uykusuzluğa da yer var.
Yani sadece kolesterol seviyesine bakarak korkuya kapılmak da, “Kolesterolüm düşükmüş, bana bir şey olmaz!” diye yan gelip yatmak da yanlış.
Bitmedi:
Kolesterolün de iyisi kötüsü, kötünün de az veya çok kötüsü var. Kısacası konunun detayı çok.
Kötü kolesterol LDL, iyisi (!) ise HDL olarak biliniyor. LDL’nin büyük partiküler yapıda olanları küçüklerden daha tehlikeli bulunuyor.
HDL’yi daima 50’nin üzerinde tutmak lazım. Yani sadece LDL’yi düşürmek yetmiyor, HDL’yi de yükseltmeye çalışmak gerekiyor.
Peki nasıl mı? Buyurun...

Düşük HDL nasıl yükselecek?

Faydalı ya da iyi kolesterol olarak da bilinen HDL’yi en az 50’nin, mümkünse 60’ın üzerinde tutmak daha iyidir. Bunu başarmak için de gayret ve bilgi gerekir. Yapılması gerekenlere gelince...
◊ Düzenli egzersiz yapın: Egzersizin her türlüsü iyi kolesterolü yükseltir. Ama yine de “direnç egzersizleri, interval çalışmaları ve yüksek yoğunluklu egzersiz denemelerinin daha güçlü bir etkisi var” denir.
◊ Zeytinyağına ağırlık verin: Zeytinyağı da, tereyağı da sağlıklı yağlar ama konu iyi kolesterol HDL’yi yükseltmek olduğunda zeytinyağı tereyağına fark atar.
◊ Sigarayı bırakın: Sigaranın damar zararları sadece yapısındaki nikotinden ve diğer kimyasal zehirlerden kaynaklanmıyor. HDL kolesterolü azaltması da mühim bir problem. Sigarayı bırakınca iyi kolesterol süratle yükselir.
◊ Fazla kilolarınızı verin: Özellikle insülin direnci olanlarda büyüyen göbekler ve kalınlaşan beller küçültülüp fazla kilolar verildiğinde iyi kolesterol HDL de yükselmeye başlar.
◊ Daha bol omega-3 kazanın: İster sık sık yağlı balıklar (ton balığı, istavrit, lüfer) yiyin, ister omega-3 desteklerinden istifade edin fark etmiyor, ikisi de iyi kolesterolü yükseltiyor.
◊ Morlara yüklenin: Antosiyanin zengini mor/siyah sebze ve meyveler (siyah üzüm, siyah erik, kiraz, siyah lahana, yaban mersini, karadut, patlıcan) yiyerek de iyi kolesterol HDL’nizi artırabilirsiniz.
◊ Trans yağlardan uzak durun: Bizim beslenme sistemimizde trans yağların en önemli kaynağı yağda kızartılmış besinlerdir. Özellikle de patlıcan, biber kızartması gibi yaz keyifleridir. Sadece bunlardan vazgeçtiğinizde bile HDL kolesterolünüzün arttığını görürseniz sakın şaşırmayın.

Sitrulin karpuzun neresinde?

Sitrulin, cinsel potensi artıran nitrik oksitlerin üretiminde kullanılan ana madde. Sitrulinin en bol bulunduğu besin ise karpuz. Karpuzun kırmızı kısmından ziyade kabuk bölümünde, özellikle de kırmızı beyaz çizginin başladığı kısımda.
Karpuzdan daha fazla sitrulin kazanmak istiyorsanız kırmızı kısmına değil, o beyaz bölümüne yüklenmeniz lazım.
“Karpuz mu yoksa o mavi hap mı?” diye bir soru aklınıza gelebilir. Uzmanlar kocaman bir karpuzu afiyetle yeseniz bile o küçük bir mavi hapın gücüne ulaşmanızın biraz zor olduğunu söylüyor ama şunu da ekliyorlar: Karpuzdaki sitrulin de işe yarıyor!
Özeti şudur:
Bir: Sertlik sorununu iyileştirip iktidar problemini halletmenin çözümünde karpuzu da düşünebilirsiniz. Özellikle de karpuzun bol ve ucuz olduğu bu sıcak yaz günlerinde daha az kalori ama daha bol sitrulin içeren beyaz bölümüne yüklenebilirsiniz.
İki: Sitrulinin yüzde 60’ı karpuzun beyaz bölümünde yer aldığından karpuzdaki cinsel kerametin kırmızı değil beyaz bölümünde olduğunu da bilmelisiniz.

Başka nelerde sitrulin var?

Sitrulin sadece karpuzda yok. Başka besinlerde de var. Sitrulin zengini besinleri bir kenara not edin:
◊ Kavun
◊ Salatalık
◊ Soğan-sarımsak
◊ Nohut
◊ Susam tohumu
◊ Ayçiçeği ve kabak çekirdeği
◊ Badem, ceviz ve yer fıstığı
◊ Bitter çikolata

5 tatsız haber

◊ Yaz aylarında suda boğularak ölenlerin sayısı trafik kazalarından ölenlerden daha fazla. Aman dikkat!
◊ Kalp-damar hastalığından ölenlerin sayısı meme kanserinden ölenlerin 10 katı.
◊ Türkiye, genç yaşta kalp ölümlerinde Avrupa birincisi.
◊ Türkiye’de her yıl 150 bin kişi kalp-damar hastalıkları nedeniyle ölüyor.
◊ Depresyon hapları kullanımında da Avrupa birincisi olma yolundayız. Yani bu konuda da işi “abartmış”, dozu “kaçırmış” haldeyiz, dikkatli olun.

İnsülin direnci ile mücadelede ilk 10

İyi yaşlanmak ve yaşamak istiyorsanız, insülininizi 5’in altında tutmaya ve insülin direncine paçanızı kaptırmamaya bakın.
Zira bu direnç obeziteye, hipertansiyona, damar sertliğine, şeker hastalığına, kronik iltihaplanma ve kansere çıkarılmış kırmızı mumlu bir davetiye anlamına gelebiliyor.
Zaten bu nedenle de hemen herkesin, özellikle yaşı 40’ı geçenlerin kan insülin seviyelerini bilmeleri ve dikkatle izlemeleri gerekiyor. İdeal rakamlar açlık insülininin 5’ten, tokluk insülinininse 25’ten daha az olması. Mümkünse de bu değerlerin açlıkta 8, toklukta 40’ın üstüne çıkmaması.
Peki insülini yüksek olanlar ne yapmalı? Hangi tedbirleri almalı? İşte kısa bir özet...
1- Daha az şeker ve un
2- Daha bol sebze
3- Ölçülü miktarda meyve
4- Daha sık baharat (tarçın)
5- Daha çok kaliteli protein
6- Makul bir kilo
7- Daha düzenli egzersiz
8- Daha az stres
9- Daha güzel bir uyku
10- Daha ince bir bel

 

X