"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Kramplar yazın neden artar?

Pek önemsemediğiniz, “Aman ne olacak alt tarafı bir kramp” dediğiniz krampların arkasında ciddi sağlık sorunları olabilir!

Yaz aylarında sıklığı artan bazı sağlık sorunlarımız var. Bunlardan biri de kramplardır. Terle kaybedilen “elektrolitler” özelikle de “sodyum, potasyum ve magnezyumun eksikliği” yaz kramplarının başlıca nedenleridir. Pek önemsemediğiniz, “Aman ne olacak alt tarafı bir kramp” ya da “Şimdi geçer, biraz dinleneyim hele” dediğiniz krampların arkasında sadece geçici elektrolit kayıplar değil, bazen ciddi sağlık sorunları da olabiliyor. İsterseniz lafı dolaştırmadan örnekleri hemen sıralamaya başlayalım...
Mesela, şeker hastalarında gözden kaçmış bir şeker hikâyesinin ilk işareti gece krampları olabilir. Diyelim ki, uyurken bir anda ayağınıza giren krampla uyandınız ve bu sevimsiz kramplar giderek sıklaşıyor. Özelikle bu kramplara ayaklarda üşüme, yanma ya da karıncalanma da eşlik ediyorsa, göbek çevreniz biraz genişse, tüm bunların üstüne bir de ailenizde şeker hastaları varsa, aklınıza ilk gelecek seçeneklerden bir belki de birincisi şeker hastalığı olmalı.
Aklınızda olsun, tiroit bezinin az çalışması da çok çalışması da başka problemlerin yanı sıra kaslarda kramplara yol açabilir. Basit bir kan testi ile tiroit bezi işlevlerinizin ne durumda olduğunu görmek mümkün.
Ayrıca kandaki kalsiyum, potasyum, magnezyum ve sodyum başta olmak üzere tüm minerallerin yani tuzların dengesini etkileyen hastalıkların hemen hepsi kramplara neden olur. Mesela tiroit bezinin hemen komşusu olan ve kalsiyumu dengeleyen paratiroit bezlerin hastalıkları, vücuttaki kalsiyum seviyesinin düşmesine neden olabilir.
Eğer giderek artan bir kramp probleminiz varsa, böbrek yetmezliği açısından değerlendirilmenizde fayda var. Çünkü böbrek yetmezliği kas metabolizması için hayati bir madde olan kalsiyum dengesinin değişmesine ve dolayısıyla kramplara neden olabiliyor.
Böbreküstü bezinin hastalıklarında da vücuttaki tuz dengesi değişir ve fazla tuz kaybı, kas kramplarına neden olabilir. Çok sık tekrarlayan ishaller yüzünden ortaya çıkan sıvı ve tuz kaybı da kramplara yol açabilir.
Kramp probleminin kaynağında bir nörolojik hastalık olan multipl skleroz, Parkinson hastalığı ya da omurganın herhangi bir nedenle zedelenmesi ve kasın kendisinde ya da kasa giden sinirlerde hasar oluşması yer alabilir.

BİR NOT

Sporcularda sık görülüyor

Bacak ya da baldır krampları, egzersiz yapanların ve sporcuların korkulu rüyasıdır. Özellikle sıcak, nemli havalarda yapılan, uzun süreli egzersizlerde vücutta oluşan su ve elektrolit kaybı yerine konmazsa bacak krampları ortaya çıkar. Özellikle ısınmadan, yeteri kadar esneme hareketi yapmadan egzersize başlar ya da antrenmansızken vücudunuza yüklenirseniz kramplara da davetiye çıkarmış olursunuz. Ayrıca egzersizin yoğunluğunu aniden değil, zaman içinde artırmaya çalışın ve egzersiz boyunca mineralli su içmeyi sakın unutmayın.

BİR UYARI

İlaçlar da yapabiliyor

Kimi zaman kas krampları, kullandığınız ilaçlardan da kaynaklanabilir. Kramplara neden olan ilaçlardan bazıları:
* Kolesterol ilaçları
* Nifedipin içeren tansiyon ilaçları (Özellikle de üstlerinde A plus, A süper yazıyorsa!)
* Kemik erimesi tedavisinde kullanılan ve raloksifen içeren ilaçlar
* Furosemid ya da thiazid içeren idrar söktürücüler
* Parkinson hastalığında kullanılan ilaçların bazıları
* Sinameki içeren laksatif ilaçlar
* Solunum tedavisinde kullanılan ve içlerinde albuterol maddesi bulunan bazı ilaçlar
* Bronş genişleticiler
* Kemoterapi ilaçları

AKLINIZDA BULUNSUN

Anti-kramp destekler

* Magnezyum ve potasyum desteği kas kramplarını önler ve azaltır.
* B1 Vitamini kramp problemini hafifletebilir.
* Üzüm çekirdeği ekstrelerinin ayak kramplarına iyi geldiği düşünülüyor.
* E vitamini bacak kramplarını rahatlatır.
* Sodyum eksikliği karın kaslarında kramplara neden olur.


ÖNERİLER

Kramplara pratik çözümler

* Krampların tekrarlandığı kaslara gece yatmadan evvel sıcak uygulaması yapmayı deneyin. Bu uygulamalar kramp olasılığını azaltır: Bunun için termofor, ıslak sıcak havlu, sıcak su şişeleri ya da sıcak taşlardan yararlanabilirsiniz. Aman dikkat edin, cildinizi yakmayın!
* Yeteri kadar su içmeye özen gösterin. Asla susuz kalmayın. Özellikle kalsiyum ve magnezyum miktarı yüksek mineral zengini doğal sular tüketmeye çalışın.
* Yatmadan önce bacak kaslarınızı gevşetici hareketler yapmayı deneyin. Masaj ve ovma hareketlerinin önleyici gücünden yararlanın.
* Akşamları alkol kullanmayı ya tamamen bırakın ya da azaltın.
* Yatmadan 2-3 saat öncesinde ağır egzersizler yapmaktan kaçının.
* İdrar söktürücü ilaçlar kullanıyorsanız, muz, portakal, ceviz ve fındık gibi besinler içeren potasyum ve magnezyum destekli bir beslenme planı yapmalısınız.
* Kullandığınız ilaçları mutlaka sorgulayın. Ve içlerinde krampa neden olan maddeler olup olmadığını araştırın.
* Gece krampları süreklilik kazanmışsa ya da sık tekrarlıyorsa lütfen doktorunuza danışın.
* Ortopedik ayakkabılar kullanmanın büyük faydasını görebilirsiniz. Özellikle de düztabanlık sorununuz varsa!

X