"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Dikkat eksikliğinin 10 belirtisi

Dikkat eksikliği çocuklar arasında hızla yayılan bir sorun. Muhtemelen de pek çok nedeni var: Aşırı yüklü ders programları, yarışmaya dayalı eğitim uygulamaları, kirli hava, kötü beslenme, trafikte geçen uzun saatler, erken uyanıp geç uyumalar, internet-tablet-bilgisayar tutkusu, gürültü ve daha pek çok şey etkili olabilir problemin yaygınlaşmasında. Uzmanlara göre çocuklarınızda aşağıdaki belirtiler varsa daha da dikkatli olmanız lazım...

1- Çocuğunuzun eşyalarını sık sık kaybetmesi, ev ve okul eşyalarına sahip olamaması. 

2- Ödevlerini yaparken odaklanamaması, çalışmasını sonuca götürmede zorlanması.

3- Sadece ödevlerini yaparken değil, arkadaşlarıyla oynarken veya belirli bir eğlenceyi sürdürürken de aynı sorunu yaşaması.

4- Odaklanmayı, dikkati, zihinsel konsantrasyonu zorunlu kılan oyun ve ödevlerde sık sık tekrarlanan “yarım bırakmaları” veya “kaçmaları” da dikkate alın.

5- Okulda verilen ödevleri hatırlamaması, not almaktan ve yazmaktan hoşlanmaması, basit günlük aktivitelerde bile unutkanlık, dalgınlık yaşaması da önemli işaretler.

6- Dikkat eksikliği olan çocukların çoğunda ısrarla tekrarlanan hatalar var.

7- Bu çocuklar ya dinlemez ya da dinlemiyor gibi bir tavır içinde oluyorlar.

8- Yapmaları gereken karmaşık işleri organize etme ve sonuçlandırmada artan ölçüde zorlanma gösteriyorlar.

9- Ödevlerini yaparken ya da verdiğiniz görevleri yerine getirirken, dikkatleri kolayca dağılabiliyor, konsantrasyonları hızla bozulabiliyor.

10- Önemli bir ayrıntı da şu: Dikkat eksikliği olan çocukların bir kısmında “hiperaktivite” bozukluğu da var. Bunun işaretleri ise sürekli hareket halinde olmak, durdurulamayan konuşma atakları ve aşırı konuşmak, bir konudan bir konuya, bir oyundan diğer oyuna öncekini tamamlamadan atlamak, herhangi bir konuda “sırasının gelmesini beklemekte zorlanmak” şeklinde sıralanıyor.

DİKKAT EKSİKLİĞİNDE NASIL BESLENMELİ?
Ne yemeli?
Balığı en başa yazın. Ağır metaller ve diğer toksinlerle kirlenmesi mümkün yaşlı-iri balıklar yerine yağlı, küçük/orta boy balıkları tercih edin. Öellikle de soğuk suda/denizlerde gelişip büyüyenleri seçin.
Balık yağında bol miktarda bulunan omega-3 yağ asitlerinin, özellikle de DHA’nın bellek sorunlarına olduğu kadar dikkat eksikliği ve konsantrasyon bozukluğuna da iyi geldiğini unutmayın.
Balıktaki çinko ve fosfolipidlerin de beynin iyi çalışmasına yardımcı olabileceği düşünülüyor. Çocuğunuza omega-3 zengini diğer besinleri de (omega-3’ten zengin köy yumurtaları ve etler ile ceviz gibi bitkisel omega-3 kaynakları) yedirmeye çalışın.
Hemen arkasına da yumurtayı yazın. Özellikle çayır/köy yumurtalarını tercih edin. Yumurta kolin içeriği nedeniyle de yardımcı olabilir.
Çinko açısından zengin olan kabak çekirdeğini, susamı da bir kenara not edin. Ona atıştırmalık olarak az miktarda kabak çekirdeği tavsiye edebilir, salatalarına kabak çekirdeği ve susam ekleyebilirsiniz.
Bir başka önerim de onları olabildiğince sebze ve meyve sever çocuklar haline getirmenizdir. Bu iyi alışkanlık hem daha doğru besin kaynaklarına ulaşmalarını sağlayacak, hem de kötü besinlerden onları uzak tutacaktır.

Ne yememeli?
Şeker ve şeker içeren yiyecekler, içecekler (meşrubatlar, meyve suları, özellikle son yıllarda hızla yaygınlaşan I çay bazlı içecekler, tatlılar, şekerlemeler) öncelikle sınırlanacak, hatta tümüyle yasaklanacak besinler olmalı.
Bu çocukları paketlenmiş gıdalar ve fast food yiyeceklerden de uzak tutun. İçinde trans yağ, katkı maddeleri bulunan yiyecekleri evinize bile sokmayın. Bu yiyecekleri okullarında da ne sıklıkta tükettiklerini takibe alın.
Çoğu uzman gıda boyalarının, özellikle “Tatrazin”in de üzerinde duruyor, paketli gıdaları yasaklayın!

ÖNEMLİ BİR UYARI
Soğuk çay ve pizzaya dikkat!
Yaz bitti, tatil de bitti ve okullar açıldı, herkes yeniden kış ritmine döndü. Yaz boyu çocuklarını serbest bırakan aileler tatil sonrasında gördüler ki çoğunun kilo sorunu var.
Çözüm için doktorlara başvuranların sayısında ciddi artış var. Doktorlar ve beslenme uzmanları ise bu iki önemli tehdide dikkat çekiyorlar.
Anlattıklarına göre çocuklar “sağlıklı içecek” diye düşünerek buzlu/soğuk çay içmeyi alışkanlık haline getirmişler. Çoğu aile de sağlıklı olduğunu düşünerek buna göz yummuş.
Oysa bir kutu buzlu çayla bir kutu kolalı içecek veya meyve suyu konsantresinde, gazozda aynı miktarda, yani 10-12 adet kesme şekere eşdeğer şeker var.
Üstelik bu şekerlerin çoğunun bakkal şekeri değil, fruktoz şurubu olduğunu da biliyoruz. Diyetisyenlerin dikkatimize sunduğu bir diğer önemli tehdit de evlere servis edilen pizzalar.
Bunların vıcık vıcık trans yağ içermeleri bir yana, ciddi birer kalori bombaları olduklarından şüphe etmiyorlar. Özellikle okuldan açbilaç dönen çocukların açlıklarını gidermek için “eve servis pizzalara” saldırdıklarını söylüyorlar.
Konu sadece kilo sorunu açısından değil, genel sağlık yönünden de önemli, ailelerin dikkatli olması lazım.

BİR SORU
Hangi yumurta? Çiftlik mi? Çayır mı?
Yumurta var, yumurta var! Her yumurta kesinlikle aynı değil. Marketten, bakkaldan, pazardan aldığınız yumurtaların içinde aynı oranda besleyici unsur maalesef olmayabiliyor.
Örneğin, serbest gezen tavukların yumurtaları –çayır yumurtası da deniyor- daha değerli. Bu yumurtalarda daha bol omega-3 ve daha fazla besleyici unsur olduğu kesin.
Bir de omega-3’ten zenginleştirilmiş besinler yiyen tavukların yumurtaları var ki, onların omega-3 yapıları çok daha güçlü. O tavuklar genelde en güçlü bitkisel omega-3 kaynağı olan “keten tohumu” ile besleniyorlar.
Dolayısıyla yumurtalarında da daha fazla omega-3 bulunuyor. Prensip olarak serbest gezen tavukların yumurtalarında her halükarda çiftlik yumurtalarına oranla daha fazla omega-3, vitamin ve mineral bulunduğundan emin olabilirsiniz. Organik yumurtalara gelince. Sadece organik gıdalarla –yemlerle- beslenen tavuklardan elde edilen yumurtalar bunlar. O tavuklar yumurtadan çıktıkları andan itibaren hormon ve antibiyotikli bir besinle büyümüyor, yumurta üretirken de organik besin yiyorlar.
Peki, çok lazım mı? Eğer arada ciddi bir fiyat farkı varsa, yani çok daha pahalıysa bence çok lazım değil. Köy yumurtası ya da çayır yumurtası işimizi rahatça görebilir.


KESİP SAKLAYIN PEGAN DİYETİ
5. gün
 
KAHVALTI
- 1-2 adet yumurta ile renkli biberli omlet (yumurta, içine 1-2 çorba kaşığı yulaf unu ilave ederek çırpın. Tavaya 1 tatlı kaşığı zeytinyağı ilave edin yeşil, kırmızı ve sarı tatlı biberleri uzun uzun dilimleyerek pişirin. Üzerine karışımı ekleyerek pişirin) 

- 5-6 adet zeytin
ÖĞLE YEMEĞİ
- Salata (1 tatlı kaşığı zeytinyağı ilaveli)
- 1-2 kepçe yoğurt çorba
- 6 çorba kaşığı kıymalı ıspanak
ARA ÖĞÜN
- 1-2 porsiyon meyve
- 2-3 bütün ceviz
AKŞAM YEMEĞİ
- Salata karışık (1 tatlı kaşığı zeytinyağı ilaveli)
- 3-4 adet ızgara köfte
- 4 çorba kaşığı kuru fasulye piyaz

6. gün
KAHVALTI
- 1 su bardağı yoğurt (2 kutu probiyotik yoğurt olabilir)
- 3 -4 çorba kaşığı yulaf ezmesi
- 2 bütün ceviz
- 1 porsiyon meyve
- 1 çay kaşığı tarçın
* Yulaf ezmesini yarım çay bardağı sıcak su ile önceden ıslatın, üzerine malzemeleri ekleyin.
Tarifimiz bir kişiliktir.
ÖĞLE YEMEĞİ
- Salata (1 tatlı kaşığı zeytinyağı ilaveli)
- Üzerine 1 el büyüklüğü dilimlenmiş az yağlı döner
- 1 kepçe mercimek çorba
ARA ÖĞÜN
- 1-2 porsiyon meyve
- 10-12 adet fındık
AKŞAM YEMEĞİ
- Salata (1 tatlı kaşığı zeytinyağı ilaveli)
- 1 porsiyon ton balıklı esmer makarna
(7. gün listesi yarın)

 

X