"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Çocuk büyütüyorsanız bunlara dikkat edin

Çocuk büyütmek sadece sevgi ve ilgi değil, bilgi de ister. Onların özellikle ne yiyip içtikleri önemlidir, ciddi dikkat gerektirir. Büyüme çağında bir çocuğunuz varsa, öncelikle şu üç maddenin eksikliği konusunda dikkatli olmanızı öneririm: Demir, Omega-3 ve D vitamini. Peki bu üçlü için nasıl bir yol, yöntem, strateji izlemelisiniz? Onları nasıl ve nelerle beslenmelisiniz? Buyurun...

VARAN 1
Demirsiz olmaz

Araştırmalara göre neredeyse beş çocuktan biri demir eksikliğinden muzdarip. Çocukların büyümesini, hatta beyin gelişimlerini olumsuz etkileyen bu sorun, kansızlığa da neden olabiliyor.
Bu yüzden onların demirden zengin yiyecekler tüketmesine özen gösterin.
Kırmızı et, demir açısından son derece önemli bir kaynaktır. Etli sebze yemekleri, pekmez, yumurta, yoğurt, ceviz, fındık, kuru meyveler de demir açısından zengin bir diyette yer alması gereken besinlerdir.

VARAN 2
D vitamini şart 
Bu vitaminin noksanlığı oldukça yaygın bir problemdir. Büyüme ve gelişme için elzem olan D vitamini, sadece kas ve kemikleri değil, bağışıklık sistemi, kemik iliği ve gözleri de destekler. Eksikliği durumunda çocuklar daha sık ve kolay hastalanır, gelişmeleri yavaşlar ve bazı hastalıklara yakalanma riskleri artar. 
Çocuklarınıza D vitamini kazandırmak için güneşten daha sık istifade etmelerini sağlamalı ve beslenme planlarına D vitamini ile zenginleştirilmiş süt ürünleri, kahvaltı gevreği ve yoğurt eklemelisiniz.
Gerekirse, D vitamini seviyelerini ölçtürerek D vitamini damlalarından da faydalanabilirsiniz. Tabii ki bunun uzman kontrolünde yapılması gerekiyor.

VARAN3
Omega-3 desteği vazgeçilmez
Geçtiğimiz 10 yıl içinde bu değerli yağ asitlerinin çocuk beslenmesindeki önemi çok daha net olarak anlaşıldı. Omega-3 yağ asitleri (EPA ve DHA) bedende üretilemiyor. Bu yüzden dışarıdan alınmaları gerekiyor. Araştırmalar, bebeklerin daha anne karnındayken bile bu hayati yağ asitlerine ihtiyaçları olduğunu gösteriyor. 

Omega-3 yağ asitlerinin, özellikle beyin ve gözlerin gelişimi, sinir sisteminin olgunlaşması ve pıhtılaşma sisteminin dengeli çalışması için son derece önemli olduğunu unutmayın. Yapabileceğiniz en doğru şey çocuklarınıza balık yeme alışkanlığı kazandırmak, yağlı balıkları sevdirmektir.
Dilerseniz, Omega-3 desteklerinden de faydalanabilirsiniz. Bu destekleri çocuklar, anne adayları ve emziren anneler de kullanabilir.
Bu besin takviyelerinin güvenli, ağır metallerle kirlenmemiş kaliteli ürünler olmasına özen gösterin.
Diyetlerine Omega-3 ile zenginleştirilmiş yoğurt, yumurta ve süt eklemeniz de mümkün.

KARAR SİZİN
Manava mı yoksa doktora mı gitmek istersiniz
Kaç yaşında olursanız olun, nasıl bir yaşam istediğinize karar vermelisiniz. Gelecekte sık sık doktora gitmek, her gün bir avuç hap yutmak mı istersiniz ya da bugünden başlayarak manava, pazara mı gitmeyi tercih edersiniz?
Ben diyorum ki, ileride tansiyon, kalp ve varis ilacı alacağınıza, bir sürü sağlık sorunuyla boğuşacağınıza manava gidin ve turp, lahana, kızılcık alın.
Peki, bitkilerin mucizesinin sırrını öğrenmek ister misiniz? Bitkiler doğada büyürken, gelişirken hastalandıklarında doktora gidemez.
Mantarlardan, böceklerden, güneşten gelen zararlı ışınlardan ve daha pek çok dış etkenden kendilerini korumak zorundadırlar. Bu yüzden de, kendi koruma kalkanları, kendi ilaçları vardır.
Yaratılıştan sahip oldukları ve sebzelere, meyvelere renklerini veren bazı maddeler onları hastalıklardan korur. Biz de bu maddelerden ne kadar çok faydalanırsak o kadar sağlıklı oluruz.

BANA GÖRE
Renkliler neden daha iyidir
Sebzeler, meyveler ne kadar renkli, renkleri ne kadar çarpıcı ise o kadar faydalıdırlar. Mesela, beyaz fasulye yerine kırmızısını yiyerek sağlığınıza daha fazla yatırım yapmış olursunuz. Çok faydalı olduğu bilinen kırmızı üzüme ve kırmızı fasulyeye rengini veren aynı maddedir; antosiyanin. Bu mucize moleküllere bitkisel ilaçlar demek daha doğru olur. 

Kırmızı fasulye harika bir besindir. Bir tabak kırmızı fasulye yediğinizde bir bardak üzüm suyundan aldığınız kadar antosiyanin alırken, aynı zamanda protein, folik asit ve lif gibi son derece değerli besin öğeleri de bonusunuz olur.
Aslında sadece kırmızı fasulye için değil, bütün meyve ve sebzeler için aynı şeyi söylemek mümkün.
Ama bazıları diğerlerine kıyasla daha faydalı, daha zengindir. Bunun nedeni içlerinde antosiyanin bulunmasıdır. Onlara kırmızı rengini veren bu değerli madde, dünyada bilinen en güçlü antioksidanlardan biridir.
Antosiyanin içeren sebze ve meyveler bazen kırmızı, bazen de koyu mavi ve mor, hatta siyaha yakın renklerde de karşımıza çıkarlar.
Hepsi aynı maddeyi içerseler de, farklı renklerde olmaları o sebze ya da meyvenin ne kadar asidik olduğuyla ilişkilidir; içindeki asit miktarı arttıkça renk kırmızıya doğru gider, azaldıkça koyulaşır. Doğada yaklaşık 32 çeşit farklı antosiyanin bulunur ve hepsinin ortak özelliği, kansere, damar sertliğine ve birçok hastalığa karşı koruma sağlamalarıdır.

BİR ÖNERİ
Elmayı kabuğu ile yiyin
Kabuklar, meyve ve sebzeleri doğadaki dış etkenlerden korurlar. Bu yüzden, her meyvenin kabuğu, her sebzenin dış kısmı güçlü biyolojik bariyerler, savunma silahları ve çok değerli antioksidanlar ve bol posa içerir. Mesela, elma soyulmadan yendiğinde yaklaşık 150 miligram civarında antioksidan flavonoid içerirken, soyulduğunda bu miktar 100 miligramın altına düşer.

Ayrıca, bu meyvedeki en güçlü antioksidan maddelerden biri olan kuersetin sadece elmanın kabuğunda bulunur. Yani, siz bir elmayı soyarak antioksidan gücünün neredeyse yarısını yok etmiş olursunuz. Aynı şey bütün meyveler, sebzeler için geçerli. Ayrıca, yabanmersini, frenk üzümü gibi kabuğu kalın, etli kısmı az olan meyvelerin antioksidan güçleri çok fazladır. Kocaman bir karpuz yediğinizde aldığınız antioksidanı, üç beş tane frenk üzümü ya da 5-6 tane yabanmersininden alabilirsiniz.
Hatta mümkün olan her meyveyi çekirdekleriyle yemeye çalışın. Çekirdekler meyvenin tohumudur ve son derece değerli besinler içerirler. Mesela ben elmanın sadece sapını çıkarıyorum ve kabuğuyla, çekirdeğiyle beraber yiyorum.

 

 

 

 

 

 

 

 

X