"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Bu ikiliye dikkat edin!

Tehlikeli ikiliden biri kortizol. Böbrek üstü bezlerinde yapılıyor. Stresle, depresyonla aşırı yükseliyor. Diğeri ise pankreasta üretilen insülin. O da, en az kortizol kadar zarar verebiliyor.

Her hormonun azlığı veya çokluğu önemlidir. Ama bunlardan ikisinin uzun süreli yani “kronik” olarak yüksek olması çok ama çok tehlikelidir. İkisi de, yüksek dozlarda uzun süre kaldığında, bedeni için için kemiriyor. İltihaplanmaya, yıpranmaya, kronik hastalıklara zemin hazırlıyor.
Bu tehlikeli ikiliden biri kortizol. Böbrek üstü bezlerinde yapılıyor. Stresle, depresyonla aşırı yükseliyor.
Diğeri ise pankreasta üretilen insülin.
O da, en az kortizol kadar zarar verebiliyor. İnsülinin neden hem “yaşamsal” hem de “hastalıksal” açıdan önemli olduğu defalarca yazdım. Çokluğunun da azlığı veya yokluğu kadar ciddi bir sağlık tehdidi olduğunu birçok kez açıkladım.
Bu nedenle kandaki insülin seviyesinin çok ama çok ciddi bir “sağlık belirleyicisi” olduğunu sanırım siz de çoktan öğrenmiş olmalısınız.
Şu kesin: Kan tahlil raporunuzdaki insülin değerini 5’in altında tutmak en az vitamin yutmak, iyi uyumak, stresi azaltmak kadar önemli bir sağlık ayrıntısıdır.
“Peki nasıl başarılacak bu iş?” diyorsanız, buyurun...

İnsülin seviyesi nasıl azaltılır?

◊ Şekeri, tatlıları unutun! Unutamıyorsanız bile en aza indirin.
◊ Un ve nişasta ile aranıza mesafe koyup, fırın ve pastanelerden uzak durun.
◊ Sirkeye yer açın, özellikle de elma sirkesine.
◊ Limonu daha çok ve sık kullanın. Hemen her şeye limon eklemeye bakın.
◊ Meyvelerin sadece tadına bakın.
◊ Düzenli egzersiz yapın.
◊ Yiyeceklerde daha çok ve sık tarçın kullanın.
◊ Paketli gıdalardan uzak durun.
◊ Aralıklı açlık kürleri yapın.
◊ Günde iki öğünle yetinmeye çalışın.
◊ Daha fazla posa kazanmak için sebze ve bakliyata yol açın.
◊ Bel çevrenizi izleyin, erkekseniz 100, kadınsanız 90’ı (cm) sakın geçmeyin.
◊ Daha çok çay (yeşili tercih edin) tüketin.
◊ Yağlı balıkları (omega-3 zengini) tercih edin.

Midenin dişi yok

Kıvamı ne olursa olsun lokmaları iyice ve uzun uzun çiğnemek hem midenin işini kolaylaştırıp sindirime yardım edecek, hem de tat alma özelliğine sahip yegane bölüm olan ağız içinde gıdanın daha uzun süre kalmasını sağlayacaktır. Masada oturarak, küçük lokmaları iyi çiğneyerek, arada çatal ve bıçağı tabağın kenarına bırakarak, yalnız değilseniz sohbet ederek uzatacağınız bir yemek sizi çok daha iyi doyuracaktır. Sürenin en az 20 dakika olması, beyne doygunluk ile ilgili gerekli uyarıların ulaşması için yeterlidir.
Ayrıca, yemeğin ortalarına doğru kendinizi sorgulayıp ve tokluk duyusuna ulaşıp ulaşmadığınızı kontrol etmenizi öneriyoruz. Eğer yeterince yediğinizi düşünüyorsanız bitirmek için uğraşmayın.

Kortizol “stres oburu” yapıyor

Kilo fazlalığı sadece bedenimiz için değil, beynimiz için de ciddi bir problem. Yapılan bir araştırmaya göre beden yağı artıp, beden kitle indeksimiz (BKİ) yükseldikçe beynimiz küçülüyor! Gözlemler obezite-beyin ilişkisindeki bu tehlikeli gelişmenin de öncelikle “kortizol hormonu” olduğunu gösteriyor.
Öyle görülüyor ki, küçük miktarı ve kısa dokunuşları ile beyni gelişmeye, öğrenmeye zorlayan kortizolün miktarı artınca uzun vadede işler tersine dönüyor. Fazla kortizol, yarattığı kronik stresle bir taraftan “stres oburluğu” yaratarak kilo aldırırken diğer yandan yorgunluğa, depresyona ve beyin hasarına neden oluyor.
Beyin ve vücutta yaşlanma süreçlerini hızlandırıyor. “Kronik stres” günümüzün en önemli sağlık sorunları arasında yer alıyor.
Stres kortizol üretiminde uzun süreli yükselişlere neden oluyor. Bu yükselişler kilo almayı, karın bölgesindeki yağları çoğaltmayı kolaylaştırıyor. Gövdesel yağlanma ise sadece kalbi, damarları, eklemleri, karaciğer ya da pankreası değil beyni de yoruyor, üzüyor.
Fazla kiloluluk beyne de iyi gelmiyor! Kilo sorununu çözme ve kilonuzu yönetme kılavuzunuzun içinde “stresle mücadele etme”ye de yer açmak zorundasınız.

Yaşınızı merak ediyorsanız: Çıkarın çorapları!

Ofiste, evde ya da bir kafede oturuyor olmanız fark etmez. Eğer hazırsanız bu kolay testin sonucunu hemen alabilirsiniz.
Ayakkabılarınızı ve çoraplarınızı çıkarın. Saatinizin kronometre ayarını hazır hale getirin. Çıplak ayakla düz bir zeminde ayaklarınızı birleştirip gözlerinizi kapatın (test sonuna kadar da açmayın).
Önce sağ ayağınızı 15 cm kadar yukarı kaldırın (eğer solaksanız sol ayağınızı kaldırmanız lazım). Gözlerinizi açmadan ve diğer ayağınızı yere koymadan dengenizi ne süre ile koruyabildiğinizi kronometre ile kaydedin.

X