"Nuran Çakmakçı" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Nuran Çakmakçı" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Nuran Çakmakçı

Üniversiteli olmak için son şans

İstediğiniz üniversiteyi kazanamadıysanız ya da istemediğiniz bir bölüme yerleştirildiyseniz 25 Eylül’e kadar bir üniversite kapısını aralama şansınız var.

Uzmanlara göre aslında her liselinin eğitim göreceği bir yükseköğretim programı var. Ancak, birçok aday aynı bölümü tercih ettiği için açıkta kalanlar da oluyor. Kültür Dershaneleri Rehberlik Koordinatörü Salim Ünsal, yıllara göre ek kontenjan kılavuzlarındaki boşlukları incelediğinde 2006 yılında 53.000 olan rakamın 2013 yılında 199.000 çıktığını görmüş. Bu yıl boşluklar azalacağı yerde daha da arttı, 224.097 kontenjan boşluğu üniversite adaylarını bekliyor.
Aslında bunun nedeni bazı bölümlerin tercih edilmemesi ve de kazandığı halde kayıt yaptırılmayan adaylar. Yani bu yıl üniversite sınavlarında yeterli puan alıp, tercih yapıp bir yere yerleştirilen, sonradan vazgeçen adaylar çok sayıda. Hatta uzmanlara göre bu yıl bu konuda en yoğun yıl olmuş. Kabaca hesap yapmak gerekirse 90.000 yakın bölüme hiç yerleştirme olmamış. Buna bir de kazandığı halde hiç kayıt yaptırmayan 140 bine yakın aday eklenince kontenjan boşluğu bu yıl olduğu gibi zirveye tırmanmış.
Bu konudaki istatistiki çalışmaları ile dikkati çeken Salim Ünsal, bakın bu durumu nasıl yorumluyor:

“İlgi görmeyen yükseköğretim programlarının kontenjanlarında kısmi azaltmalara gidilmesine hatta bazılarının kapanmasına rağmen bu artış, adayların artık daha seçici davrandıklarını gösteriyor. Kontenjan artışı ile üniversite kapısındaki yığılmanın engellenemediği, yeni ve başka argümanlarla bu problemin çözülmesi gerektiği anlaşılıyor. Sistemin değiştiği yıllar genelde boşlukların ateşinin yükseldiği yıllar olmasına rağmen sistemde hiçbir değişimin olmadığı son yıllarda bu rakamların istikrarlı bir şekilde arttığını biraz hayret, biraz da kaygı ile izliyoruz. Yerleştirmede ortaya çıkan olumlu tablonun kayıtlarda tersine döndüğü anlaşılıyor.
Kontenjanlarının tamamını doldurmayı başarmış devlet üniversitelerinde bile hatırı sayılır boşluklar oluştuğunu yayınlanan kılavuz ile gördük. Ek kontenjana işini bırakmayan tek yükseköğretim kurumunun Gülhane Askeri Tıp Akademisi olması geleneği olan, hatırı sayılır, kariyerli üniversiteler adına ilginç bir durum olarak dikkatimizi çekti. Tıp gibi günümüzün en çok tercih edilen programında bile 94 boş kontenjanın oluşması durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Vakıf ve Kıbrıs üniversitelerindeki boşlukları sosyo-ekonomik gerekçelere ve lokasyon problemlerine dayandırsak da devlet üniversitelerindeki boşlukları bu gerekçelere bağlamak realist bir yaklaşım olmayacak. Yıllardan beri doluluk sorunu yaşayan programları incelediğimizde aslında hep benzer bir liste ile karşılaşıyoruz. Adaylar ısrarla bu bölümleri seçmeyerek tepkilerini tercih listelerine yansıtırlarken, üniversiteler de “körün gözüne parmak” misali hep aynı liste ile adayların karşısına çıkma ısrarını sürdürüyorlar. Ülke gerçekliğini ve zamanın ruhunu okumada adayların üniversitelerden daha başarılı olduklarını ve günceli daha yakinen takip ettiklerini düşünüyorum.”


Rakamlarla ek yerleştirme

Ek yerleştirme yapılacak yükseköğretim programları için kontenjan sayısı 224.097. Bu kontenjanların 151.127’sini önlisans, 72.970’ini ise lisans programları. Merkezi yerleştirmede, açıköğretim dahil yurtiçi ve dışındaki üniversitelerin lisans ve önlisans programlarına, 982.182 kontenjan ayrılmıştı.

Devlet üniversitelerinde 172 bin ek kontenjan

Devlet üniversitelerinde, lisans ve önlisans düzeyinde ek yerleştirme için açıköğretim de dahil 172.897 kontenjan bulunuyor. Devlette lisans düzeyinde 390.631 kontenjanın, 381.024’üne adaylar yerleşirken, bunların 344.954’ü kayıt yaptırdı. Devlet üniversitelerinde lisans düzeyinde ek yerleştirme için açıköğretim de dahil 45.211 kontenjan bulunuyor. Önlisans düzeyinde ise 438.135 kontenjanın, 419.407’sine adaylar yerleşirken, 310.449’u kayıt yaptırdı. Devlet üniversitelerinde ek yerleştirme için açık öğretimde dahil önlisans düzeyinde 127.686 kontenjan var.
Üniversitelerdeki boş kontenjanlara yapılacak ek yerleştirme için başvurularını internet üzerinden bireysel olarak yapacak. Adaylar tercih yapma hakları bulunan tablolardan toplam 30’u geçmemek üzere istedikleri sayıda tercih yapabilecek. Ek yerleştirmede tercih için ÖSYS Merkezi Yerleştirme’de hiçbir yere yerleştirilememiş veya açıköğretimin kontenjansız programlarına yerleştirilmiş olmak gerekiyor. ÖSYS Ek Yerleştirme’de tercih yapma hakkı olan ve tercih yapmak isteyen adaylar Ek Yerleştirme Kılavuzu’nu ÖSYM’nin http://www.osym.gov.tr İnternet adresinden inceleyebilecek, kılavuzun dağıtımı ve satışı yapılmayacak.

X