"Nuran Çakmakçı" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Nuran Çakmakçı" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Nuran Çakmakçı

Kıbrıs’a teknoloji vadisi

Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Kuzey Kıbrıs Kampusu geçtiğimiz hafta önemli bir çalışmaya imza attı. Kampus Rektörü Prof. Dr. Nazife Baykal, göreve geldiği günden itibaren Kıbrıs’ın eğitim adası olarak daha çok anılması gerektiğini söylerken, kafasındaki projeyi de hayata geçiriyor. Öncelikle adanın önemli sorunlarına çözüm getirecek bir teknoloji vadisini hazırlıyor. Kalkanlı Teknoloji Vadisi (KALTEV) Kıbrıs’ta araştırma geliştirme odaklı kalkınma atılımı için öncü bir adım olurken, burada bir bilim köprüsü kurmayı hedefliyor.

Prof. Dr. Baykal, “ODTÜ’nün Silikon Vadisi yok ama Kalkanlı Teknoloji Vadisi olacak” diyerek, vadinin Türkiye ile KKTC arasında bir bilim köprüsü olacağının altını çizerek, şunları söylüyor:

“Bugün kullandığımız pek çok yeni teknoloji, bireysel girişimcilerin yaratıcı fikirlerinden doğdu. Girişimcilik, rekabetçi ekonomilerde var olmanın etkin bir yolu olarak ağırlığını arttırıyor. Kuzey Kıbrıs’ta girişimcilikle ivme kazanan bilim ve teknoloji odaklı üretimi güçlendirmeyi KALTEV ile hedefliyoruz. Bu hedefe değerli destekleriyle ulaşabileceğimiz ASELSAN, ODTÜ Teknokent, Milsoft gibi teknoloji odaklı üretimin liderleri bizi yalnız bırakmadı.”

VADİNİN İLK ETABI ÖNÜMÜZDEKİ YIL BİTİYOR

Adada 10 yılı geride bırakan ODTÜ Kuzey Kıbrıs, şimdi de Kuzey Kıbrıs ve dünyanın sorunlarına çözüm getirmek için inovatif araştırmacıları bir araya getirmeye hazırlanıyor. Kalkanlı Teknoloji Vadisi detaylı bir mimari yarışma sonucunda belirlenen projeyle yapılacak. 15 bin 700 metrekare alana sahip KALTEV’in ilk etabı Eylül 2018’de, ikinci etabı da Eylül 2019’da hizmete girecek.

“Kuzey Kıbrıs’ta yaşayan 90 bin üniversite öğrencisi ve yüzlerce araştırmacıyı inovatif ve üretken bir yapılandırmada buluşturmak için KALTEV önemli bir atılım” diyen ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Mustafa Verşan Kök, vadinin güncel dünya sorunlarına odaklanan yenilikçi çalışmalara ev sahipliği yapacak şekilde tasarlandığının altını çiziyor.

KALTEV’DE YAPILACAK ÇALIŞMALAR

GİYİLEBİLİR BİLİŞİM SİSTEMLERİ

ODTÜ KALTEV Sürdürülebilirlik Merkezi Akıllı Sistemler laboratuvarında yapılan araştırmalarla çevresel temiz enerji kaynaklarından güç üretmesi için gerekli tasarımları ortaya çıkaracak. Örneğin insanların günlük kıyafetlerinin içinde veya hayvanların üzerine 1-2 cm2’lik bir alana entegre edilecek entegre devre (çip) yapıları, vücut ısısından küçük elektronik aletleri veya kablosuz sensörleri çalıştıracak gücü elde edebilecek. Patent çalışmaları devam eden çip tasarımları ODTÜ Kıbrıs’ta yapılıyor. Yurtdışından servisle üretildikten sonra KALTEV laboratuvarlarında test edilip farklı uygulamalara yönelik olarak ürünleştirilecek.

GÜNEŞ VE RÜZGAR ENERJİSİ

Yüksek güneş enerjisi potansiyeline sahip KKTC için KALTEV çerçevesinde gerçekleşecek projeler, yeni tür güneş pilleri araştırmaları yürütme yanında güneş ve rüzgar kaynaklarının şebeke entegrasyonuyla ilgili problemlere de çözümler arayacak. Araştırmacılar KALTEV bünyesinde enerji sorunlarına ileri malzeme teknolojilerinden şebeke sistem analizlerine kadar farklı seviyelerde yaklaşımlarla çok yönlü çözümler geliştirecek. KKTC’de 400 MW kurulu güçten beslenen elektrik şebekesini modelleyen, hibrit (güneş ve rüzgar) yenilenebilir enerjinin mikro-şebeke entegrasyonunu gerçekleştiren, test eden ve konuyla ilgili veri üreten çalışmalar, yenilenebilir enerjiyi daha fazla kullanmanın yollarını arayan diğer ada ülkelerine ve mikro-şebeke sistemlerine yol gösterecek.

METAMALZEME TABANLI TERAHERTZ GÖRÜNTÜLEME SİSTEMİ

THz dalgaboyları çoğu kimyasal ve biyolojik malzemenin de parmak izi spektrumunu oluşturduğundan, tehlikeli maddelerin tanımlanmasında kullanılabiliyor. THz dalgaları çok hızlı kablosuz iletişimde, tıbbi görüntülemede, mayınların uzaktan algılanmasında yeni avantajlar sağlıyor. Canlılar üzerinde dozaj sınırı olmadan tıbbi görüntüleme veya başka amaçlarla kullanılabilir. KALTEV çalışmaları metamalzemeler ve THz teknolojilerini bir araya getirerek şu anda var olan sistemlerin verimler ve performanslarının daha çok artırılmasını hedefliyor. Örneğin, metamalzeme tabanlı bir THz kamera ile tıbbi görüntülemede çığır açmak mümkün olduğu gibi güvenlik amaçlı kullanılan kamera sistemlerinden daha verimli sonuçlar alınabilecektir. Ayrıca, havaalanlarındaki güvenlik çemberlerinden biyolojik dokulara zarar vermeksizin taramadan geçmek ve tehlikeli cisimlerin daha kolay algılanmasını sağlamak mümkün olabilecektir.

X