"Mete Tamer Omur" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Mete Tamer Omur" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Mete Tamer Omur

Tüp bebekte çığır açtılar

Her ikisi de başka alanlarda farkındalıklara imza atar... Prof. Dr. Utkan Demirci, Amerika’da tıbbi teknolojiler geliştirir. Dr. Selçuk Kılınç ise İzmir’de kök hücreyle ince bağırsak nakline odaklanır.

 

İkilinin yolları Amerika’da kesişir. İlk başta iyi kök hücreyi ayırt eden mikroçip için ortak hareket eden Demirci ve Kılınç, İzmir’de ortak şirket kurar. İkili zamanla tüp bebek tedavisinde dünyada bir çığır açan mikroçip teknolojisine odaklanır. İzmir’de ‘Çip Bebek’ markasıyla mikroçipler üreten Demirci ve Kılınç, bir yandan Amerikalı yatırımcılarla ortaklık için çalışma yürütüyor. Ayrıca, tamamen ithal edilen tüp bebek sıvısının üretimi için uğraş veriyorlar.

Tüp bebekte çığır açtılar

PROF. Dr. Utkan Demirci, Dr. Selçuk Kılınç... Farklı alanlardaki birikim ve deneyimlerini başta insan ve hayvan üremesinde yardımcı tedavi olarak kullanılan çiplere aktaran iki bilim insanı. Bu alandaki başarılarını da kurdukları KOEK’e aktaran iki girişimci. KOEK Biyoteknoloji’nin kurucularından Dr. Selçuk Kılınç ile hem ‘Çip Bebek’in çıkış öyküsünü hem de gelecekle ilgili planlarını konuştuk. 1970 Burdur Bucak doğumlu olan Dr. Selçuk Kılınç, bankada memur olan babasının ‘oku, ama hayatının bir yerinde ticaret olsun’ sözünden hareketle ilk parasını ilkokul yıllarında sakız satarak kazandığını paylaştı. Kılınç, şöyle devam etti:


KÖK HÜCREYLE NAKİL
“Bucak’tan sonra İzmir’e taşındık. Kemeraltı’nda hafta sonları oyuncak sattım. Atatürk Lisesi’nin ardından Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’ni kazandım. Zorunlu hizmet sonrası biyokimya üzerine ihtisas yaptım. Kamuda çalıştığım dönemde de Alsancak’ta laboratuvar açtım. Daha sonra cerrahiye merak saldım. İki başarısız denemenin ardından sınavı kazandım ve İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde göreve başladım. O dönem Tepecik’te organ nakli çok yapılıyordu. Ben de ince bağırsak kısmına odaklandım. Burada da kök hücreyle bunu yaptım.”


AMERİKA’DAN İZMİR’E
Kurguladığı kök hücreyle ince bağırsak naklinde başarılı operasyonlara imza attığını söyleyen Dr. Kılınç, bunu bir sempozyumda anlatmak için 2011’de Amerika’ya gittiğini paylaştı. Burada yolunun Prof. Dr. Utkan Demirci ile kesiştiğini aktaran Dr. Kılınç, “Elektronik mühendisi olduğu halde Prof. Dr. Demirci, Amerika’da biyomühendislik üzerine doktora yapmış bir isim. 1977 doğumlu olan Demirci, o dönem Harvard Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde tıbbi teknolojiler geliştiriyordu. Mikro akışkan çipler yardımıyla iyi hücreleri ayırt edebiliyordu. Yani çok maliyetli işleri bu çipler aracılığıyla yapıyordu. Kök hücrede bu çipleri kullanarak ince bağırsak nakline yeni bir boyut kazandırma fikriyle ortak hareket etme kararı aldık. Ve 2012’de İzmir’de bu ürünü geliştirmek ve üretmek adına şirketleşme yoluna gittik” diyerek KOEK’in kuruluş öyküsünü aktardı.


İLK ÜRÜNDE OLMADI
Yapılanın evrensel bir iş olması mantığıyla hareket ettiklerini aktaran Dr. Selçuk Kılınç, şöyle devam etti: “İzmir’de üretip dünyanın her yerinde satalım ve herkesin yapmadığı inovatif bir ürün olsun istedik. KOSGEB desteğiyle 6 aylık çalışma sonrasında masamızın üzerinde kök hücre odağında bir ürün ortaya çıktı. Ama o süreçte bunun ticari bir ürüne dönüşmesinin zor olduğunu gördük. Tabii, o dönem Prof. Dr. Utkan Demirci, DNA’sı en iyi olan spermi de ayırt eden çip üzerine de çalışıyordu. Bir sürü başarısızlık ve hayal kırıklığının ardından 2013’te bu alana odaklandık. Çünkü, tüm dünyada tüp bebekte başarı belli bir noktadaydı. Bunu çip yardımıyla artırabiliriz diye düşündük. Gerekli çalışmaların ve CE belgemizin ardından 2014 Mart’ta ilk satışımızı gerçekleştirdik. Bugün start-up noktasında bir şirket olarak ağırlıklı Türkiye’de olmak üzere çeşitli ülkelere ihracat yapıyoruz.”

 
BİR İLKİ BAŞARDILAR

MİKROÇİP teknolojisinin spermlerin doğal ortamda döllemeyi gerçekleştirirken izlediği yol ve davranışlar taklit ederek geliştirildiğini anlatan Dr. Selçuk Kılınç, “İlk başta insanlar için yola çıktık. Ama bugün insanların yanı sıra hayvan üremesinde yardımcı tedavi olarak kullanılan çipler, spermler arasında en kaliteli ve sağlıklı olanı tespit edip döllemeyi gerçekleştiriyor. Böylece az sayıda sperme sahip olsalar bile erkeklerin kısırlık sorununa çare olarak dünyanın birçok ülkesindeki tüp bebek merkezlerinde yaygın olarak kullanılıyor. Bir diğer ürünümüz ise Spermcell. Pahalı cihazlara ihtiyaç olmadan mikroçip ve cep telefonuna indirilen bir uygulama aracılığıyla 2-3 dakika içinde gerekli analizleri yaparak, doktor ya da veterinere gerekli tedavileri planlama imkanı sunuyor” diyerek bunların dünyada ilk olduğunu aktardı.

 
YABANCILARIN
DİKKATİNİ ÇEKTİ

DR. Selçuk Kılınç, KOEK’in ortağı olan ve çip teknolojisini Harvard’da geliştiren Prof. Dr. Utkan Demirci’nin şu an 40 kişilik ekiple araştırmalarına Stanford Üniversitesi’nde devam ettiğini söyleyerek, “Ben de bir süre hem hekimlik hem de KOEK için koşturdum. 1,5 yıl önce iki işin birden yürümeyeceğine inanarak tüm ağırlığımı KOEK’e verdim. Şimdi DEPARK ile Ege Serbest Bölgesi’nde bir yandan da yeni ürünler üzerinde çalışıyoruz. Bunlardan biri ithalatı yapılan tüp bebek sıvısı. Bunu da üreteceğiz. Bir diğer konu ise ortaklık. ABD’nin önemli biyoteknoloji firmalarından DxNow ile flört halindeyiz. Bu flört evlilikle sonlanırsa iş farklı noktaya gelecek diye düşünüyorum” diyerek gelecek planlarını paylaştı.

KISA KISA

* Dr. Selçuk Kılınç, bugün ürettikleri ‘Çip Bebek’ ve ‘Çip Tohum’un yüzde 70’ini iç piyasaya verdiklerini söyleyerek, “Amerika ve İspanya’ya ihracatımız var. Şimdi Almanya’da bir şirket kurduk. Diğer ülkelerle ilgili de çalışmalarımız sürüyor” diyor.

X