"Kanat Atkaya" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Kanat Atkaya" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Kanat Atkaya

Hep kuru incirin suçu bunlar!

BİLMECE...
Tarlada gördüm 5.50 TL, markette gördüm 32.90 TL. Nedir bu?
Cevabı: Kuru incir!
Bilmece...
Tarladan çıktı 0.49 TL, markete vardı 2.26 TL. Nedir bu?
Cevabı: Kabak!


*


Patatesin kilosunun 5, hatta 6 TL’yi görmüşlüğü var çok yakın geçmişte; bu sebepten şoklanacak yerimiz kalmadı, haklısınız, şaşırmamış olabilirsiniz.
Fakat kuru incirin üreticiden tüketiciye ulaşırken fiyatında yüzde 500’e varan bir fark yaşanması yine de “çoğacaip” bir durum değil midir?
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar bu farkla ilgili konuştu:
“Kuru incirden sonra fiyat farkı sırasıyla maydanozda yüzde 437.25, salatalıkta yüzde 393.27, kabakta 361, karpuzda 341.09, sivri biberde yüzde 318.08’dir.
Kuru incir 6 kat, maydanoz 5.4 kat, salatalık 4.9 kat, kabak 4.6 kat, karpuz 4.4, sivri biber 4.2, kuru kayısı 3.1, marul 3.1, domates 3 katı fiyata satılmaktadır.
Bu kadar fahiş fiyat farkı olur mu? Bu düzene son verilmeli, aradaki zincir kırılmalı, fiyat makası daralmalı, üretici kazanmalı, tüketici de fahiş fiyata ürün tüketmemelidir.”


*


Bu tarz “rutinleşmiş haberleri” takip edenler yeni bir durumla değil, kökleşmiş bir sorunla karşı karşıya olduğumuzun da farkındadır.
Mesela 2014’te, Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı’nın önerisi üzerine Tarım Bakanlığı bünyesinde bir tarımsal ürün komisyonu kurulmuştu.
Yapılan incelemelerde tarladan markete kadar dört kez elden geçen ürünlerin fiyatının 6 kat artabildiği ortaya çıkmıştı.
Üretici yerel komisyoncuya, yerel komisyoncu büyük komisyoncuya, o markete, market de vatandaşa derken “olanlar oluyordu” işte.


*


Tarımda verimlilikten ürün kalitesine, sulamadan tohuma, küçük üreticinin yutulmasından pahalı maliyete sayısız problemin varlığı yıllardır konuşulur.
Raporlar hazırlanır, kamuoyuyla paylaşılır, haber yapılır, hatta bir sonraki rapora kadar hararetle (veya hararetsiz şekilde) tartışıldığı da olur!
Patatesin 5-6 TL olması gibi “Yok artık hecin devesinin pembe bağcıklı bale pabucu!” dedirten ve kitlesel infiale yol açan durumlarda sorumlular toplumun gazını almak için gayet sorumlu açıklamalar yaparlar.
Aracılar suçlanır, stokçulara parmak sallanır.
Ciddi ama çok ciddi ama öyle böyle değil feci ciddi önlemler alınacağı söylenir.
Tarımsal aracılara akreditasyon sistemi getirilmesi” gibi öneriler değerlendirilir ve hatta belki uygulamaya sokulur; bilemeyeceğim!


*


Sonrası malum...
Gün devrilir, günler devrilir, cepler her çarşı pazar dönüşü biraz daha delinir.
Ve bir sabah uyanıp gazeteyi açarsınız ki...
Kuru incir tarlada 5.50 TL iken markette 32.90 TL’den satılıyormuş.
Aaaaa!
Şok, şok, şok!
Bir sonraki raporda şoklanmak üzere elveda sevgili vatandaşlar.
Uykunuzu bölmüş olmayayım.
Malum seçim dönemi, dinleyecek nutuklar vardır...

X