Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

İnsanlık tarihinde bir devir kapandı...

SALI günü heyecanla bekliyordum, nihayet akşamüzeri saatlerinde beklediğim fotoğrafı gördüm; bu Plüton’un ‘Yeni Ufuklar’ adlı uzay aracı tarafından çekilmiş yakın plan fotoğrafıydı.
Hepimiz hayatımızda ilk kez Plüton’ya, bir gezegene bu kadar yakından bakıyorduk. Ve garip şekilde, aslında bir gezegeni ilk kez gördüğümüz son fotoğraftı bu; çünkü kendi Güneş Sistemimizde yakından bakacak başka gezegen kalmadı.
Elbette devasa boyutta meteorlar var; büyüklüğü Plüton’a yakın cüceler var; ‘Yeni Ufuklar’ın yoluna çıkacak dev buz kütleleri var ama işte Plüton fotoğrafı son gezegendi.
Bir yandan insanlığın olağanüstü bir sıçraması bu. Kabaca 6 milyon yıldır insansı canlılar var bu dünyada. Evrimimiz sayesinde bugünkü halimize yaklaştığımızda yüz binlerce yıl avcılık ve toplayıcılıkla uğraştık. Kabaca 15 bin yıldan beri tarım ve hayvancılığı yapıyoruz. ‘Modern çağ’ adı verdiğimiz dönem, insanlığın bütün tarihine baktığınızda minicik bir zaman: Taş çatlasa 200 yıl.
Hatırlayın, bundan sadece 112 yıl önce Wright kardeşler yerden havalanmayı başardı; ilk uçaktı bu ve sadece birkaç yüz metre uçabilmişti. Plüton diye bir gezegen (veya cüce gezegen) olduğunu sadece 1930’da keşfettik; o sırada jet motoru bile bulunmamıştı.
İlk roketleri 40’lı yıllarda askeri amaçla Almanya üretti; bunların çoğu havalanamıyordu bile. Ama bakın bugün, Güneş Sistemimizin sınırındaki, bizden milyarlarca kilometre uzaktaki bir gezegene yıllar önceden randevu veriyor, sonra da tam zamanında onun yanına ulaşabiliyoruz. Ulaşmakla kalmıyoruz; fotoğraf çekiyor, yüzeyin bileşimini anlamak için araştırma yapıyoruz.
İnsanlık tarihi biraz da keşiflerin, ‘yeni ufuklar’ arayışının tarihi. Plüton’u yakından gördük, bir sayfa kapandı ama önümüzde koca evren var, açılacak daha çok sayfa var...

Bazı Plüton bilgileri


-Plüton’un kütlesi, dünyamızın 455’te biri veya yüzde 0.24’ünden az.
-Plüton bizim uydumuz Ay’dan da küçük; kütlesi Ay’ın altıda biri, büyüklüğü ise üçte biri kadar.
-Bu minicik gezegende bir gün, yani kendi ekseni etrafında bir tam tur, dünya günüyle 6.39 gün sürüyor. Bir Plüton yılı, yani gezegenin Güneş’in etrafında bir tam turu ise bizim yılımızla 248 yıl sürüyor.
-Güneşin ışınları bize 8 dakikada ulaşıyor, aynı ışığın Plüton’a ulaşması ise 5.5 saati buluyor.
-Plüton yüzeyinde ortalama sıcaklık eksi 244 derece Celcius.

Danimarka’da rüzgâr enerjisi rekoru kırıldı

ARİFE günü, yani perşembe günü öğleden sonra Danimarka’da rüzgâr santrallarından üretilen elektrik, ülke ihtiyacının yüzde 140’ına ulaşarak yeni bir rekor kırdı.
Danimarka, bu rekorları sık sık kırıyor; rekor kırmadığı günlerde bile elektrik fazlası elde ediyor.
Peki ne oluyor bu enerji fazlası? Perşembe günü bu fazla miktar daha çok Almanya ve Norveç’e verildi. Bedava denebilecek fiyata; çünkü aslında iki ülkenin de böyle bir enerji talebi yoktu.
Almanya ve Norveç bu sayede hidroelektrik santrallarını kullanmadılar; yani bir anlamda enerji depoladılar. Ama Danimarka’nın maalesef böyle bir imkânı yok; o yüzden yeterli rüzgâr olmadığı zamanlarda bu ülke en çok Almanya’dan elektrik ithal ediyor ve bu ithalatı da o an geçerli piyasa fiyatından yapıyor.
Çok garip bir çelişki. Çoğu zaman kendi fazla elektriğini bedavaya veren bir ülke, ihtiyacı olduğunda ciddi paraya elektrik satın alıyor.
Daha da ilginci şu: Hem Almanya hem Danimarka Avrupa’da elektrik fiyatının en yüksek olduğu ülkeler. Danimarka’da fiyat 40 dolar/cent, Almanya’da 31 dolar/cent. Türkiye’de ise 13 dolar/cent.
Almanya ve Danimarka’daki bu yüksek fiyatın sebebi, iki ülke halkının temiz enerjiye ve yenilenebilir kaynaklara geçmek uğruna bu yükü gönüllü olarak üstlenmiş olması. İki ülkede de güneş ve rüzgâra ciddi teşvik var.

X