"Gizem Aydoğan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Gizem Aydoğan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Gizem Aydoğan

Gizem Aydoğan

8 Kolay Tohum Çimlendirme Önerisi

5 Eylül 2019

Minik saplardan veya fidelerden bitki yetiştirmek daha kolay elbette. Ancak çimlendirmenin de başka bir tatmini var. Doğada beton altında bile çimlenen bu minik tohumcuklar evde biraz nazlanabiliyor. Sürekli kontrol edince çıkmazmış hesabı. Kolay tohum çimlendirme için birkaç öneri var. Bu püf noktalarına dikkat ederek çimlendirme yapabilirsiniz.

Tohumun eski olup olmadığı nasıl anlaşılır?

Çimlendirmeye geçmeden önce önemli bir nokta var. Tohumunuz boş ise veya çok eskiyse ne yapsanız çimlenmez. Yapmanız gereken şey bir bardağa su koymak. Çimlendirmek istediğiniz tohumları bu suya koymak. Birkaç saat sonra dibe çöken tohumlar kaliteli, yüzen tohumlar eski, çürük veya boştur. Dibe çöken tohumları kullanın.

Kolay tohum çimlendirme önerileri

1. Tohumları toprağa dikmeden önce nemli kağıt peçete içine koyup, bu peçeteyi de kilitli poşete koyup çimlendirebilirsiniz.
2. Tohumları pamukta çimlendirebilirsiniz. İlk okulda yaptığımız fasulye çimlendirme deneyini hatırlayın

Yazının devamı...

Bitkilerin Latince İsimleri ve Anlamları

15 Ağustos 2019

Bir süredir bitkilerle uğraşan biri olarak mutlaka bitkilerin Latince isimleri ne anlama gelir diye araştırıyor ve öğrenmeye çalışıyorum. Bitki bakımı önerilerimi yazarken de sizinle paylaşmaya gayret ediyorum zira bitki aileleri ve türleri ile ilgili en doğru bilgiyi Latince isimleri ile araştırınca elde etmek mümkün. Türkçe veya diğer dillerde çağrıştırdığı nesneye, fikre, renge göre isimler veriliyor. Bu nedenledir ki her sivri dikenli bitkiye kaynana dili gibi isimler veriyoruz ancak kaynana dili olarak anılan bitkiler öyle çok ki bakımı ile ilgili bilgi aradığımız bitki tam olarak hangisi bulmak zor oluyor.

Bitkilerin Latince isimleri neye göre veriliyor?

Halk arasında bilinen isimlerin çokluğu ve gelişigüzelliğine karşın bitkilerin Latince isimleri o bitki türüne hastır yani tektir. Aynı Latince isme sahip iki bitki türü bulmak mümkün değildir. Bitkiler için belirlenen bilimsel Latince isimler, bitkileri sınıflandırmak için önemlidir.

Bitkilerde ikili adlandırma (binomial nomenklatür) sistemi

İkili adlandırma sistemi (binomial nomenklatür) İsveçli doğabilimci Carl Linnaeus tarafından 1700lerin ortalarında geliştirilmiştir. Bitkileri yaprakları, çiçekleri ve meyvelerindeki benzerliklere göre sınıflandırmak suretiyle bu sistemi kurmuştur. Latince isimlerdeki ilk isim 'genus' yani 'cins' ismidir. İkinci isim ise 'species' yani 'tür' ismi olarak belirlenir. Cins (genus), tür (species)'in bir üst basamağıdır.

Bu iki ismi birleştirdiğinizde o bitki türüne özel ve onun özelliklerini ve ait olduğu grubu gösteren bilgiyi vermiş olursunuz. Bitki isimleri yazılırken Genus – Cins isim her zaman Büyük Harf ile başlar. Species – tür ismi ise her zaman küçük harfle yazılır. Bitkilerin Latince isimleri ayrıca italik veya altı çizili olarak belirtilir.

Aşağıda bitkiler için kullanılan taksonomi basamaklarını görebilirsiniz. Benzer taksonomi hayvanlar için de kullanılır. Yani dünyadaki tüm canlı türleri bu şekilde sınıflandırılır.

Yazının devamı...

Az Işık İsteyen 4 Ev Yeşili

5 Ağustos 2019

Bitki bakımı ile ilgili program çekmeye karar verdiğimizde birkaç gün program ismi aradık haliyle. 'Houseplant' için 'ev bitkisi' karşılığına da bir türlü içimiz ısınamamıştı. Bir anda ortaya atılan 'Ev Yeşili' çok tatlı oldu diye düşünüyorum. Bu sebeple bitki yerine ev yeşili dersem şaşırmayın. Şimdi az ışıkla iyi geçinen ev yeşillerine gelelim.

Az ışıkta yaşayabilen bitki ne demek?

Az ışık isteyen demek ışık istemiyor demek değil, öncelikle bunu bir netleştirelim. Bitkiler hayatta kalabilmek için ışığa ihtiyaç duyarlar. Ancak bazıları bol güneş isterken kimi günün çok kısa bir bölümü güneş alsa da yaşamını sürdürebilir. Evin daha az aydınlık bölümlerini bu bitkileri kullanarak yeşillendirebilirsiniz.

Genel kuralımız şu: Pencereden uzaklaştıkça daha koyu yeşil yapraklı bitkiler tercih edin. Yaprağın rengi koyulaştıkça az ışığa daha rahat adapte olabilir anlamına gelir.

Az ışık isteyen 4 bitki önerisi

1. Philodendron scandens

Kalp şekline benzer yaprakları ile philodendron scandens bir tür sarmaşık. Koyu yeşil yaprakları ile evin biraz daha az aydınlık yerlerinde de rahatlıkla yeşerebiliyor. Örneğin bir kitaplık rafından aşağı sarkacak şekilde konumlandırırsanız çok hoş görünebilir. Kurudukça su vermeniz bakımı için yeterli olacaktır. Dilerseniz bir tabure üzerine oturtabilir veya dikey bir çubuğa sardırabilirsiniz.

Yazının devamı...

Sukulentler Nasıl Çoğaltılır?

29 Temmuz 2019

Hangi arkadaşıma ziyarete gitsem kendimi çürüyen yapraklı çiçekleri temizlerken buldum. Bitki yetiştirmek beni müthiş rahatlatıyor. Her yeni yaprakla ben de yenileniyor ve büyüyorum. Sukulent çoğaltma işine de yine böyle yetiştirme aşkıyla dolduğum bir gün girdim.

Sukulent müthiş bir bitki. Normalde bir çiçeğin yaprağı kopup düşünce atarsınız ama sukulentte her yaprak yeni bir sukulente dönüşebiliyor.

İhtiyacınız olan şeyler coco peat denilen hindistan cevizi kabuklu bir tür tropikal toprak, sprey şişesi ve bir sukulent. Coco peat toprağını Hepsiburada’dan aldım çok da memnun kaldım ama pek çok başka yerde satılıyor. Fiyatı uygun bir toprak, bu işe meraklıysanız mutlaka edinin.

Sukulentler için suda çoğaltma yöntemi de var ama henüz denemedim. Denersem yazarım.

Bitki bakımı ile ilgili merak ettiklerinizi Instagram üzerinden sorabilirsiniz.

gizem.aydogan@hurriyet.com.tr

Yazının devamı...

Bitkilerde Sulama İle İlgili 10 Altın Kural

25 Temmuz 2019

“Ben bu işi biliyorum, sulama mı öğreneceğim” diyenlere bir çift lafım var. 3 yaşından beri bitki yetiştiriyorum. Ailem çiftçi artık hepiniz öğrendiniz. Hala sulama ile ilgili kaynakları okuyorum. Neden? Çünkü en çok yanıldığın konu her zaman en çok bildiğin konudur. Sosyal mesajımı da verdiğime göre buyuralım ??

1. Her bitki nemi kökünden almaz. Bazı bitkiler havadaki hem ile büyür ve gelişir. Bu nedenle toprağın bir köşesinden sulama yapmayın. Sulama işlemi bittiğinde saksının üstü tamamen ıslanmış olsun. Toprak takır takır kurumamalı. Ancak sulamadan önce hafifçe kuruması için beklemek kök gelişimini teşvik eder. “Aman ben susuz mu kalacağım” diyen bitkimiz su bulmak için köklerini uzatır.

2. Beslenir gibi düşünün. Ne diyor ünlü düşünür Karatay: Az yiyin sık yiyin. Bitki bakımı da bu şekilde. Haftada 1 bol sulamak yerine 2-3 kez ama az az sulamak daha etkili olacaktır.

3. “Gün ortasında cayır cayır güneş altında çiçek sulanmaz.” 5 yaşındayken elimde hortumla çiçekleri sulamak için dolanırken babaannem tam olarak bu cümle ile bu bilgiyi zihnime yerleştirmişti. Akşamları ve hatta mümkünse geceleri çiçek sulamak daha mantıklı. Ertesi günün güneşi ve dolayısıyla buharlaşması öncesinde yeterince su depolamalarını istiyorsanız gece sulamalısınız.

4. Bitkilerinizin hastalıklardan uzak durmasını istiyorsanız yaprakları olabildiğince kuru tutun. Sulama yaparken fışlatma(!) usulü ile bitki sulamayın. Islanan yapraklarda böcek, yosun, mantar olabileceği gibi kalan su damlaları mercek görevi göreceğinden güneş yanağına da neden olabilir.

5. Suyun köklere indiğinden emin olmalısınız. Bazı topraklar zaman içerisinde kökleri öyle bir sarar ki bitki nefes alamaz. Döktüğünüz su da birkaç yarıktan aşağı iner ama tüm toprağa eşit dağılmaz. Toprak seçimi de bu noktada çok önemli. Çamurlaşan toprak son isteyeceğimiz şey. Geçirgen, suyun ve köklerin rahat hareket edebileceği bir toprak seçmelisiniz.

6.

Yazının devamı...

Aloe Vera Jeli Terörü

22 Temmuz 2019

Durakta bekliyorum…

- Günaydın.
- Günaydın.
- Aa yine almışsın eline bir bitki
- Evet, bu aloe vera, biraz sorunluydu, ofisten birinden aldım, iyileştirmek için eve getirmiştim ve şimdi sahibine geri götürüyorum. Hatta bak yavruladı bile.
- (Elini yavruya uzattı ve kırdı) Çok faydalı bu biliyorsun di mi?
- Aa ne yapıyorsun, neden kırdın?!

Yazının devamı...

Bitki Yetiştiriciliğinin İyileştirici Gücü

12 Temmuz 2019

Armut 20 yıl sonra dibine düştü

Aslında ben bitkilere, ağaçlara ve toprağa doğdum ama yetiştirme kısmına 6 ay öncesine kadar bulaşmamıştım.

Ailem Yalova’da profesyonel tarım yapan bir aile. Ben çocukken şeftali, erik, elma vardı arazilerde; şimdi ağırlıklı olarak kivi ve yaban mersini yetiştiriyorlar. Dolayısıyla henüz 4-5 yaşındayken ağaç nasıl budanır, fidan nasıl dikilir, meyve nasıl toplanır zaten biliyordum. Ancak o dönemlerde bu benim için kaçmak istediğim bir işten ibaretti. Yağmur yağsın da tarlaya gidemeyelim, çizgi film izleyelim diye dört gözle beklediğimi hatırlıyorum :) Akranların sokakta oynarken 7-8 yaşında bir çocuğun elma kovası taşıması takdir edersiniz ki pek de çekici değil.

Üniversiteye geldikten 10 yıl sonra, 3 sene önce başladı bu bitki yetiştirme serüveni bende. Hayatımın zorlu dönemlerinden birinde hep söylediğim gibi “Her şey bir yaprakla başladı”. Yani yıllarca topraktan kaçan ben 20 yıl sonra evi bir ormana çevirmeye başladım. Sanıyorum toprakla uğraşmak bizim ailede genetik :)

Anneler gününde gazetede dağıtılan kalanşoların masaya düşen bir yaprağını plastik bir bardakta suyun içinde köklendirmenin verdiği rahatlık, o dönem müthiş gelmişti. Aylardır hızla ve stresle artan kalbimin atışının yavaşladığını ve beni rahatlattığını bir süre sonra fark ettim. Birkaç ay sonra bir akşamüstü ofisten çıkarken kucağımda 15 kalanşo yaprağı taşıdığımı hatırlıyorum.

O günden beri de gittikçe artan bir keyifle bitkilerle ilgili okuyor, öğreniyor ve ev yeşillerimi çoğaltıyorum.

Bitkilerin rahatlatıcı ve iyileştirici gücü

Yazının devamı...

Cesaret Kadınlara Çok Yakışıyor

16 Nisan 2019

Bugüne kadar beni en çok etkileyen, gerçekten bir hedef ile yola çıktığına inandığım projelerin başında Prima’nın Prematüre Bebekler için yürüttüğü, prematüre bebek bezi geliştirdiği ve bu bezleri hastanelerdeki prematüre bebek servislerine bağışladığı #PrematüreGücü geliyordu.

Bir diğer sosyal sorumluluk projesi Kanser Savaşçıları Derneği’nin Saçım Saçın Olsun projesiydi. Elidor sosyal sorumluluk bilinciyle bu kampanyayı destekledi. Fi dizisi oyuncuları, influencerlar ve kuaförler bu proje için gönüllü oldu. Gerçek bir farkındalık yaratıldı. Saçlarını kestirmeyi aklından bile geçirmeyen kadınlar bu projeye destek vermek için kuaförlerin yolunu tuttu.

Yakın zamanda edindiğim bilgilerle bir marka daha radarıma girmeyi başardı: Benefit.

Benefit Cosmetics Mayıs 2019 boyunca yürüteceği sosyal sorumluluk kampanyası gelirin %3’ünün bağışlandığı PR amaçlı kampanyalardan değil. Mayıs 2019 boyunca Türkiye dahil tam 21 ülkede Benefit Kaş Bar’larda Kaş Şekillendirme Servisleri verilecek. Sıkı durun. Bu kaş barlarda verilen hizmetlerin %100’ü bağışlanacak. Türkiye’de bağış yapılacak adres AÇEV yani Anne Çocuk Eğitim Vakfı. Bu Proje Türkiye’de 2017’de başlatıldı. O günden bugüne de binlerce anne çocuk baba yani aile desteklendi.

Kadınların süper güçlerinin doğru kaynak ve araçlar ile ortaya çıkarılabileceğini savunan marka, dünya çapında yürüttüğü Cesur Olan Güzeldir kampanyasını da bu projeyle destekliyor. Yani diyor ki, siz kadınlar cesur olun çünkü biz arkanızdayız. Gerçekten de kendi kendine cesaret etmek öyle zor ki. Ufak bir rüzgar bile kocaman yelkenleri şişirmek için harekete geçirebiliyor.

Mayıs ayında karşınıza bir Kaş Bar çıkarsa uğramayı ihmal etmeyin.

Çünkü birbirimize destek olunca çok güzeliz.

Siz değerli okuyucularımızın en çok ruhuna dokunan sosyal sorumluluk projelerini bana yazın.

Yazının devamı...