"Faruk Bildirici" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Faruk Bildirici" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Faruk Bildirici

Haber yerine tweet

HÜRRİYET’İN Fenerbahçe muhabiri Ahmet Ercanlar, Fenerbahçe ve Beşiktaş’ın 25 Şubat’taki karşılaşmasından bir sonraki gece iki tweet attı.

27 Şubat gece 00.12’deki ilk tweet’inde, “Bir Fenerbahçe taraftar grubu dün Ankara yolunda mola verdikleri sırada 200 kişilik bir Beşiktaşlı grubun saldırısına uğramış. Bir genç ağır yaralanmış” diyordu. Bir saat kadar sonra attığı ikinci tweet’te de başka bir olaydan söz ediyordu: “Dün gece hakkında duyduklarım inanılmaz... Fenerbahçe taraftar otobüsleri stattan çıktıktan sonra 5 numaralı otobüse köprü çıkışı silahlı saldırı olmuş”.

   Ercanlar’ın yazdıklarına taraftarlardan sosyal medyada itirazlar geldi, tepki gösterenler ile Ercanlar arasında tartışmalar yaşandı. Ercanlar, akşama doğru geçtiği iki tweet’le tartışmaları noktaladı. 16.26’daki ilk tweet’te, “Şimdi emniyet yetkilileri ile Pazar günü yaşanan olaylar ile ilgili konuştum. Onlardan aldığım bilgilendirme ile konuların uzamaması adına buraya yazıyorum” dedi. Hemen ardından attığı tweet’te de, “1. Olay Gebze’deki kavga. Polis bu olayda 4 kişinin yaralandığını belirtiyor. 2. Olayda taraftar konvoyuna bir araç sızmaya çalışmış ve bu araç polis tarafından durdurulmuş. Silah sesi rapor edilmemiş” diyordu. 

   Gelen okur eleştirilerini Ercanlar’a ilettim, ancak yazılmak üzere görüş belirtmedi. Hürriyet Spor Müdürü Mehmet Arslan’a da Ercanlar’ın bu konuda haber yazıp yazmadığını sordum, “haber yazmadığı” yanıtını aldım. Bu soruyu sormamın nedeni, Doğan Medya Yayın İlkeleri’nin 27. maddesinin Hürriyet mensuplarının “elde ettikleri haber ve bilgiyi sadece gazeteye vermelerini” öngörmesi. Aynı madde sosyal medyada “..kişi ya da kurumların teyit edilmemiş bilgilerle zan altında bırakılmamasını” da içeriyor.

   Ercanlar’ın da her Hürriyet mensubu gibi gelen bilgi ya da duyumu önce araştırması, sonra haber yapması, ancak gazetede yayınlanmaması halinde yöneticilerinden izin alarak sosyal medyada yazması gerekirdi. Fakat Ercanlar, gazeteye haber yapmamış ve yeterince araştırmadan Twitter’a yazmış.

Emniyet ile ilk tweetlerinden neredeyse 15 saat sonra konuşmuş. Polis yetkilileri ile konuşunca “saldırı” gitmiş “kavga” gelmiş. Ayrıca polis silah kullanıldığını teyit etmemiş. “Saldıranlar” ile ilgili isimlendirmelerden de vazgeçmiş. Bu süreç, baştan aşağı gazetecilik hatası yüklü.

 

ŞEFFAFLIK VE OKUR

ÜMİT Güçlü adlı okur, gönderdiği e-postada soruyordu; “Zeynep Zor’un Hürriyet ile ilişiği kesildi dememiş miydiniz? Dalga mı geçiyorsunuz bizimle?”

   Okurun ne demek istediğini, Seyahat Eki ve dijitalde Gezginler bölümüne bakınca anladım. Zeynep Zor’un “Büyülü İsviçre Alpleri’ne rüya gibi bir yolculuk” başlıklı bir yazısı yayımlanmıştı.  

Halbuki 25 Eylül 2017 tarihli yazımda, Zor’un gazeteyle ilişiğinin kesildiğini yazmıştım. Sosyal medya paylaşımlarında “ürün yerleştirme” yaptığı şikayetini ilettiğim Dijital İçerik Direktörü Ercüment İşleyen, Zor’dan Instagram profilindeki “Hürriyet Seyahat Yazarı” ve “Hürriyet Aile Yazarı” ifadelerini çıkarmasını istemiş, o da bunu kabul etmeyince gazeteyle ilişiğini kesmişti.

    Ben de İşleyen gibi Zor’un bu unvanları kullanmasının yanlış olduğunu düşünüyordum; o yazımda da bunu vurgulamıştım. Dijitale dışardan yazanların reklam yapmalarına, Hürriyet elemanı olmadıkları için farklı bakılabileceğini belirtmiş, ancak bu kişilerin Instagram profillerinde “Hürriyet yazarı” unvanı yazmalarının gazeteyle özdeşleşmeleri anlamına geleceğine dikkat çekmiştim.

Dijitale dışarıdan yazanların reklam/ürün yerleştirme yapmaları konusu, daha sonra gazete içindeki çeşitli toplantılarda da konuşuldu. Ben de yazımda dile getirdiğim görüşleri yineledim. Birim yöneticileri ile bu yazarların profillerinde “Hürriyet yazarı” unvanı kullanmamaları konusunda görüş birliği sağladık.

   Ben yazılarının linkini de profillerinde paylaşmalarına karşı çıktım. Fakat arkadaşlar, Instagram’da yazıların linkinin Twitter’daki gibi profilden bağımsız paylaşılamadığını hatırlattılar. Bunun üzerine yazıların linkinin profilden paylaşılmasına itirazımı geri çektim. Bütün bunlar beş ay kadar önceydi.

Hürriyet Seyahat Editörü Serkan Ocak, şimdi o konuşmalarımızdan hareketle Zor ile yeniden görüşmüş. Zor, bu kez profilinde “Hürriyet Seyahat Yazarı” ve Hürriyet Aile yazarı” unvanı kullanmamayı, ilkelere uygun davranmayı kabul edince yeniden yazmaya başlamasına karar vermiş.

Elbette editörler kararlarını değiştirebilir. Ama bunu okuru bilgilendirerek, gerekçelerini açıklayarak yapmalı. Okurun aldatıldığı duygusuna kapılması böyle önlenir. Ayrıca Instagram’da teknik bir gelişme oldu. Artık yazıların linkleri öykülerde paylaşılabiliyor, profilden link vermeye gerek kalmadı.

 

KAMUOYU ARAŞTIRMALARI

 

SEÇİM ittifakı ve seçim yasası değişikliğinin, hatta erken seçimin gündemde olduğu bugünlerde yine medyada kamuoyu araştırmaları yayınlanıyor. Ama çoğu zaman araştırmaların yayınlanmasıyla ilgili kurallara uyulmuyor.

Doğan Yayın İlkeleri, bu araştırmaların yayınıyla ilgili kuralları, “haberlerin hazırlanması ve yayınlanmasıyla ilgili süreçlerde adil olunması, gerçeğe bağlı kalınarak haberin özünün bozulmaması” hakkındaki 18. maddede düzenliyor:

“Kamuoyu araştırmalarıyla ilgili bütün haberlerde, yapan kuruluşun adı, kimin talebi ve finansmanı ile yapıldığı, tarihi, görüşülen kişi sayısı ve araştırma yöntemi açık olarak belirtilir.”

Demokrasi çarkının işlemesi ve okurun doğru bilgilendirilebilmesi açısından bu kural çok önemli. Bir araştırmayı yazarken sadece partilerin alacağı varsayılan oy oranlarını vermek, okuru bilgilendirmek demek değildir. Okurun sağlıklı değerlendirebilmesi için araştırmayı kimin yaptırdığı, nerede, nasıl, kaç kişiyle ne zaman yapıldığı gibi bilgileri de vermek gerekli. Siyasi partilerin araştırma sonuçları açıklayarak, kamuoyunu yönlendirme çabasına karşı bir gazetecilik önlemi bu.

HAFTANIN ENGELLENENLERİ:

SULH Ceza Hakimlikleri’nin, bu hafta erişiminin engellenmesine karar verdiği hurriyet.com.tr haberleri şöyle:

   * Reza Zarrab’ın “Arayıp haber yazmama karşılığı 1 milyon TL rüşvet istediler” iddiası üzerine Yeni Şafak gazetesi, internet sitesinde 23 Aralık 2013’te Reza Zarrab’la yapılan bir telefon görüşmesinin ses kaydı yayınlanmıştı. Diğer haber siteleri de Yeni Şafak’taki bu haberi aktarmıştı. Yeni Şafak’ın başvurusu üzerine bu haberlere –yani kendi haberine- erişim engellendi.

* Kayışdağı’nda bir kaz çiftliğinde zorla alıkonulan cinsel istismar mağduru dört küçük kızın kurtarıldığı operasyon haberine erişim, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın başvurusu üzerine engellendi.

* Erman Toroğlu’nun Hürriyet’te 2009’da Ankaragücü ve Ankaraspor’un birleşmesini konu aldığı köşe yazısı, eleştirdiği isimlerden biri olan dönemin Ankaragücü Asbaşkanı M.Kemal Ünsal’ın talebiyle engellendi.

* Kırklareli Babaeski Devlet Hastanesi’nde 6 aylık bebeğin kolundaki alçı çıkarılırken bir parmağının kesildiği iddialarına ilişkin idari soruşturma başlatılmasına dair Anadolu Ajansı haberi.

* “Bitlis’te bir vali yardımcısı ve üç kaymakam ihraç edildi” haberi.

* “Kırklareli Devlet Hastanesi’nde bir doktorun 16 yaşında bir kız çocuğu olan hastasını taciz ettiği iddiasıyla soruşturma başlatıldı” haberi.

* Hürriyet Pazar’da “Miss Turkey” adaylarının tanıtıldığı haber.

* Galatasaraylı bir futbolcunun, adının aşk dedikodularına karıştığı bir psikolog ile görüntülenmesini konu alan magazin haberi.

* Gazeteci Haydar Meriç’in öldürülmesiyle ilgili soruşturma kapsamında gözaltına alınan bir şüphelinin, yurtdışına kaçan ağabeyini suçlayan savcılık ifadesini esas alan bir haber.

 

OKURDAN KISA KISA

Prof.Dr.Nevzat Gözaydın:  “Hababam firar” haberinde suçluların adliyenin tavanından kaçmaya çalışırken aşağı düştükleri bilgisi hemen aynı cümlelerle iki kez tekrarlanmış. Daha ne kadar bu tür sütun doldurma umursamazlığına izin verilecek? Bir redaktörünüz yok mu?(24 Şubat)

Emrah Zıraman: İnternette “Hollanda’yla yeni gerilim” haberinde Erciyes’teki snowboard yarışmasına Hollanda ve G.Kore’nin katılmayacağı bilgisi veriliyor. Tamamen niyet okuma üzerine kurulmuş. “Hollanda’nın kararında iki ülke arasında siyasi gerginliğin ve sözde Ermeni soykırımı kararını tanımasının etkili olduğu belirtildi.” Kim belirtti? Bunun cevabı yok. (25 Şubat)

Mehmet Gürbüz: Rica ediyorum şu tık alma haberciliğinden vazgeçin. Bugün yine “...Mehmed’in efsane kadrosu açıklandı” başlığının altında bununla alakalı en ufak bir şey yok. Umarım bu düzelir.

S.Ayla Özbilen: Bulmaca çözmekten zevk alıyorum ama 70 yaşında olduğum için okumakta zorlanıyorum. Lütfen büyük punto kullanın.

Birgül Ergev: “Selanik de anne dedi” haberinde “şevkat” yazılmış. Doğrusu elbette şefkat. Sevecenlik anlamında. Kelimenin şevk ile ilgisi yok. Tek harf diye küçümsemeyin. V  ile yazılırsa devrilen çam büyük olur.(26 Şubat)

X

YAZARIN DİĞER YAZILARI