"Erdal Sağlam" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Erdal Sağlam" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Erdal Sağlam

Yüksek enflasyonda hesaplar karışmış görünüyor

DÜN açıklanan mayıs ayı enflasyon verisiyle birlikte, bir önceki aya göre çok küçük bir düşüş sağlandı ancak enflasyon yine beklentilerin üzerinde çıktı. Tüketici fiyatları mayıs ayında yüzde 0.45 artarak yıllık bazda yüzde 11.7 oldu. Nisan sonu itibariyle yüzde 11.9 ile son dönemin en yüksek seviyesini gören yıllık enflasyonda, mayıs sonunda ancak binde 2’lik gerileme sağlanması, bundan sonrası için hesap ve beklentileri de karıştırdı.

Analistler, yeni endeks nedeniyle hesaplarda bazı karışıklar, iniş çıkışlar olduğunu belirterek, tahminin zorlaştığını söylüyorlar. Buna karşılık yıl sonu itibariyle Merkez Bankası’nın hedefi ve yüzde 8.5’lik tahmininin epey üstünde bir rakam göreceğimiz kesin. Ancak yıl sonu tek haneli rakamlara inip inmeyeceğimiz yine tartışma konusu.

Yabancı banka analistlerinin yorumlarının da birbirlerinden farklı olduğu görülüyor. Örneğin Nomura iktisatçıları, enflasyonda en yüksek oranın geride kaldığının artık onayladığını belirtip, yıl sonunda yüzde 9.5 civarında bir rakama inilmesini bekliyorlar.

Goldman Sachs Ekonomik Araştırma raporuna göre ise bu yıl enflasyon iki kez zirve görecek, bunlardan ilkini nisan sonunda atlattık. Goldman Sachs, eylül ayı sonunda ise yıllık enflasyonun yüzde 13’e yaklaşarak, bu yılki ikinci zirvesini göreceğini tahmin ediyor. Ancak yılın son çeyreğinde enflasyonun geri gelmeye başlayacağını ifade ediyor.

Şahsen, yerli ve yabancı banka analistlerinin, çeşitli nedenlerle tahminlerini düşük tuttuğunu sanıyorum. Özel sohbetlerimizden de piyasa oyuncularının, yıl sonunda da enflasyonun çift hanede kalmasına hazırlıklı olduğunu biliyorum.

Çekirdek enflasyonun kur geçişkenliği devam etmesine rağmen yüzde 9.4 ile yatay kalması dikkat çekti. Bu durumun büyük oranda sabit ağırlık uygulamasına geçilen metodoloji değişikliğinden, giyim ve ayakkabı grubunun yarattığı etkiden olduğunu savunan analizler var.

Yıllık üretici fiyatları endeksi ÜFE’deki son bir aylık düşüş ise 1 puanı buldu. Nisan sonunda yüzde 16.4 olan ÜFE artışları mayıs sonunda yıllık yüzde 15.3’e geriledi. Petrol ve enerji fiyatlarındaki düşüşün maliyet etkisini azalttığı görülürken,  buna rağmen ÜFE’deki yüksek seyrin devam etmesi nedeniyle, çekirdek enflasyonda da önemli bir düşüş beklenmediği kaydediliyor.

MERKEZ BANKASI TAVRI SÜRERSE

Endeksteki metodoloji değişikliğinin mayıs ayında yıllık gıda enflasyonunu artırıcı etki yaparken, giyim ve ayakkabı grubunun yıllık enflasyonu düşürdüğü, bunun da beklentilerin altında kalan çekirdek enflasyona kıyasla beklentilerin üstünde gerçekleşen gıda fiyatlarını açıkladığını belirten analizler bulunuyor. Aynı nedenle gıda enflasyonunda yaz aylarında olumlu baz etkisiyle oluşabilecek düzeltmenin beklenenin altında kalabileceğini ve manşet enflasyonun çift hanede kalabileceği tahminleri de yapılıyor.

Yıl sonunda ise son çeyrekteki hızlı düşüşle, oranın yüzde 9 ve 9.5 olacağını tahmin eden analizlere de sıkça rastlanıyor. Tabi ki bu tahminleri yapanların, kurlarda yeniden önemli artış olmayacağı, Maliye’nin vergi artışı yapmayacağı gibi varsayımları olduğunu da söylemek gerek.

Yeni çıkan enflasyon oranıyla Merkez Bankası’nın faiz kararı ne olur derseniz; piyasaların beklentisinin, “Merkez’in mevcut faiz oranlarını koruyacağı “ yönünde ağırlıklı olduğunu söyleyebiliriz.

Merkez Bankası asıl görevi olan enflasyonla kararlı biçimde mücadele etmeyip, gıda fiyatları gibi günah keçileri yaratılarak, “mış gibi” yapıldığı sürece enflasyon gerçekten düşük düzeylere gelemeyecek, bu durum artık kesinleşti.

X