"Erdal Sağlam" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Erdal Sağlam" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Erdal Sağlam

Not indirimi neden gündeme geldi?

Farkında mısınız; AKP iktidarının ilk dönemlerinde IMF ve rating kuruluşları sıkça eleştiri konusu edilir, verdikleri kararlar nedeniyle suçlanırlardı.

Son yıllarda ise durum tersine dönmüş, rating kuruluşları için politikacılar kötü sözler etmemişti. İşte son günlerde yeniden rating kuruluşlarının suçlanmaya başladığını görüyoruz. Çünkü ekonomide yapılan yanlışlar devam ederse yeniden ‘rating indirimi dönemi’ tehlikesi var.
Cuma günü yapılacak Moody’s açıklamasında rating indirimi olacak mı bilmiyorum ama şurası açık; şimdi olmasa bile bir dahaki rating döneminde puanın indirilmesi ihtimal dahilinde.
Nedeni açık; küresel ekonomideki değişim dönemine hazırlık yapması gereken Hükümet ve ekonomi yönetimi, bunun yerine açılmayı ve temkinli tutumu terketmeyi tercih etti. Bölgesel riskleri ve küresel ekonomideki değişimi yanlış okuyan, daha doğrusu ‘bize bir şey olmaz’ deyip gevşemeyi tercih eden yönetim, böyle yaparak puan indirimlerini yine gündeme taşıdı. Kendileri indirirken, başka ülkeler bu dönemde neden faiz artırdılar, hiç düşünmedi.
Nasıl ekonomide doğrular yapıldığı için puan artırımları yapıldıysa, şimdi de yanlışlar nedeniyle puan indirimi gündemde. Rating kuruluşları belirledikleri kriterlere göre değerlendirme yapıyor, buna göre yeni kararlarını belirliyorlar.
Aslında rating kuruluşlarının, diğer uluslararası kurumlar gibi, 2008 krizinden sonra değerlendirmelerinde esnek davrandıklarını, bazı riskleri puanlandırmak için beklemeyi tercih ettiklerini söyleyebiliriz. Ama bu esneklik sadece Türkiye için uygulanmadı, tüm ülkeler için geçerliydi.
Şimdi ise küresel finans ortamındaki değişikliğe hızla yaklaşıyoruz. Yeni şartlara uyum sağlayamayan ekonomiler, rating puanlarıyla uyarılmaya başladı. Çünkü şimdiden uyarılmazsa, değişim dönemi bizim gibi gelişmekte olan ülke ekonomilerine fatura, çok daha ağır çıkacak.

6 AYDIR KONUŞULUYOR

Piyasa analistleri özellikle iktisatçılar, şu anda varolan Türkiye’ye ilişkin rating puanlarının yüksek olduğunu kabul ediyorlar. Sadece Türkiye değil, benzer ülkelerde de aynı durumun varlığına dikkat çekiyorlar. O nedenle Türkiye’nin puanlarının yüksekliğinin fazla dikkat çekmediği görüşündeler.
Özetle; piyasalar bu Cuma günü olmasa bile yakında, birkaç ay içinde bir rating indirimini zaten bekliyorlar. Aslında bu beklentinin yaklaşık 6 aydır var olduğunu da söylememiz gerekiyor.
Peki, ne oldu da, bakanlar AKP yöneticileri sanki Cuma günü puan indirimi olacağını öğrenmişler gibi demeçler vermeye başladılar. Dün itibariyle ekonomi yönetimine Moody’s’den gelen resmi bir bilgi olmadığını biliyoruz. Hazine’ye bu tür bilgiler bir gün öncesinden gelir, o nedenle bugün belki haber gelebilir. Bakan ve parti yöneticilerinin 3 gün önceden ‘bu indirim gelecek’ varsayımıyla demeçler vermeleri garip, eğer sadece özel tahminleri üzerine bu tür demeçler verdilerse, çok açık söyleyelim; bu ekonomiye açıkça zarar vermek demektir.
Piyasaların içeriden bilgi alıp almadığı ise dünkü gelişmelere baktığımızda belli olmadı; çünkü içeriden bilgi gelse çok daha büyük bozulma olurdu. Piyasalar da bakanın söylediklerine bakıp fiyatlandırma yaptıysa, o da garipliği artırıyor...
Özetle; Moody’s siyasi riski göze alır bu Cuma günü rating indirimi açıklar mı bilinmez...

X