"Erdal Sağlam" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Erdal Sağlam" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Erdal Sağlam

Bankaların 2018 tahminleri ve olası sonuçlar

BÜYÜK bankaların 2018 yılına ilişkin bütçeleri belli olurken, makro hedefler ve kredi-mevduat ilişkileri için tahminleri de ortaya çıkmaya başladı. Aslında bu tahminleri, üç aşağı beş yukarı, ciddi bütçe çalışmaları yapan büyük özel sektör firmalarının tümü için geçerli sayabiliriz.

İş Bankası 2018 yılı için yüzde 4.1 büyüme oranı tahmin ederken, enflasyonu da yüzde 10.2 olarak aldı. Garanti Bankası ise 2018 yılı için yüzde 4.5 büyüme tahmin ediyor. Garanti Bankası’nın dolar kuru tahmini ise 4.14 TL olarak gözüküyor.

Bankalar bu tahminleri yaptıkları bütçe çalışmalarına baz olarak alıyorlar.  Dolayısıyla özel sektörün kendi hesaplarını yaparken, kabaca; büyüme rakamlarını yüzde 4-4.5 oranlarında tahmin ettiklerini, bu yılın enflasyon oranını yüzde 10 civarında, hatta yıl içinde çift hane olarak baz aldıklarını, kurlardaki artışı da yüzde 20 civarında düşündüklerini görebiliyoruz. Aslında büyük reel sektör firmaları ile konuştuğumuzda, bu tahminlerin benzer olduğunu görüyoruz.

Bu rakamların resmi rakamlardan epeyce farklı olduğu görülürken, özel sektörün kendi tahminlerini baz alarak plan yaptığını, dolayısıyla sonunda bu rakamların gerçekleşme ihtimalinin daha yüksek olduğunu da hatırlatalım.

İş Bankası sektör için yüzde 12-13 mevduat büyümesi, yüzde 13-14 gibi kredi büyümesi öngörüyor. Garanti Bankası ise bu yıl aktiflerin yüzde 10, kredi büyümesinin yüzde 14-15 oranlarında olacağını, yabancı para kredi büyümesinin yatay olacağını hesaplıyor. Konut kredilerinde yüzde 11, ihtiyaç kredilerinde yüzde 14, kredi kartlarında yüzde 13 ve TL ticari kredilerinde yüzde büyüme beklerken, TL mevduatların yüzde 15, yabancı para mevduatların yüzde 5 oranında büyümesini öngörüyor.

FAİZ ARTIŞI KAÇINILMAZ

Bazı analistler KGF kredilerinin devam edeceği varsayımının bu artış rakamlarında pek göz önüne alınmadığı, yani daha yüksek çıkabileceği görüşündeler. Buna karşılık kredi ve mevduat rakamlarındaki büyüme rakamlarını iyimser bulan bankacılar da bulunuyor.

Bu tahminlerden yola çıkarak, bankaların mevduat ve kredilerde 2017’de başlayan ivmenin, biraz yavaşlasa bile, bu yıl da süreceği varsayımı içinde bulunduklarını söyleyebiliriz.

Yine bu rakamlardan yola çıkarak, yabancı kaynak kullanımının 2017 yılı kadar rahat olmayacağının görüldüğünü, dolayısıyla mevduatlarda bu kadar artışın nasıl sağlanacağının tartışılması gerektiği ortada. Bu kapsamda kredi-mevduat hedeflerini göz önünde tuttuğunuzda özellikle mevduat toplayabilmek için bankaların faiz oranlarını yüksek tutacaklarını, mevcut faiz seviyesinin oldukça  üzerine çıkacağını söylemek, tahmin ederim ki yanlış olmaz.

Yine, toplanan mevduatların neredeyse yüzde 150’si kadar kredi kullandırıldığı, buradaki açığı kapatan yabancı kaynağın bu yıl rahat temin edilemeyeceğini düşünürsek, faizlerde artış beklentisini bir kez daha hatırlatmak gerekir.

Bütün bu hesapların Türkiye’ye özgü önemli risklerin banka hesaplarında fazlaca yer verilmeden yapıldığını da söylemek gerekir. Kredi ve mevduat rakamlarının ağır ceza ve yükümlülükler karşısında bu büyüme oranlarına çıkmasının söz konusu olamayacağını bankacılar da biliyorlar. Ancak hesaplarını doğal olarak bu risklere göre yapmıyorlar.

Bu riskler realize olursa, sadece bankaların kendi rakamları değil, büyüme, enflasyon ve kur tahminlerinin de çok olumsuz etkileneceğini hatırlatmak gerekiyor.

O nedenle bankalar ve özel sektörün yıla nispeten iyimser tahminlerle başladıklarını söylemek, sanırım yanlış olmayacak.

X