"Emre Dorman" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Emre Dorman" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Emre Dorman

Erdemin 40 kuralı

SORUMLULUK bilincine sahip erdemli kullar, en güzel şekilde Allah’ın kurallarına uyarlar.

Allah bize doğru olanı eğri olandan ayırmamız için gerçeği apaçık gösteren deliller indirmiştir. Allah, kötülükten sakınan ve erdemli olan kullarını rızası ve cennet mükâfatları ile müjdelemiş, zulmederek haksızlıklara sapan kullarını ise uyarıp tehdit etmiştir. Allah’ın bizi uyarması bile sonsuz rahmetinin bir neticesidir. Allah böylece bizi kötülüklerden alıkoymak istemektedir. Kurallar insanlar içindir. Allah için uyulan her kural, kul ile Allah’ı birbirine bağlar. Kulu Allah’a yakın, hatadan uzak tutar. Bizi Allah yarattığı için, bizi kötülükten alıkoyarak iyi olana yönelmemizi sağlayacak şeyleri de en iyi o bilir. Hem dünyamızı hem de ahiretimizi düşünüyorsak eğer Allah’ın kurallarına kulak vermemiz gerekir.

KURALLAR BİZİM İÇİNDİR

Allah, kurallarını bizim için bildirmiştir. İnsan, kendisi için hayırlı olana yönelmelidir. Gerçek anlamda iman etmek ve inancının gereklerini en güzel şekilde yerine getirmek isteyen kişi, öğretilerin en güzeli olan ilahi mesaj karşısında derin bir saygı ve ürperti duymalı ve Allah’ın merhametini ile onun rehberliğinde yol almalıdır:

Allah, bütün öğretilerin en güzelini, kendi içinde tutarlı, (gerçeğin) her türlü ifadesini çeşitli biçimlerde tekrarlayan bir ilahi kelam şeklinde indirir; (bir ilahi kelam ki) Rablerine karşı derin bir saygıyla titreyenlerin ondan tüyleri ürperir; (fakat) sonunda Allah’ı(n rahmetini) hatırlayınca kalpleri ve tenleri yumuşar, sakinleşir. İşte Allah’ın rehberliği böyledir: (Doğruya yönelmek) isteyeni bu şekilde doğru yola eriştirir; Allah’ın saptırdığı (sapmayı dileyen) (kişi) ise, hiçbir yol gösterici bulamaz.” (Zümer suresi 23)

UYARILARA KULAK VERELİM

İnsanlığın doğru yol rehberi Kuran, Allah’a kulluk bilinci içinde sorumluluklarını bilen, en güzel şekilde yerine getirmek isteyen, insan onuruna yaraşır imanlı ve erdemli bir hayat yaşamak için gönülden bir çaba gösteren kullar için ilahi kuralları bildirir. Kuran ayetlerinden hareketle dikkat etmemiz gereken en temel şeyleri şu şekilde sıralayabiliriz:

1- Allah’a içtenlikle inanalım ve ona hiçbir şeyi ortak koşmayalım.

2- Aklımızı kullanalım. Aklımızı başkalarına teslim etmeyelim.

3- Kuran’ı anlamak ve hayatımıza yansıtmak üzere okuyalım. Peygamberlerin ve inananların güzel özelliklerini örnek alalım.

4- İhlaslı ve samimi olalım.

5- Öldürmeyelim. Allah’ın aziz kıldığı cana kıymayalım.

6- Haksızlık, adaletsizlik etmeyelim.

7- Haram ve günahlardan uzak duralım.

8- Nefsimize yenik düşmeyelim. Kendi kendimizi kınamayı bilelim.

9- Ahlaklı ve erdemli olalım.

10- Daima şükredelim, nankörlük etmeyelim.

11- Sözümüze sadık olalım. Yakınlarımız aleyhine dahi olsa şahitlikten kaçınmayalım.

12- Yalandan uzak duralım. Yalan yere yemin edip şahitlik yapmayalım.

13- Kibirlenmeyelim. Yürüyüşümüzde, davranışlarımızda ve ses tonumuzda ölçülü ve doğal olalım.

14- İnsanlardan yüz çevirmeyelim. İhtiyaç sahiplerini gözetelim.

15- Yaptığımız iyilikleri çok görerek başa kakmayalım.

16- Okuyalım, düşünelim, araştıralım.

17- İçtenlikle dua ve ibadet edelim.

18- Allah’tan af dileyelim. Onun rahmetinden ümit kesmeyelim.

19- Allah’ın rızasına uygun yaşayalım. Allah’tan razı olalım.

20- İçtenlikle tövbe edelim. Hatalarımızda ısrar etmeyelim.

21- Sabır ve güven içinde Allah’tan yardım dileyelim.

22- Affedelim, merhamet edelim. Affedilmeyi hak edelim.

23- Öfkelenmeyelim. Kabalık etmeyelim. Özür dilemeyi bilelim.

24- Güzel söz konuşalım. Güzel söz ve öğüde kulak verelim.

25- Lüzumsuz söz ve davranışlardan uzak duralım. Vaktimizi boşa harcamayalım.

26- Öğüt verip hatırlatalım. Hatırlatırken kendimizi de unutmayalım.

27- Dinde baskı ve zorlama yapmayalım. İnsanları Allah’tan ve dinden uzaklaştırmayalım.

28- Barışı esas alalım. Savaş ve kargaşaya engel olalım.

29- Fedakâr olalım. Malımızla ve canımızla Allah yolunda seferber olalım.

30- Çalışkan olalım. Bir iş bitince hemen yeni bir işe koyulalım.

31- İşlerimizi birbirimize danışalım. Yardımlaşalım.

32- Emaneti ehil olanlara verelim. Yakınlarımızı kayırmayalım.

33- Dedikodu yapmayalım. İnsanlara kötü lakaplar takmayalım.

34- Çirkin iş ve edepsizliği yaymayalım. Zanna uymayalım. Açık delil üzere olalım.

35- Mezheplere ayrılmayalım. Ötekileştirmeyelim. Birlik olalım.

36- Hayırlarda yarışalım. Birbirimize destek olalım.

37- Zalimlere eğilim göstermeyelim. Haksızlık karşısında dik ve kararlı duralım.

38- Allah yolunda mücadele edelim. Maddi menfaat gözetmeyelim. Karşılığı yalnız Allah’tan bekleyelim.

39- Allah’a dayanıp güvenelim. Allah’ın da güveneceği biri olalım.

40- Allah’ın sınırlarını aşmayalım. Şeytanın adımlarını izlemeyelim.

 Şimdi Rabbinizden size (bu ilahi kelam yoluyla) anlama ve kavrama araçları verilmiştir. O halde, kim (vahyin gösterdiği hakikati) görmek isterse kendi lehine ve kim de körlüğü tercih ederse kendi aleyhine davranmış olur. Ve (kalbi katılaşmış olanlara de ki): Ben sizin bekçiniz değilim!” (Enam suresi 104)

KURAN OKUNURKEN NE YAPMALI?

KURAN hayat kitabıdır. İnsana hayat veren bir kitaptır. Kuran her Müslüman’ın hayat rehberi ve başucu kitabı olmalıdır. Kuran’ı sürekli olarak okumak gerekir. Bu yüzden Rabbimiz işimizi kolaylaştırmış ve Kuran’ı okumadan önce kovulmuş şeytandan ona sığınmamız dışında herhangi başka bir gereklilik koymamıştır: “Kuran okuyacağın zaman, hemen o kovulmuş şeytana karşı Allah’a sığın.” (Nahl suresi 98)

Aynı şekilde Kuran okunurken de ayetleri üzerinde düşünebilmek, alınması gereken ibretleri alabilmek ve Allah’ın rahmeti ile buluşmak için Kuran’ı kendi aramızda konuşmadan dinlemek dışında bir şart bulunmamaktadır: “Kuran okunduğu zaman onu dinleyin ve susun ki, size rahmet edilsin.” (Araf suresi 204)

Şüphesiz sözlerin en güzeli ve en fazla ciddiye alınması gerekli olanı Allah’ın sözleridir. Allah’ın sözlerini gerek okurken gerekse dinlerken bu ciddiyeti ve özeni göstermek gerekir. Kuran, bir takım işlerle uğraşırken ya da kendi aramızda sohbet ederken arkada çalan fon müziği değildir. Allah’ın sözleri söz konusu olduğunda diğer herkesin sesi ve sözü kesilir. Bu yüzden Allah’a olan saygımızın bir gereği olarak Kuran’ı okurken ve dinlerken gereken hassasiyet gösterilmelidir.

AŞILAYICI RÜZGÂRLAR

RÜZGÂRLARI aşılayıcılar olarak gönderdik.” (Hicr suresi 22)

Hem Dünya’nın içindeki fiziksel oluşumlar üzerine yapılan araştırmalar hem de bitkiler üzerine yapılan araştırmalar, rüzgârların aşılayıcı özelliğinin önemini göstermiştir. Rüzgârlar, bitki tozlarını bir yerden başka bir yere taşıyarak bitkilerin üremesinde önemli rol oynarlar. Bununla birlikte rüzgârlar, yağmurun yağabilmesi için yağmur bulutlarını da aşılarlar. Böylece rüzgârlar aşılayıcı fonksiyonlarıyla Dünya’daki yaşam için olmazsa olmazlar listesindedir.

HARİKA SİSTEM

Görüldüğü gibi Kuran’da, yaşamımız için gerekli olan rüzgârlara dikkat çekilmiş ve rüzgârların aşılayıcı özelliği vurgulanmıştır.

Dünya’nın dönüşünden, üzerindeki yer şekillerinden, alçak ve yüksek basınç alanlarına kadar birçok faktör rüzgârların oluşumunda etkilidir. Rüzgârların, taşıdıkları parçacıklar ile havada serbest şekilde bulunan su buharını aşılamaları sayesinde bulutlar oluşur. Şayet rüzgârlar bu görevlerini yerine getirmeselerdi, yağmur yağdıran bulutlar oluşamazlardı. Yağmur olmayınca da yaşam mümkün olmazdı. Rüzgârların görevleri bununla sınırlı değildir. Atmosferde tonlarca ağırlığa sahip bulutların sürüklenmesi ve hava ile sürtünen bulutlarda negatif ve pozitif elektrik yükleriyle aşılamanın oluşması da rüzgârlar sayesindedir. Az önce de ifade edildiği gibi rüzgârlar olmasaydı bulutlar oluşmazdı. Oluşacakları düşünülse bile, o zaman da bulutlar, buharlaştıkları okyanusların ve denizlerin üstüne yağacakları için yeryüzündeki canlıların var olması mümkün olmayacaktı. Rüzgârlar, bulutların oluşumundan hareket etmelerine kadar birçok görevi yerine getirirken aynı zamanda bu sayede yağmurun sadece suyun buharlaştığı denizlerin üzerine değil karalara da yağmasına sebep olmakta ve bu şekilde canlı yaşamın devamı sağlanmaktadır. Yaratıcımız olan Allah, her şeyi olduğu gibi bunu da mükemmel bir şekilde planlamıştır. Bu oluşumlardaki incelikler, mükemmellikler ve detaylar ise Allah’ın kudretinin, sanatının, bilgisinin ve gücünün sınırsızlığını anlamak isteyenlere birer işarettir.

KURAN VE DUA

Rabbim!... Bizi koruyucu şefkatinle kuşat! Çünkü sen merhametlilerin en merhametlisisin.

(Araf suresi 151)

X