"Doğan Hızlan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Doğan Hızlan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Doğan Hızlan

Belki artık müzik albümü yazamayacağım

Bilindiği gibi sinema sektörüne teşvikler ve kolaylıklar getiren ve çeşitli sorunlara çözümler üreten bir yasa değişikliği geçtiğimiz günlerde TBMM’den geçerek yasallaştı.

Benzer bir biçimde kitapta KDV’nin sıfırlanması gibi yayıncılık sektörü için son derece önemli bir adım atıldı. Bütün bunlar Türkiye’de kültür hayatının gelişmesi açısından son derece sevindirici yanlar taşıyor.

Müzik sektörü de aynen sinema ve yayıncılık sektörleri gibi yeni bir yasal düzenlemeyi bekliyor.

Müzik sektörü özellikle internetin yaygınlaşmasıyla birlikte büyük bir değişim yaşıyor. Dijital dünya çok çeşitli uygulamaların ve sosyal platformların birer müzik kullanıcısı haline gelmesine yol açtı. Dünyanın gelişmiş ülkeleri kendi müzik endüstrilerini ve sanatçılarını korumak için dijital çağın gereklerine uygun yasal değişimleri hemen gerçekleştirdiler.

Türkiye ise müzik kullanımının şu an yüzde 80’i internet üzerinden yapılmasına karşın yasalarda bir değişim yapıp çağın gereklerinin yerine getirilmesini bekliyor. Adeta dev internet şirketleri üzerinden Türk müziği yağmalanıyor. Yabancı şirketler ve sanatçılar uluslararası bazda korunup teliflerini toplarken Türk müziği korumasız.

Müzik sektörünün yakınmalarının özeti bu. Anlaşılıyor ki yasa çıkmazsa durum daha da kötüleşecek .

Her hafta bu köşede size yeni CD’leri tanıtıyorum. Ne yazık ki kısa zaman sonra yazacak albüm çıkmayacağı için bu tanıtımı yapamayacağım.

Sinemacıların derdine deva olan devletin, müzikçilerin de imdadına yetişmesini bekliyorlar.

Yeni CD’ler, yeni uzunçalarlar çıkaracak güç yapımcılarda kalmazsa o zaman sanatçının emeği de yok olup gider.

Konuştuğum müzik yapımcıları bana durumlarını şöyle anlattılar.

5846 sayılı Fikir ve Sanat Yasası’nda bir düzenleme yapılmasını bekliyoruz, bu bekleyiş uzun süredir devam ediyor, böylece Kültür ve Turizm Bakanlığı ile meslek birlikleri uyum içinde çalışacaklar.

Yasal düzenleme gerçekleştiği zaman sorunlar da ortadan kalkmış olacak. 

YASANIN gecikmesi, benim gibi dinleyici açısından da üzücü sonuçlar doğuruyor. Türk müziği, halk müziği, Batı müziği sanatçılarının ürünleri dinleyiciye ulaşamayacaktır. Bu yüzden de müziğimizdeki ilerlemeler, yenilikler sağlanamayacak, koleksiyonlar yarım kalacak, ürünler hakkında eleştiriler, değerlendirmeler de yapılamayacaktır.

Böyle bir durgunluk, yalnız müzik türü açısından değil, genel kültür açısından da onarılmaz yaralar açacaktır.

Başta hak sahipleri haklarını alamayacaklar.

O zaman bir sektör bir daha dirilmemek üzere ölecektir. Üretim durduğu anda, büyük bir kitle işlevsiz kalacaktır.

Yasa çıkmadıkça, yapımcı dönen çarkı durduracaktır.

Sektörden biri, “Ne kadar zorlasak da, ekonomik açıdan albüm yapmak imkânsız, gücümüz sadece tek şarkı yapmaya yetiyor.

Sektörün uçuruma gidişini anlatıp duruyoruz, yasayla düzen kurulacak o sektörün içindeki herkes bu yasayla devam edebilecektir.

Bütün yazarların, filozofların dediği gibi, bir ülkenin kültürünün düzey belirleyicisi müziktir. Bu açıdan da Kültür ve Turizm Bakanlığı, çözüm için çalışmayı başlatmalıdır.

Sağlıklı bir telif sistemi kurulduğunda mağdurlar ortadan kalkacaktır.

Çünkü bu düzende, müzik kullanıcıları, müzik tutkunları teliflerini büyük bir sorumluluk içinde yerine getirmektedirler.

Müzik sektöründe hak sahipleri haklarını aldıkları müddetçe üretirler.

Telif yasasının yararlarını, önemini ulusal sınırlar içinde yorumlamak lazımdır. Çünkü bizim müziğimiz farklı kültürleri yansıtmakta, zengin geleneğimizi dünyaya tanıtmaktadır. En çabuk yitip giden, belgeleri tespit edilmedikçe, kayda alınmadıkça müzik geleneği eriyip gidecektir. Oysa bu zenginlik dünyayla rekabet edecek nitelikte ve güçtedir. Uluslararası başarılara imza atan farklı müziklerden temsilcilerimiz var, bunların varlığını dünyaya tanıtmak için, çalışmalı üretmeliyiz, o zaman telif yasasının çıkmaması yalnız ülke sınırları içinde değil bütün dünyaya açılmamızı engellemektedir.

Yasa çıkınca sanırım sektörün sahipleri de büyük sorumluluk altına girecekler ve çalışacaklardır. Çünkü bu kanama durmadan her şey çok geç olacaktır.

Sektör mensuplarına bir tavsiyede bulunacağım.

Bakın sinema dünyasının sorumluları bir araya gelerek dertlerini anlattılar, yankı da buldular.

5846 sayılı fikir ve sanat eserleri yasasında düzenleme yapılması için Kültür ve Turizm Bakanlığı, meslek birlikleri uzun yıllardır birlikte çalışıyorlar. Bu çabalara karşın hâlâ yasal düzenlemeler yapılabilmiş değil.

Sağlıklı bir telif sisteminin kurulamamış olmasının hak sahipleri dışında da mağdurları var. Bu sistemsizlik içinde teliflerini büyük bir sorumlulukla ödeyen müzik kullanıcıları ve müzik tutkunu insanlar da mağdur durumda. Üretim durma noktasına gelirken bir kültürel çölleşme tehlikesiyle karşı karşıyayız” diyor.

BEN bir dinleyici olarak, durumu, sektörün önde gelenlerinin anlattıklarını aktardım.

Sanırım yetkililer harekete geçeceklerdir.

X