"Deniz Gürel" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Deniz Gürel" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Deniz Gürel

İki ilçede fark açıldı Başkent’te ‘hayır’ çıktı

Türkiye’nin nefesini tutarak izlediği ‘cumhurbaşkanlığı sistemi’ referandumu yüzde 51.4 ‘evet’le sonuçlandı. Merak edilen kentlerin başında İstanbul ve Ankara geliyordu.

İki ilçede fark açıldı Başkent’te ‘hayır’ çıktı

İstanbul gibi Ankara’da da ‘hayır’ın önde çıkması enteresan bir tablo oluşturdu.
1 Kasım 2015’teki son seçimde Ankara’da AK Parti’nin yüzde 48.80, MHP’nin yüzde 14.20 oy alması Başkent’te ‘evet’ bloğunun yüzde 63 gibi bir potansiyeli olduğunu ortaya koyuyordu.
Açıklanan anketler, hatta seçime saatler kala Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek’in “Ankara yüzde 58 evet, Türkiye yüzde 60 evet” sözleri beklentiyi iyice artırmıştı.
Peki ne oldu da Ankara’da ‘hayır’ yüzde 51.15, ‘evet’ yüzde 48.85 çıktı?

* * *

3 milyon 860 bin 847 seçmeni bulunan başkent Ankara’da seçime katılım yüzde 90’a yakındı. Başkent’teki tabloyu daha iyi anlayabilmek için ilçelerdeki duruma bir bakalım.
Ankara’daki ‘hayır’ oylarının önde çıkmasında lokomotif kuşkusuz Çankaya seçmeninin tercihi oldu. 684 bin 755 seçmenin bulunduğu ‘CHP’nin Kalesi’nde seçime katılım yüzde 91.38 olurken, Çankaya’nın yüzde 78.2’si ‘hayır’ dedi.
2014’teki yerel seçimde Alper Taşdelen yüzde 64.7 oyla seçilmiş, CHP’nin Kasım 2015’te ilçede aldığı oy yüzde 55 olmuştu. 16 Nisan tercihinde kampanyanın süreci, HDP’nin ve MHP’li muhaliflerin etkisi gözardı edilemez. Bu sonuç Taşdelen’in yönetim hanesine de artı puan ekledi.

* * *

Tercihini ‘hayır’dan yana kullanan Başkent’te bir diğer dönüm noktası da Yenimahalle oldu. Son yerel seçimde 1 Kasım’da partisinin aldığı yüzde 36’lık oyun çok üzerinde oy alan ve yüzde 51’lik oy oranıyla seçimi kazanan Fethi Yaşar’ın kampanya sürecine aktif katılımı ilçede pozitif etki yarattı.
Yenimahalle’deki yüzde 57’lik ‘hayır’ oyu Çankaya’nın ardından en yüksek oran oldu.

* * *

Son genel seçimde AK Parti’nin birinci çıktığı, MHP’li belediye tarafından yönetilen Etimesgut’ta yüzde 54.4’le hayır çıkması, AK Parti’li belediyeler tarafından yönetilen Mamak ve Elmadağ’da da ‘hayır’ın önde oluşu Başkent’te oluşan tablonun önemli nedenleri arasında yer aldı.

* * *

Ankara genelinde ‘hayır’lar önde olmasına rağmen ilçeler bazında değerlendirildiğinde 20 ilçede ‘evet’, 5 ilçede ‘hayır’ yönünde karar çıktı. 2014’teki yerel seçimde AK Parti’ye Büyükşehir’i getiren ‘dış ilçeler’ bu kez farkın açılmasını engelledi.
Çamlıdere yüzde 84, Akyurt yüzde 79, Çubuk yüzde 77’yle en çok ‘evet’in çıktığı ilçeler oldu.
Metropol ilçelerde de Sincan yüzde 65, Altındağ yüzde 63, Keçiören yüzde 56’yla ‘evet’e katkı yaptı. Seçmen sayısının yüksek olduğu üç ilçenin de oy oranlarının 1 Kasım’da AK Parti’nin aldığı oy oranıyla aynı olması dikkat çeken başka bir ayrıntı oldu.

* * *

Toparlayacak olursak... Geçmiş seçim sonuçlarına bakıldığında Ankara AK Parti adına önemli bir ‘ayna’ydı. Ankara’da ne çıkarsa, Türkiye’de de ya aynı oran çıkıyordu ya da bir kaç puan yukarda çıkıyordu.
Aslına bakarsanız Ankara ortalamayı tutturdu. Türkiye ortalamasının yüzde 2.65 altında kaldı. Ancak bu kez iki önemli fark vardı. Yüzde 2.65 Ankara’da sonucu değiştirdi ve ‘hayır’ çıkmasına neden oldu. Diğer fark da MHP ve BBP’nin desteğine rağmen Ankara’da AK Parti’nin 1 Kasım seçimlerinde aldığı oy alınabildi.

İL BAŞKANLARINDAN İLK DEĞERLENDİRME

Tarihi referandumun ardından 4 partinin Ankara il başkanlarıyla konuştum. Başkanlar ilk değerlendirmelerinde çarpıcı ifadeler kullandı:

İki ilçede fark açıldı Başkent’te ‘hayır’ çıktı

OPERASYON BEKLEYEN YANILIR

AK Parti İl Başkanı Nedim Yamalı: İnsanların çok da gündeminde olmayan bir konuda 25 milyon insanı ikna etmek kolay bir iş değil. Bu durumun yanında Ankara’nın özel bir gündemi var. 15 Temmuz’un en ağır yaşandığı kent, FETÖ operasyonlarının yapıldığı yer Ankara. Suriyeliler, AB, ABD, Rusya gündemin ilk sıralarında. Bu yoğunlukta cumurbaşkanlığı sistemini anlatmaya çalıştık. Hayır diyen kesim belki bir tedirginlik yaşıyordur ama 5-6 sene geçtikten sonra inanıyorum ki kimse 15 Nisan’a geri dönmek istemeyecek.
Geçmişte cumhurbaşkanlığı sistemine destek yüzde 50’yi bulmuyordu. O yüzden Türkiye’nin verdiği karar çok değerli.

SAMİMİYETLE ÇALIŞTILAR

Ankara’da da insanların neredeyse yarısının desteğini aldık. Bu bir parti oyu değil. Bizim yaptığımız çalışmalarda da yüzde 48’i görüyorduk ama AK Parti’nin oyu hep daha yüksek çıkıyordu.
MHP ve BBP il başkanlarıyla güzel bir çalışma yaptık. Onlar da verdikleri sözleri yerine getirdiler, samimiyetle çalıştılar. MHP’nin iç gündemi çok yoğun. Bu iç gündem sanırım Cumhurbaşkanlığı sistemine olan ilginin önüne geçti. Bu da ‘evet’e olan ilgiyi azalttı. Parti yönetimlerine teşekkür ediyorum, onlar ellerinden geleni yaptı.

SANDIKLARI KARŞILAŞTIRACAĞIZ

Halk oylaması 16 Nisan’da değil de 2 hafta sonra olsaydı oran 1-2 puan daha artardı. Evet’lerin yükseldiğini sahada görüyorduk. Bu hafta içerisinde sandıkları son seçimlerle karşılaştıracağız. Sonuca etki eden pek çok durum var. Uluslararası durum, genel politika, bakanlıklar, teşkilat ve belediyeler. Bizim kadar özeleştri yapan, yanlışlarını düzelten başka bir parti yok. Her türlü değerlendirme yapılacak, gerekli yerlerde tavır değişikliği gösterilecek. Ankara’daki sonuçla ilgili belli noktalara operasyon bekleyenler yanılır. Kurumsal yönü güçlü bir partiyiz. 16 Nisan başarıdır. İnsanımızın gündemine girmeyen bir konuyu geçirmeyi başardık. Şimdi pek çok vatandaş korkutularak karşı durduğu bu sistemin ne kadar önemlli olduğunu görecek. Yargılanabilen, yetkilerini Meclis’e ve hukuka devreden Cumhurbaşkanlığı Sistemini daha iyi tanıyacak. O zaman desteğin daha da artacağını birlikte göreceğiz.

İki ilçede fark açıldı Başkent’te ‘hayır’ çıktı

GÖKÇEK ARTIK BAŞKANLIK YAPAMAZ

CHP Ankara İl Başkanı Adnan Keskin: Ankara için herkes birlikte çalıştı, Ankara’da CHP Ankara İl Başkanı olarak iki yıldır şöyle bir algı yaratmaya çalıştım: “Hepimiz aynı gemideyiz, ülkemize sahip çıkmalıyız.”
En uzak olduğumuz partiyle bile ilişkilerimizi düzelttik. Küçük hesap yapılmaması yönünde telkinlerde bulundum.
Referandum sürecinde ciddi bir kampanya yaptık. Sakin olduk, kimseye saldırmadık, ağzımızdan bir kişiyle ilgili kötü bir söz çıkmadı. Bu kampanya neticesinde Ankara teveccüh gösterdi.

ADAY GÖSTERİLECEĞİNE İNANMIYORUM

Stratejik hedeflerimizde olan üç büyük ilçe vardı, Etimesgut, Mamak ve Elmadağ. Üçünde de ‘Hayır’ çıkardık. Çankaya ve Yenimahalle’de rekor oy çıktı.
Bu sonuçla Ankara’da artık Melih Gökçek’in belediye başkanlığı yapamayacağı belli oldu. Melih Gökçek’e tepki oyları da var. Sadece rant üzerine kurulu bir Ankara’da bu tepki oylarının olmasını bekliyorduk. Ben Tayyip Bey’in de Melih Gökçek’i bir daha aday göstereceğine inanmıyorum. O da görüyor, artık yürümüyor. ‘Sandıklara gideceksiniz, fotoğrafı bize yollayacaksınız’ demekle olmuyor.

ANKARA BLOĞU BÜYÜYECEK

Büyükşehir Belediyesi’nde mantığa dayalı, Ankaralının menfaatine faaliyetler bitti, sadece ranta dayalı işler yapılıyor. Ankara emsal artışlarıyla, kulelerle, benzinliklerle doldu. Diğer taraftan MHP Genel Merkezi’nin Ankara’da olmasının da etkisiyle ‘hayır’ verenlerin oranının çok fazla olmadığını düşünüyorum. Elbette ‘hayır’ diyen, ülkesine sahip çıkan muhafazakarların, milliyetçilerin, liberallerin oyları Ankara’da ‘hayır’a katkı sağladı. CHP Ankara İl Başkanlığı altında toplanan bu ‘Ankara bloğunun’ büyüyerek devam edeceğini düşünüyorum.”

İki ilçede fark açıldı Başkent’te ‘hayır’ çıktı

DİMDİK DURDUK SÖZÜMÜZÜ TUTTUK

MHP Ankara İl Başkanı Fatih Çetinkaya: Hakimiyetinin kayıtsız şartsız sahibi olan Türk milleti ülkenin geleceği için son sözü söyledi. Bu sürecin başlamasında Genel Başkanımız Devlet Bey’in imzası vardı. Biz de sözümüzün, imzamızın arkasında dimdik durduk, hiçbir mazerete sığınmadık. Sınırlı imkanlar dahilinde, teşkilatlarımızla birlikte, samimiyetle ve büyük bir gayretle bu sürecin mücadelesini ortaya koyduk. Ankara’da her ne kadar yüksek bir katılım oranı görünse de yaklaşık 400 bin seçmen sandığa gitmedi. Kim gitmedi, neye tepki olarak gitmedi, bundan sonraki süreçte incelenmesi gereken bir konu. Muhakkak ki hayır cephesinin kuvvetli olduğu ilçelerde sonuçlara önemli oranda etki etti. Ankara’da özellikle muhafazakar seçmen, her seçim sonrasında Türkiye ortalamasının 2 puan üzerinde sonuç verirdi, bu seçimde 2 puan altında sonuç verdi. Bu da üzerinde durulması gereken bir konu.

YAPTIKLARI TOPLANTI ORTADA

(MHP’lilerin hayır verdigi iddiaları) Sonuçlar netleşmeye başladığı andan itibaren bizim cephemizden olmayan bazı kişiler, doğru olmayan ifadeler ortaya attılar. Bu çirkin bir şeydir, doğru değildir. Burada bir sonuç alınmıştır, karşılıklı kutlamalar olmuştur. Sayın Cumhurbaşkanı, sayın Başbakan Genel Başkanımız Devlet Bahçeli’ye tebriklerini sundu. MHP’yle hukukları bitmiş kişilerin Ankara’da yaptıkları toplantılar ortadadır. Nazım Hikmet Kültür Merkezi’nde Türkiye geneli toplantı yaptılar, 1500 kişi vardı. MHP’den ayrılan bin 500 kişi ‘hayır’ oyu kullanmıştır, ben bu mantıkla bakarım.

HİÇ KİMSE BOŞ KONUŞMAMALI

Biz sayın genel başkanımızın ‘lidere sadakat şerefimizdir’ anlayışıyla dimdik bu kararın arkasında durduk. Tereddütsüz, şüphesiz, bir eğrilik göstermeden, abdestimizden şüphemiz yok ki namazımızdan olsun. Hiç kimse boş konuşmamalıdır. Referandumun ardından oranları tartışıp oyalanmamalıyız. Türkiye’nin yol alması gerekiyor, bu tartışmayı yapanlar iyi niyetli değildirler. Ankara’daki oranların belediye başkanlarının performanslarıyla direkt ilgili olduğunu düşünmüyorum. Oy deposu bazı bölgeler var. Çankaya ve Yenimahalle gibi ilçelerdeki oy oranları Ankara’daki tabloya etki etti. Ankara özelinde çalışacağız, bu çalışmamız sonucunda daha doğru bir değerlendirme yapma şansımız olacak.

İki ilçede fark açıldı Başkent’te ‘hayır’ çıktı

ANKARA’NIN MESAJI ÖNEMLİ

HDP Ankara İl Başkanı Birsen Kaya: Referandum sonucunda ‘hayır’ı örgütleyenlerin bir başarısızlığı yok. Antidemokratik koşullarda seçime gittik. OHAL koşullarında, KHK’larla girdik. Büyük eşitsizlik zemininde kampanya yürüttük. Devletin bütün olanakları ‘evet’ demiş, televizyonlar iletişim araçları ‘evet’ten yana tavır almış, sokaklarda zaten muhalefet güçlerinin var olması yasaklanmış bir süreç yaşadık. Bizim için özgün bir durum var. İki eş genel başkanımız cezaevinde. Vekillerimiz cezaevinde. Bölgedeki belediye eş bakanlarımızın ve parti yöneticilerimizin çoğu cezaevinde. ‘Bölgede bunlar güç kaybetti’ denmesine rağmen ‘hayır’ güçlü oranda çıktı.
Ankara’ya gelirsek ‘hayır’ın yüksekliği çok önemli bir cevaptır. Yerel yönetim uzun süredir iktidarın elinde. Belediye imkanları ‘evet’e seferber oldu. Bizler ‘hayır’ı çok zor koşullarda örgütledik. Parlamentonun, cumhurbaşkanının olduğu Başkent’e ‘hayır’ın çıkması çok önemli bir mesaj. Darbe sürecinin en ağırını Ankara yaşadı, OHAL’in etkilerini Ankara yaşadı. Ankara’nın siyaseti böyle okumuş olması çok önemli. Muhalefet miting yapamadı, bir araya gelemedi ama Ankara halkı ‘hayır’ dedi.

X