KAFE, bar, restaurant gibi işletmelerin sigara yasağıyla birlikte açık alanlara taşması, ses dalgalarıyla kedi ve köpekleri ortamdan uzaklaştıran cihaz satışlarında patlama yarattı. Talebin savunma amaçlı kişisel kullanıma yönelik küçük boy cep modellerden, duvara monte edilen büyük boy güçlü cihazlara kaymasıyla birlikte, köpek-kedi savarların yıllık satışının 40 bin adede, satış hacminin de 50 milyon TL’ye ulaşmasını sağladı. Bu da, yerli üretimi beraberinde getirdi. Ancak, bu cihazların yaydıkları ses dalgalarının, hayvanların sinir sistemlerini etkilemesi ve piskolojik bozukluklara yol açması, ‘yasaklanma’ tartışmalarını yol açtı.
37-450 TL arası
Yaydığı 24 bin ile 28 bin hertz (hz) şiddetindeki ultrasonik ses dalgaları sayesinde ortamda bulunan kedi ve köpeklerin etkisiz hale getirilmesini sağlayan cihazların kişisel kullanıma uygun cep modelleri, 37 TL’den başlayan fiyatlarla satılıyor. Büyük boy duvar tipi modellerde ise fiyat, 450 TL’ye kadar çıkabiliyor.
Etki alanını gücüne göre
Arkadaşımız Mehtap Özcan’ın yaptığı araştırmaya göre, kedi-köpek savarların cep tipleri, manuel olarak üzerindeki butona basıldığında devreye girerken, güçlü modeller harekete duyarlı sensörler yer alıyor. Cep modellerinin etki alanı 7 metreyle sınırlı kalırken, duvara monte edilen güçlü modeller de 800 metrekareye kadar ulaşabiliyor. Çevredeki kedi ve köpeklerin ya oldukları yerde donup kalmasını ya da kaçıp uzaklaşmasını sağlayan bu cihazların cep modelleri pille çalışırken, duvar tipleri 220 volt elektrikle çalışıyor. Petstop, Dazed, Animal Away, Proton, Yord Guard, Bartaş gibi markaların ön plana çıktığı pazarda, üretici ve ithalatçı firma sayısı da 25’i buluyor. Pazarlamaları ise ağırlıklı olarak internet üzerinden gerçekleştiriliyor.
Aciz duruma düşürüyor
Hayvan severler, yaydığı ses dalgaları yüzünden kedi ve köpeklerin piskolojilerinin bozulduğu gerekçesiyle bu cihazların satışının yasaklanmasını isterken, üretici ve ithalatçı firmalar da tersini savunuyor. Veteriner Hekimler Derneği Genel Sekreteri Yalçın Göksel, “Yapılan başvurular nedeniyle dernek olarak bu konuya biz de eğilip, araştırmalarımızı sürdürüyoruz” derken, Veteriner Hekim Mustafa Gerger de, bu cihazların yaydıkları ses dalgalarının hayvanların sinir sistemlerini etkileyerek, piskolojik bozukluklara yol açtığını söyledi. Gerger, “Bu ses dalgalarına maruz kalan hayvanlar, uzun süre etkisinden kurtulamayarak, aciz duruma düşüyor. Bu cihazları bazı köpek sahipleri de kullanıyor. Sokaktaki diğer hayvanlardan kendi köpeklerini korumak için bu cihazları alıyorlar. Ancak, bundan kendi hayvanlarının da zarar gördüğünün farkında değiller” dediler.

Ultrasonik ses nedir

YAYGIN olarak görüntüleme, temizleme gibi birçok amaçta endüstride sanayi tesislerinde, tekstilde, tarımda ve tıpta hastalık teşhis ve tedavisinde kullanılan ultrasonik ses teknolojisi, insan kulağının duyamayacagı kadar (20 khzden yüksek) yüksek frekanstaki ses dalgalarına deniyor. Bu sesleri insanlar hissetmezken, diğer canlılar üzerinde etkili olabiliyor.

Firmalar, ‘katliamı önler’diyerek teşvik istiyor

KEDİ-köpek savar üretici ve ithalatçıları bu cihazların yaydığı ses dalgalarının hayvanlara herhangi bir zarar vermediğini aksine, başı boş hayvanların katledilmelerini önlediği için teşvik edilmesi gerektiğini savunuyor. Köpek ve kedi fobisi olan, hayvanları eğitmek veya kendi köpeğini diğer hayvanlardan korumak isteyenlerin, cafe, bar, restaurant sahiplerinin, müstakil evi olanların, başı boş kedi ve köpekler yüzünden bahçeleri zarar görenlerin, motosiklet, bisiklet gibi araçları kullananların bu cihazları aldığına dikkat çeken firma yetkilileri, bu cihazların sahipsiz hayvanların katledilmesini de önlediğini ileri sürüyor. Firmalar, ultronsonik ses dalgalarının hayvanlara herhangi bir zarar vermediğini de savunuyor.