Ulusal Yayın Kongresi’ndeki önemli kararlar uygulanmalı
ANKARA’DA toplanan Ulusal Yayın Kongresi’nde alınan kararlara dair bazı notlarımı özetleyerek size iletmek isterim.
Sonuç Bildirgesi’ni Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, ayrıntısıyla kamuoyuna açıklayacak.
Benim de katıldığım oturumda, bence yayıncılığımızın çözüme ulaşmayan bir sorunu tartışıldı.
Editörlerin yayıncılığımızdaki yeri.
Türkiye’de yayınevleri bu mesleğe gereği kadar önem vermiyorlar, editör/redaktör/düzeltmen kavramları birbirine karışıyor. Karışmayan yerde yazarların metinlerine dokundurmama arzusu editöre galip geliyor.
Kongrede alınan kararlardan biri, yalnız telif kitaplar için değil, çeviri kitaplar için de çeviri editörü olması yönündeydi.
Benim yayıncılık dünyası hakkında yazdıklarımda, daima editörün önemini vurgulamışımdır. Zira ihmale gelmeyen bir işleve sahiptir editör.
Elif Şafak, birlikte katıldığımız oturumda, editörlük konusunda kendi yaşadıklarını aktardı.
İngilizce yazdığı kitabı iki editör incelemiş. Biri diline, dilbilgisine bakıyormuş, diğeri de teknik hatalara.
Romanda bir otel odasından söz ediyormuş, elbette odayı betimliyormuş.
Editör, o otelin onarımdan geçtiğini, romanda anlatılan renklerin değişeceğini, kullanılması gereken renkleri anımsatarak değiştirmiş.
* * *
SEKTÖR örgütleri tarafından kurulacak, Yayıncılık Etik Konseyi’nin gerekli bir işlevi yerine getireceğinden kuşkum yok. Böylece Yayıncılık Etik İlkeleri oluşturulacak.
Yayıncılığın amaçlarından biri de, Türk edebiyatının, Türk kültürünün yurtiçinde ve yurtdışında daha iyi tanıtılması.
Sanırım bu konuda örgütler arası çalışmalar yapılması gerekiyor. Yurtdışına birçok yazarımız çağırılıyor, onlara belli bir ev tahsis ediliyor, yazıyorlar.
Türkiye de Edebiyat Evi-Çevirmen Evi-Yazar Evi girişimlerini gerçekleştirmeli.
Hiç kuşkusuz düşünce ve kanaat özgürlüğü için, yasal engeller de aradan kaldırılmalı. Bu konuda yapılacak çalışmalara, yazarlar birliği, sendika, dernek de katılmalı.
Bakanın da açılışta belirttiği gibi, kamu yayıncılığı özel yayıncılığa rakip olabilmeli. Ancak özel yayıncılığın gücünü aşan kitapları, özellikle anma kitaplarını bakanlık yayınlamalıdır.
Ne yazık ki yazarların hakkını yiyen fotokopi meselesine çözüm getirmeli, bu müsaadeye bağlanmalı ya da yasaklanmalıdır.
Bizim ülkemiz dışında bu sıkı kurallara bağlıdır.
Her isteyen gidip fotokopi çekemez, çektiremez.
Yazarın, yayıncının ekonomik hakkını savunan kararlar da hemen uygulanmalıdır.
* * *
KONGREDE alınan kararlar uygulanırsa, yayıncılığın önemli aşamalar kaydedeceğini umuyorum.
Yeter ki kararlar, bildirge kâğıt üstünde kalmasın.
