100 TL vergi toplamanın 75 kuruş maliyeti var
MALİYE Bakanlığı verilerine göre, 2008 yılında 190 milyar TL vergi toplayan Gelir İdaresi’nin, aynı yıldaki harcamaları toplamı 1 milyar 421 milyon TL oldu.
Buna göre, 2008 yılında 100 TL vergi toplamak için 75 kuruş harcama yapıldı. Tablo-I’den de fark edileceği gibi, geçmiş yıllarda yapılan harcamalar da hemen hemen aynı civarda...
Devlet yeterince vergi toplayamayınca, borçlanıyor.
Toplanan vergiler iade edilmiyor ve sadece yüzde 0.75 maliyeti var.
Borç alınan paralar ise vadesi geldiğinde, faiziyle iade ediliyor.
Bu da vergi gelirlerinin, ne kadar cazip bir gelir olduğunu ortaya koyuyor.
DENETİMDEKİ BOŞLUK
Maliye Bakanlığı’nın verilerine göre, vergi incelemesi yapmakla görevli olan denetim elemanları ile ilgili kadroların, yüzde 66’sı boş.
Kadro olarak, en yüksek oranda boş kadronun, hesap uzmanı kadrolarında olduğu göze çarpıyor. Toplam 1.151 hesap uzmanı kadrosunun, yüzde 73’üne isabet eden 845 kadro boş.
Diğer denetim elemanlarının toplam kadro sayısı, dolu ve boş kadrolar da belirtilmek suretiyle, Tablo-II’de gösterilmiştir.
İşsizliğin rekor kırdığı ve üniversitelerimizden her yıl onbinlerce gencin mezun olduğu günümüzde, vergi denetim kadrolarının, yüzde 66’sının boş olması, ilk bakışta yadırganabilir. Ancak, bu denetim kadrolarının özelliği gereği, bir sınavda bin ya da iki bin kişi alınarak doldurulması, nitelik yönünden ciddi sorunlara neden olabilir.
Bu doğru ama yıllardır örneğin 8-10 yıldır, bu kadrolar yavaş yavaş doldurulabilirdi. Bunun yapılmayışı da olayın yanlış yönü...
1 Eylül 2006’da dolu olan denetim elemanı kadrosu 3543 iken, bu sayının 1 Şubat 2009 itibariyle 3.389’a gerilemesi düşündürücü...
Kayıtdışılığın, Türkiye ekonomisi bakımından ciddi bir sorun olduğu ülkemizde, vergi denetimi ve denetim elemanlarının özel ilgiye ihtiyaçları var.
