"Erdal Sağlam" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Erdal Sağlam" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Erdal Sağlam

Yaşanan düzeltme piyasaları korkutmadı

PİYASALARDA son dönemde yaşanan hareketi artık hemen herkes “düzeltme” olarak adlandırıyor.

Dolayısıyla yaşanan hareket piyasaları pek korkutmadı. Bu düzeltme hareketinin bir yandan ünlü ekonomistlerin “yeni dip”lerden sözedip, “W” beklentisini körükledikleri öte yandan ise uluslar arası piyasalardan son dönemlerin neredeyse en iyi haberlerinin geldiği bir sürece denk gelmesi ise ilginçti. Hatırlarsanız; hareketin yaşandığı son iki haftada, hem Rouibini’nin yeni karamsar demeçleri, hem de ABD’den ilk kez büyümeye geçildiği, Avrupa’nın toparlanmaya başladığına ilişkin veriler birlikte geldi.

Bence bu tür hareketler yani düzeltmeler önümüzdeki dönemde de sık sık yaşanacak. Temel neden ise krizden çıkış ve düzelmenin yavaş ve uzun bir süreye yayılacak olması...


Bu sağlıklı bir süreç mi derseniz, mevcut koşullarda sağlıklı olduğu söylenebilir.


Çünkü birkaç ay öncesine bakarsanız; piyasaların çok hızlı yol aldığını açıkca görebilirsiniz. Hisse senedi piyasaları hisselere konu şirketlerin durumu kötü olmasına rağmen çok yükseldi, petrol fiyatları sanki dünya krizden çıkmış da tam gaz büyüyormuş gibi bir hareket izledi. Yani piyasalar aldı başını gitti.

Piyasalar aldı başını gitti ama bunun reel ekonomide karşılığının olmadığı görüldü. Yani piyasalar, reel sektörün çok önünde hareket etti ve bir yerde durması, reel sektöre doğru yakınlaşması gerekiyordu.


Peki, geldiğimiz noktada piyasalar ile reel sektör aynı düzeye geldi mi, birbirlerine yakınlaştılar mı derseniz; bence ara hala açık. Ancak piyasaların reel sektörün biraz önünde gitmesini de doğal saymak gerek. Bu fark her zaman olmuştur. Bazen piyasalar reel sektörün çok önünde, bazen altında olmuştur. Ancak orta- uzun dönemde bu iki kesimin birbirine yaklaştığı da bir gerçek. Zaten ara çok açılırsa düzeltmenin boyutu “kriz” seviyesine çıkabiliyor. Düzeltmeler bu farkın çok açılmaması için varlar. Düzeltmenin sonuna gelindi mi derseniz, bence şimdi mi olur yani mevcut hareket devam eder mi bilmiyorum ama, daha alınacak yol var, piyasalar hala epey önde...


DEALARLARIN KENDİNİ GÖSTERME ZAMANI

Piyasalar çoğu zaman, küçük bir olumlu haber bile aldıklarında gaza basma eğilimindeler. Birbiri peşisıra gaza bastıklarında ise çok ileri gittiklerini görüp geri dönüyorlar. Bu tabi ki piyasanın tümü ve genel gidişatı için geçerli.


Piyasa oyuncuları ise bazen kendileri harekete geçip bazen harekete geçen başkalarının peşine takılıp “bir fırsat bulduk kar yazalım” derler. Bu nedenle yani kar maksimizasyonu için ileri-geri gidip dururlar. Bu ileri-geri hareketleri iyi gören, önceden sezen piyasa oyuncuları ise daha fazla kar yazarlar yani hem kendileri, hem kurumları açısından başarılı olurlar. Çünkü başarının kıstası, daha fazla kar yazmak, fazla yazılan karla hissedarları yöneticileri memnun edip, yazdıkları kardan daha fazla jestiyon almaktır. Ancak bırakın aldıkları parayı, piyasa oyuncuları, dealarlar arasında her meslekte olduğu gibi, rekabette öne çıkmak, böyle başarılı olmak çok önemlidir...


Tüm bunlar için kimseyi suçlayamazsınız, çünkü oynanan oyun böyle...


Normal piyasa dönemlerinde yani trendin istikrarlı biçimde yukarı doğru ya da tam tersi aşağı doğru gittiği dönemlerde bile bu piyasa oyunu oynanırken, piyasanın dalgalı olacağı, trendin sürekli değişeceğinin bilindiği bir dönemde bu oyunların yaşanması kadar doğal bir şey olamaz.


Çünkü çok derin bir kriz yaşandı, krizden çıkış yavaş olup, uzun bir süre alacağı artık kesin. Böyle olunca da bu inişli çıkışlı trend içinde piyasa oyuncuları için oynanacak alan genişlemiş, araçlar çoğalmış oluyor...

Bence birileri kar ediyorsa birilerinin zarar ettiği unutulmamalı. Yani bireysel oyuncular, küçük yatırımcılar edilen kârın daha çok kendileri üzerinden yapıldığını, zarar etme ihtimallerinin yüksek olduğunu hep akıllarında tutmalı. 

X