"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Yanlış ilaç kullanmak erken yaşlandırıyor erken yaşlandırıyor

İyi bir hayat sürmenin temel belirleyicilerinin başında beslenme gelse de bu işin ciddiye almadığımız daha doğrusu farkında olmadığımız “çapı küçük, etkisi büyük” birçok belirleyicisi var.

İlaç kullanmak önemli noktalardan biri. Doğru kullanıldıkla-rında ağrımızı, sızımızı giderip ateşimizi düşüren, vücudumuzu işgal etmeye kalkan mikropları öldürüp kolesterolümüzü, tansiyonumuzu ayarlayan ilaçların her biri dikkatsiz kullanıldıklarında kimyasal toksinler haline gelebiliyor. Bugün elimizde net bir veri yok ama ilaçlara bağlı hastalık ve ölümlerin önemli bir sorun haline geldiğini biliyoruz. Bu nedenle çok gerekli olmadıkça ilaç kullanmamanızı hele hele güvenli bir doktorun tavsiyesini almadan herhangi bir ilaca başlamamanızı öneririm.

İlaçlar konusunda önemli bir danışmanınızın da eczacılar olduğunu hatırlatayım. Özellikle bir ilacı uzun süre kullanmanız söz konusu olduğunda bu fikri bir başka doktora da onaylatın. Başkalarının ilaçlarını asla kullanmayın. Herhangi bir ilacın bitkisel veya doğal bir eşdeğeri varsa onu tercih edin.

KİLO VE UYKU ÇOK ÖNEMLİ

Kilo sağlıklı ve uzun bir hayat sürmenin en önemli belirleyicilerinden biridir. Sağlıklı bir kilo aralığında kalmak ve bunu sürdürmek sizi yaşlılıkla ilgili birçok sağlık sorunundan korur. Fazla kilolu olmanın şekere, tansiyona, damar sertliğine, felce zemin hazırladığı, diz ve kalça eklemlerini yaşlandırdığı, bel ağrılarına yol açtığı, kansere yakalanmayı sıklaştırdığı, belleği ve cinsel gücü zayıflattığını unutmayın. Saydığım bu özelliklerin her biri en etkili yaşlandırıcılar arasında yer alıyor.
Aşılarınızı zamanında yaptırmayı da ihmal etmeyin. Aşı yaptırmak söz konusu olduğunda “ben çocuk muyum ki aşı yaptırayım?” diye düşünmeyin. Özellikle “hepatit” ve “zatürree” aşılarınızı mutlaka yaptırın. ımkân varsa “zona”ya karşı aşılanmayı da düşünün. Diğer aşılar için doktorunuzla konuşun.

DETOKS GENÇLEŞTİRİR

Zaman zaman detoks yapmanın, vücudu toksinlerden arındırmanın faydasını tartışmaya gerek yok! Hücrelerimizin bizi genç tutmalarını işlerini doğru düzgün yapmalarını istiyorsak bedenimizi toksinlerden arındırmamız şart. Eğer bu arındırma süreçlerine yardımcı olmak istiyorsanız daha sık ve bol su için. Nane, karahindiba, maydanoz, enginar ve benzeri yiyeceklerden de faydalanmayı düşünebilirsiniz. Bu konuda biraz araştırma yaparsanız işinize yarayacak bilgileri kolayca bulabilirsiniz.

Sağlık kontrollerinizi zamanında yaptırmanız da önemli bir noktadır. Sağlık kontrolleri sağlığınızın ne durumda olduğunun belirlenmesine, bazı sorunların da daha erken dönemde yakalanmasına yardımcı olur. Bu kontrollerde özellikle kan şekerinizi, tansiyonunuzu, kolesterol seviyelerinizi, organ fonksiyonlarınızı, kanser taramalarınızı gözden geçirmeyi ihmal etmeyin. Düzenli sağlık kontrollerinin bir sağlık riski değerlendirmesi haline getirilmesi ve risk analizine dönüştürülmesi faydayı daha da arttıracaktır.

Uykunun ne kadar önemli bir faktör olduğunu daha önce de hatırlattık, bir kez daha hatırlatmakta fayda var. Yeterli ve kaliteli uykudan asla taviz vermeyin. Düzenli uykunun iyi yaşlanma konusunda en etkili belirleyicilerden biri olduğunu gösteren kanıtların sayısı artıyor. Uykusu sık sık bölünen, uyku ritmi bozulan, derin uyku konusunda sorunlar yaşayanların sağlıkları kolayca bozuluyor, ömürleri daha kısa oluyor.

Büyüme hormonundan uzak durun

Büyüme hormonu kullanmayı düşünmek uzun bir ömür sürmeyi hayal edenlerin aklına gelen en yanlış seçeneklerden biridir. Büyüme hormonunun çok özel kullanım alanları dışında yaşlılığı önleme ya da gençlikteki gücü az da olsa yeniden elde etme konusunda geçici bir faydası olabilir ama vereceği faydadan çok uzun vadede yapacağı zararların daha fazla olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Sadece büyümesi, boy atması ve gelişmesi gecikmiş çocukların -nedenin büyüme hormonu eksikliği olması durumunda- tedavisinde kullanılan bu ilaç iyileşmeyi, doku onarımını, kemik gücünü, kas etkinliğini ve yapısını, beyin işlevini ve enerjiyi güçlendirse bile çok ciddi riskleri de beraberinde taşır.

Bu risklerden en önemlisi kanser riskindeki artıştır. Bu nedenle ne büyüme hormonundan, ne de büyüme hormonu salgılanmasını kolaylaştırdığı ileri sürülen besin desteklerinden faydalanmayı aklınızdan bile geçirmeyin. Eğer bu konuda mutlaka bir şeyler yapayım istiyorsanız doğal yiyeceklerden gelen büyüme hormonu salgılatıcı güçlerden faydalanabilirsiniz.

Mesela arginin ve GABA’dan zengin yiyecekleri (yumurta, kabuklu yemişler, tohumlar, deniz ürünleri) yiyerek daha fazla büyüme hormonuna doğal yoldan sahip olmayı deneyebilirsiniz.

Bir kez daha hatırlatalım: Büyüme hormonu enjeksiyonlarından kesinlikle uzak durun.

Kanınız asla yalan söylemez

Kendinize iyi bakıp bakmadığınızın, bedeninizde işlerin yolunda olup olmadığının en iyi kanıtı kan değerlerinizdir. Yaşlanmamak, sağlıklı ve uzun bir yaşam sürmek için gösterdiğiniz gayretin de en iyi göstergesi kandaki bu biyokimyasal verilerinizdir.

Kan İNSÜLİN düzeyinizin yüksek bulunması yetişkin tip şeker hastalığının, kalp ve damar hastalığı riskinde artışın, daha açık bir ifade ile görme, kalp, böbrek ve beyin sorunlarının habercisidir. Dolaşımdaki insülin düzeyiniz beklenen değerlerin üzerinde ise gerekenden daha hızlı yaşlanıyorsunuz demektir.

Kan şekeri (kan glikozu) düzeyinin uzun dönemde ve doğruya yakın, güvenilir kriteri GLıKOZıLE HEMOGLIBıN (HbA1C) düzeyini ölçmek ve izlemektir. Yüzdü 6 mg’dan yüksek HbA1C seviyeleri erken ve hızlı yaşlanmanın işaretçisidir.

TRİGLİSERİD / HDL-KOLESTEROL oranı yüksekliği de özel dikkat gerektirir. Bu oranın yüksekliği kalp damar hastalığına yakalanma riskini fazla etkilemektedir.

Yaşlanmayı önlemek istiyorsanız oranı düşük tutmalısınız. Daha az Trigiliserid düzeyleri ve daha yüksek HDL-Kolesterol değerleri yaşlılığı geciktirmenin önemli bir anahtarıdır.

Bu oranın yüksek seyretmesi aslında LDL-Kolesterolün ve insülinin artışına işaret etmektedir. Bu oran mutlaka 2’nin altında mümkünse de 1’in altında tutulmalıdır.

Kan şekeri yüksekliği, HDL kolesterolün düşük, VDL kolesterolün yüksek seyretmesi, ürik asid seviyelerinde kalıcı yükseklikler, Homosistein seviyesinin yüzde 16 mg’dan yüksek oluşu, DHEA düşüklüğü, Ferritin, Fibrinojen ve CRP düzeylerinizin yüksek, TSH düzeylerinizin düşük seyretmesi hızlı yaşlanmaya ilişkin birer işaret olabilir.

Ömrü uzatan besinler hangileri?

Hayatı uzattığı ileri sürülen yiyeceklere de kısaca bir göz atmakta fayda var. Zencefil, tarçın, sarmısak, soğan, elma, berry grubu yiyecekler -ki bunların ortak özellikleri birbirine yarı yarıya yapışık, küçük sulu taneciklerden oluşan birleşik meyvelerden oluşmalarıdır- sağlığa iyi geliyor. Bu yiyeceklerin hepsi, özellikle “berry grubu” bol miktarda antioksidan, vitamin ve polifenol içeriyor. Turpgillerin de önemli bir yaşlılık önleyici besin grubu olduğu biliniyor.

Uygun miktarlarda tüketildikleri takdirde yumurta ve bal da önemli yiyeceklerdir. Balık mümkün olduğu kadar sık yenmelidir. Yoğurt iyi yaşlanmanın anahtar besinlerinden biridir.

X