"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Yanlış beslenmek depresyonu tetikleyebiliyor

Beslenmenin sağlığımıza o kadar derin etkileri var ki, anlatmakla bitmez.

Ruhsal diye düşündüğümüz, bildiğimiz bazı sağlık sorunlarımızın bile arkasında beslenme hatalarımız olabiliyor. Bunlardan biri de depresyon!
Birbiri ardına tamamlanan çok sayıda araştırma gösteriyor ki, günümüzün yaygın sağlık sorunlarından biri haline gelen depresyonun da beslenme hatalarıyla ilişkisi var. Örneğin ciddi ölçüde omega-3 açığınız varsa depresyona yakalanmanız kolaylaşıyor. Çok sayıda araştırma, depresyonlularda omega-3 eksikliğine daha sık rastlandığını göstermiştir. Yüksek dozda (günde 2-3 gram) saf omega-3 yağı (EPA+DHA) kullanmanın depresyon sorununun çözümünü kolaylaştırabileceği anlaşılmıştır. Bu nedenle depresyon teşhisi konulan hastalara omega-3’ten zengin bir beslenme planı (ceviz, ketentohumu, semizotu ve bol bol yağlı balıklar) önermekte fayda var.

BUNLAR DA ÖNEMLİ...

Depresyon ile beslenme ilişkisi yalnızca omega-3 eksikliğiyle de sınırlı değil. D vitamini noksanlığı, B12 vitamini azlığı ve folik asit eksikliği de depresyona yakalanmayı kolaylaştırabiliyor. Ayrıca kronik demir eksikliği durumunda da depresyon olasılığı artabiliyor.
Özetle, depresyon sorunu ile karşılaşan aile hekimleri ve dahiliyecilerin hastalarını psikiyatri uzmanlarına göndermeden önce omega-3 eksikliği, D, B12 vitamini, folik asit, demir noksanlığı yönünden gözden geçirmelerinde, psikiyatri uzmanlarının da bu yönde bir inceleme yapmalarında fayda olabilir. Eğer depresyon yönünden kuşkularınız varsa siz de besin seçimlerinizi gözden geçirin.

Aerobik egzersizler neden daha yararlı?

Aerobik egzersizlerin sadece spor salonlarında bir öğretici eşliğinde, grup halinde yapılabilen pahalı ve zaman alıcı aktiviteler olduğu düşünülmektedir, ki bu “yanlış” en azından “eksik” bir bilgidir. Aerobik egzersizler her yerde ve her zaman yapabileceğiniz, çoğu kez özel bir kıyafet bile gerektirmeyen kolay ve ucuz etkinliklerdir.
Egzersiz esnasında kullanılan kasların oksijen ve besin ihtiyacını, akciğerlerin, kalp ve dolaşım sisteminin sağladığı miktarı geçmediği bedensel çalışmalara “aerobik egzersiz” denir. Temel prensip, egzersiz süresince hiçbir zaman nefes nefese kalmamanız ve oksijen açlığı çekmemenizdir. Egzersiz yaptığınız sürece egzersiz arkadaşlarınızla sohbet etmekte güçlük çekmiyor, nefes nefese kalmıyorsanız yaptığınız egzersizin aerobik olduğundan kuşku duymayın. Yürümek, bisiklete binmek, ip atlamak, hafif süratle koşmak, yüzmek, tenis veya golf oynamak, kayak yapmak, aerobik egzersizlerin başlıcalarıdır.
Çok yorucu ve ağır egzersizlerden kaçının. Özellikle orta ve ileri yaşlardaysanız kilo kontrolünüzü sağlamak, kilo vermek ya da formunuzu geliştirmek için yorucu egzersizler yerine aerobik egzersizleri tercih edin. Önemli olan egzersizi ne kadar yoğun ve ağır yaptığınız değil, ne kadar düzenli, hangi sıklıkta ve ne kadar süreyle yaptığınızdır.
Egzersiz yapma süreniz uzadıkça daha çok yağ yakar, daha sıkı ve güçlü hale gelir, kendinizi daha iyi hissedersiniz.

Aerobik egzersiz nedir?

BİR BİLGİ

Nefes nefese bırakan egzersizlerden uzak durun. Egzersiz yaparken yanınızdaki arkadaşlarınızla rahatça sohbet edebilmelisiniz. Nefes nefese kalıyorsanız, soluk alıp vermekte bile zorlanıyorsanız, hücrelerinizin ihtiyacı olan oksijeni sağlayamıyor, onları oksijensiz bir ortamda çalışmak zorunda bırakıyorsunuz demektir.
Aerobik egzersizler; oksijeni yeterince soluyup akciğerlerinize doldurarak yaptığınız düzenli ve ılımlı aktivitelerdir. Yürümek, bisiklete binmek, tenis oynamak veya dans etmek, aerobik egzersizlerdir.

Egzersiz yaparken

HATIRLATMA

- Egzersiz süresince ağızdan değil, burundan nefes alın.
- Egzersiz sırasında ve sonrasında yeterince su için. En iyisi, egzersiz süresince 15-20 dakikada bir bardak su içilmesidir.
- Egzersiz, ısınma hareketleriyle başlamalı ve soğuma hareketleriyle tamamlanmalıdır.
- Egzersizden hemen sonra sauna veya buhar banyosuna girmeyin.
- Kalp ve hipertansiyon hastasıysanız, sürekli ilaç kullanıyorsanız, şeker hastalığınız varsa, aşırı kiloluysanız, romatizmal bir hastalığınız mevcutsa egzersize başlamadan önce doktorla görüşün.
- Uzun süreli açlığı takiben, ağır bir yemekten hemen sonra ve uykudan hemen önce ağır egzersiz yapmayın.
- Egzersiz yaptığınız ortamın ısısına, havasının temizliğine özen gösterin. Aşırı sıcak ve soğukta, havalandırılmamış ortamlarda egzersiz yapmayın.

X