Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Windshear pilotların korkulu rüyası değil

    Hürriyet Haber
    06 Ekim 1997 - 00:00Son Güncelleme : 06 Ekim 1997 - 00:01

    Küçük bir model uçaktan dev Jumbo jetlere kadar havacılığın değişmez bir kuralı vardır. Emniyetli bir iniş kalkış için rüzgarın tam karşıdan alınması gerekir. Bazen gökyüzü buna izin vermez. Belirli bir yönden hafif esen rüzgar ansızın yön değiştirerek çılgın bir fırtına haline gelebilir. Havacılıkta bu duruma 'windshear' adı veriliyor. Eğer bu çılgın hava kütlesi inişte veya kalkışta düşük hızlarda uçakları yakalarsa feci bir kazayla karşılaşılabilir. Windshear sadece yere yakın yüksekliklerde değil, gökyüzünde binlerce feet irtifada da uçakları 'türbülans' adı altında etkileyebililiyor. Windshear son 20 yılda 8 büyük kazaya neden oldu. THY'nin B727 uçağı 1983'de Ankara Esenboğa'da da bu yüzden düşmüştü. İstek dışı gelişen ve uçağı kumandasız bırakan bu görünmez tehlikeyi yenmek için uçak imalatçıları ve havacılık otoriteleri uzun süre ortak çalışmalar yaptılar.İlk windshear ikaz sistemi 1985'de yapıldı. RWS adı verilen sistem uçaktaki meteoroloji radarıyla birlikte çalışıyor. RWS, oluşan windshear'ları belirli bir uzaklıkta belirleyip pilotu ikaz ediyor. Ancak sistem, çok ani meydana gelen hava oluşumlarında yetersiz kalabilmekte. İmalatçı firmalar daha iyi çalışan ve çok uzaktan pilota windshear ikazı verebilecek yeni bir sistem üzerinde çalışıyorlar. Windshear Takip Sistemi (PWS) adı verilen yeni sistem üç ana bölümden oluşuyor. PWS'nin bağlı olduğu Doppler meteoroji radarı uçağın sadece ön tarafını değil tüm yönleri tarıyor. Herhangi bir windshear'a neden olacak bulut oluşumu gördüğü anda pilotları uyarıyor. Windsear yaklaşık 6 kilometre uzaktan saptanarak uyarılar başlıyor. Önce radar ekranında windshear'la ilgili belirtilerin görülmesinden itibaren sistem sesli olarak pilota ekrana bakmasını ikaz ediyor. Windshear'a 2.5 km. yaklaşılmasıyla birlikte ise kokpitte kırmızı ikaz ışıklarını yanıp sönüyor. Radar ekranında da kırmızı windshear yazısı ortaya çıkıyor. Aynı zamanda da bilgisayar sesli olarak pilota bulut kütlesinin etrafında dolaşmasını söylüyor. Henüz deneme aşamasında olan PWS, gelecek yıldan itibaren Boeing'in yeni nesil uçaklarında kullanılmaya başlanacak.
    Etiketler:

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı