...Ve oyun bitti

Hürriyet Haber
23 Aralık 2001 - 00:00Son Güncelleme : 23 Aralık 2001 - 00:01

UZATMALARIN sonunda beklentileri değiştirmeyi başaramayan Arjantin'de oyun bitti. Ekonomik sorunlar sosyal sorunlara, güvenlik sorunlarına dönüştü. İlan edilen olağanüstü halin ekonomik sorunlara çözüm bulması imkánsız. Sorun yine ekonomik önlemlerle çözülecek. Çözüm, ne olursa olsun, Arjantin uzun bir süre ekonomide sıkıntı çekmeye devam edecek.Uzun süre direndiler. Bu yazı yazıldığında hálá direniyorlardı. Sabit kur sistemini çeşitli nedenlerle bırakmak istemediler. Buna karşılık, makro politikalarla sabit kur rejiminin uyumu giderek bozuldu. Beklentiler sabit kur rejiminin terk edileceği yönündeyken, Arjantin ısrar etti. Uçurum giderek arttı. Ekonomik bunalım çöküntüye dönüştü.YAPILANLARBeklentilerin giderek bozulduğu ortamda 132 milyar dolar olan borçlarını çevirebilmek için vadeyi uzatmaya yönelik yapılan borç takası ‘‘suni teneffüs’’ rolünü dahi oynayamadı. Altı ay sonra gündeme getirilen ve faizleri düşürmeyi hedefleyen bir başka borç takası ise tamamlanamadı bile.Sermaye piyasasının en önemli aktörleri olan emeklilik fonlarının varlıklarına el koyma operasyonu birkaç borç taksitinin ödenmesine yardım etmekten başka bir işe yaramayacak. Çünkü, bütün hesaplar sabit kur rejiminin terk edilip Arjantin Peso'sunun değer kaybedeceği üzerine yapılıyor. Artık, ekonomi sabit kur rejiminin devamını sağlayabilecek düzeyde döviz kazanamıyor. Ekonomiden döviz çıkıyor.Gelinen noktada, mali tedbirlerle beklentileri değiştirmek mümkün olamıyor. Aksine, mali tedbirler çoğu kez günü kurtarma yönünde olduğundan ters tepip beklentileri daha da bozuyor. Bankalardan haftada 250 dolardan fazla para çekilmesinin yasaklanması, aslında geminin karaya oturduğunun kabulüydü.YAPILMASI GEREKENLERBu çeşit çıkmazlardan kurtulmanın yolu, beklentiler yönünde hareket etmektir. Yani, Arjantin sabit kur rejimini terk etmek zorundadır. Tartışılan iki seçenekten biri, ABD Doları'nın Arjantin'de resmi para olması ve Peso'nun tedavülden kaldırılmasıydı. Bu öneri devalüasyon beklentilerini kırsa da, ekonominin içinde bulunduğu dengesizliklerde ekonomik küçülmeyi daha da artırıcı yöndedir.İkinci seçenek, kişi ve kurumların ellerindeki döviz varlıklarının Peso'ya çevrilip devalüasyon yapılmasıdır. Enflasyonun artmasına bir süre izin verilecektir. Kişi ve kurumların varlıkları bir miktar eriyecektir. Arjantin biraz daha fakirleşecektir. Ama, Arjantin'in ekonomik krizden sıkı maliye ve para politikaları uygulayarak çıkması birinci seçeneğe göre daha kolay ve çabuk olacaktır.Arjantin'in içine düştüğü durumdan daha da fakirleşmeden çıkabilme olanağı yoktur. IMF de, geçmişte cömertçe desteklediği Arjantin'e desteğini devam ettirmek için gerekli kararların alınıp fakirleşmenin ekonomi politikaları yoluyla sağlanmasını beklemektedir.Bütün bunlardan bizlerin çıkaracağı dersler var mıdır? Devam edeceğim.
Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı