Gündem Haberleri

GÜNDEM

    VATAN, MİLLET, QUEBEC… Kanadalı plastik fabrikatoru Joe Bow ile ilk görüşmem olacak bu. Randevulaştığımız saatte ofisindeyim. Karşımda 50 yaslarinda,

    Hürriyet Haber
    18.02.2000 - 00:00 | Son Güncelleme:

    VATAN, MİLLET, QUEBEC… Kanadalı plastik fabrikatoru Joe Bow ile ilk görüşmem olacak bu. Randevulaştığımız saatte ofisindeyim. Karşımda 50 yaslarinda, çekik gözlü, güler yüzlü, İngilizceyi aksanlı konuşan bir adam duruyor.Karşılıklı gülümseyip merhabalaşıyoruz. Her Kanada sohbetinin açılışında olduğu gibi hava durumundan bahsedip birbirimize kartvizitlerimizi uzatıyoruz. Ve işte o an, o sevdigim oyunu oynamaya başlıyorum kendi kendime: "Soracak mı, sormayacak mı?"Hmm, soracak gibi… Kartvizitimi fazla uzun inceledi… Zaten ince, uzun, esmer fizigim ve hafif aksanlı İngilizcemden işkillendiğini sezmiştim. Evet, evet… Kesin soracak. "Ah… Demek Montreal'densin?" diye soruyor, sanki bir hemşehrisini görmüş gibi mutlu bir ifadeyle."Tabi ki değilim Mr.Bow. O adres bizim firma merkezinin adresi. Ben Toronto'da oturuyorum. Toronto ofisine bağlıyım"Tamam, adrese açıklık getirdim. Şimdi sıra, Joe'nun içini adım ve aksanım konusunda rahatlatmaya geldi."Adım 'Murat' diye söyleniyor. Aslen Türk'üm."Japon-Kanadalı Joe'nun içi, benim bir Fransız-Kanadalı olmadığım konusunda rahatladı artık… Engelimiz kalmadı… İş konuşabiliriz. * * *A.B.D. bir "erime potasi" olmasına rağmen, kuzey komşusu Kanada bir "mozaiktir".Herhangi bir etnik kimlige sahip olmak degil, olmamak ayıptır, bu, dünyanın en büyük ikinci ülkesinde.İnsanlar üçüncü, dördüncü kuşak Kanadalı olsalar bile "ne millettensin?" sorusuna "Rus'um", "Jamaika'lıyım", "Litvanyali'yım", "Arap'ım" gibi cevaplar verirler gururla.Çin, Japon, Rus, Arap, Yunan, Hint alfabeleriyle yazılmış resmi sokak tabelaları, evlerin önünde dalgalanan Küba, Portekiz, Nijerya, Pakistan bayrakları görebilirsiniz Kanada'da.Yazılı ehliyet sınavlarına istediğiniz dilden girebilir, mahkemeye tercümanla çıkabilir, belediyedeki işinizi görürken ana dilinizi konuşan bir memur talep edebilirsiniz. Kanada'nın günlük hayatında milliyetçilik, şoven bir şekilde değil, bir olimpiyat ruhuyla yaşanır insanlar arasında. Ta ki iş Quebec konusuna gelene kadar…Quebec, Kanada'nın önemli bir eyaletidir. Nüfusunun büyük çoğunluğu Fransız asıllıdır. Ana dilleri Fransızca'dır. Quebec eyaletinin en büyük şehri Montreal, Kanada'nın da ikinci en büyük şehridir. Paris-New York karışımı bir hayat yaşanır Montreal sokaklarında. Kültür ve günlük hayat, Kanada'nın geri kalan kesiminden çok farklıdır.Quebec'in Kanada'dan ayrılıp bağımsızlığını ilan etmesi konusu onyıllardır Kanada siyasi gündeminin başında yer alır. Quebec'te bağımsızlık konusunda yapılan referandumlar, bağımsızlık alehine ama neredeyse başabaş oylarla sonuçlanmıştır.Bağımsızlık yanlıları her an halkın nabzını tutarlar ve bir sonraki (bu kez zaferle sonuçlanacağını ümit ettikleri) referandum için aportta beklerler.Olayın sosyal, tarihsel, ekonomik ve politik nedenleriyle, potansiyel sonuçlarını inceleyip tartışmak uzmanlara kalsın. Ben sokaktaki adamım, dolayısıyla işim sokaktaki diğer adamlarla. Quebec dışındaki, yüzyetmişiki etnik kimlikten oluşan Kanadalı ahali, Quebec'in Kanada'dan ayrılması konusunda aynı görüşe sahiptir: "Bu istek çok saçmadır! Quebec'liler dünyadaki çoğu bağımsız ülkenin sahip olmadığı kadar bağımsızdırlar ve ayrılık istekleri şımarıklıktan başka birşey değildir… Asıl amaç, diğer Kanada eyaletlerinden daha ayrıcalıklı olmaya çalışmak ve federal hükümetten daha fazla para kopartmaktir".İşte bu noktada bazı kişilerin duyguları gayet anti-Kanadalı bir şekilde şovenizme kaçar. Kartvizitlere daha dikkatli bakılır, Fransız-Kanadalı olduğu tahmin edilen kişilerle iş yapılmayabilir… Bu sonsuz hoşgörü dünyasının içinde, gayet "soft" da olsa, milliyetçi tepkiler doğmaya başlar.Quebec'te ise durum daha vahimdir. Ayrılıkçı Fransız-Kanadalılar, ayrılık istemeyenlere 'vatan haini' gözüyle bakarlar, ayrılık istemeyenlerin ise gidebileceği pek biryer yoktur. Sahip oldukları etnik kimlikle 'ayrılıkçı şımarık Fransız' damgasını çoktan yemişlerdir ve Joe Bow gibilere "Fransız asıllı olmaktan gurur duyduklarını, ama Kanada'nın parçalanmasını kesinlikle istemediklerini" anlatacak bir fırsat da bulamamışlardır. Quebec'teki İtalyan, Yunan, Portekizli, Yahudi gibi diğer etnik gruplar aşırı milliyetçi Fransız-Kanadalıların baskısından şikayet ederler. Kanada'nın Fransız asıllı başbakanı Chretien, ülkesini böldürmemek için, Quebec eyaletinin başbakanı Bouchard'la mücadele eder. Coca Cola reklamında Kanada milli marşını söyleyen küçük şirin kız, aynı reklam Quebec'te gösterilirken makasa uğrar. Velhasılıkelam, bu, dünyanın en medeni ülkesinde bile hoşgörüyle faşizm, vatanseverlikle milliyetçi şovenizm arasındaki çizgi çok incedir… Kimin, ne zaman, çizginin ne tarafında olduğu da pek belli değildir. Murat DOĞAN - 18 Şubat 2000, Cuma
    Etiketler:

    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı