Uzay mönüsünde balık var

Hürriyet Haber
19.01.2002 - 00:00 | Son Güncelleme :

Uzayın derinliklerine bir yolculuk yapmayı düşlüyorsanız ve birileri size oralarda taze balık yiyebileceğinizi söylese şaşırmaz mısınız? Böylesi bir yolculukta yanınıza almanız gereken şeyler, doğal olarak, uzayın ne denli derinliğine gitmek istediğiniz ölçüde artar. Bu durumda, sürekli olarak besin ve oksijen takviyesinde bulunan, ek besin ve yakıta gerek kalmaksızın, dışkılarınızı yeniden işlemden geçiren bir sistem son derece yararlı olur. Ruhr Üniversitesi’nden Volker Blüm ile Frank Paris’in geliştirdiği işte tam da böyle bir sistem. Uzay gemisi içinde bir biyosferin olduğu bu sistem ilk bakışta insana anlamsız gibi gelse bile, hiç de öyle değil. Çünkü, Paris’in sonunda ulaştığı yapay bir ekosistemden başka bir şey değil. Tıpkı yeryüzündeki ekosistem gibi, bunun da çalışması için gerekli olan tek şey ışık.Uzayda tahılNASA uzayda tahıl yetiştirmeye kalkıştığında, besinleri köklerden yapraklara taşıyan kılcal düzenek yerçekiminin azlığı nedeniyle gerektiği gibi işlemediğinden, kimi sorunlarla karşılaşmıştı. Böyle olunca, Blüm ve Paris suya dayalı bir sistemin çok daha iyi sonuçlar verebileceğini düşündüler. Çünkü köksüz su bitkileri fotosentez süreci açısından son derece etkin olup, kılcal düzeneğe gerek duymazlar.Yıllar süren yoğun uğraşlardan sonra, Paris ve Blüm içinde balık, su salyangozları, bitki ve mikropların dengeli bir ortamda yaşamlarını sürdürebildikleri, kendi kendine yetebilen minyatür bir ekosistem geliştirdiler ve bunun ilk uzay denemesini 1998’de yaptılar. Uzay mekiğinin taşıyabileceği yük 8 litre gibi az miktarla kısıtlı olduğundan, sisteme zaman zaman balık ve ışık takviyesinde bulunulması gerekmekteydi. Herşey dengedeBiyokürenin bitkileri, hemen hemen tümü yenebilen, sudaki ışık, karbondioksit ve besinlerle beslenen, dışarıya oksijen veren, köksüz boynuzotlarından oluşuyor. Buna karşılık, deniz salyangozları, kılıçkuyruk balıkları ve mikroplar bitkilerin saldıkları oksijeni soluyup, dışarıya karbondioksit yayıyorlar. Dışkılara gelince, bunlar hayvanların bedenlerinden çıkan amonyağı okside eden mikroplar tarafından işlenip, sonunda bitkilerin kullandığı nitrat iyonlarına dönüştürülüyor.Hızla üreyen balıklar yavrularının bir bölümünü yemek suretiyle sayılarını dengede tutuyorlar.Su salyangozları cansız balık bedenlerinden kalan artıklarla besleniyorlar. Bitkiler kendi kendilerini denetleyip, aşırı düzeyde geliştiklerinde bu gelişmeye kendiliklerinden son veriyorlar.Uzay gemisinin içindeki canlılar son derece az olan yerçekimine ayak uydurmakta pek zorlanmadılar. Balıklar, karınları ışığa dönük bir biçimde ‘baş aşağı yüzüyorlarmış’ izlenimini verseler de, devinimlerinde en az yeryüzündeki kadar rahattılar. Salyangozlar yalnızca iliştikleri su tankından koptuklarında sorun yaşadılar. Böyle bir durumda, suda yüzerken bedenlerini gerip kendilerini yeniden tanka iliştirmeye çalıştılar. Gelgelelim, bu girişimleri sonucunda karşılaştıkları ilk nesne genellikle bir başka salyangoz oldu. Bu da, ‘salyangoz yumaklarının’ oluşmasına neden oldu. NASA projeyi beğendiSuya dayalı sistemlerin uzayın derinliklerinde yaşamın sürdürülmesi açısından önemli bir rolü olduğu görüşüne NASA da katılıyor. Kennedy Uzay Merkezi biyologlarından William Knott, tek sorunun bu sistemlerin uzun süre işler durumda kalmasını sağlamak olduğuna dikkat çekiyor. Sistemin başarılı oluşunun sıradışı türlerin seçilmiş olmasından kaynaklandığına parmak basan Blüm, boynuzotunun lezzetli olduğunu, ancak kauçuğumsu bir tadı olan kılıçkuyruk balıklarının yerine başka bir seçenek bulmak istediğini dile getiriyor!Éİki Alman bilim adamı, uzay yolculuğu sırasında, tamamen uzayda yetiştirilecek taze bitki ve deniz ürünleriyle beslenmek için proje hazırladılar. Bol bol boynuzotu yenecek.

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün